“Het grootste knelpunt voor de toekomst ligt met name bij de personele bezetting,” aldus Dries. “We leunen zwaar op buitenlandse monteurs, simpelweg omdat jonge mensen niet meer instappen. Als dat zich voortzet, wat ongetwijfeld het geval zal zijn, dan zullen in de toekomst ook de leidinggevenden van buitenlandse afkomst zijn. Spreken we over een jaar of 5 tot 10 elkaars taal dan nog wel?”

Isolatie is een vak

“Het vakmanschap in onze sector begint steeds meer uit het buitenland te komen. Er zijn bij ons gewoonweg te weinig mensen die het nog doen. Monteurs, die veelal via onderaannemers worden ingezet, komen uit het buitenland, maar er zijn daarnaast ook steeds meer buitenlandse firma’s die projecten hier oppakken, vooral omdat zij de opdrachten krijgen van buitenlandse mechanical contractors. Daar wordt wel eens over gemopperd, maar als je het goed beschouwt: als zij het niet oppakken, wie doen het dan? Wat als zij het niet doen? Waar halen wij zelf de mankracht dan vandaan? Het isolatievak is een vak, maar door het ontbreken van een specifieke vakopleiding nog altijd vrij onbekend bij de jeugd die voor de keuze van een vakopleiding staat. Zowel het OOI als de CINI hebben veel energie gestoken in het tot stand brengen van een MBO vakopleiding, maar als je kijkt naar hoe de technische sector er over de hele linie voor staat, zal het erg moeilijk worden om een specifieke opleiding tot isoleerder gerealiseerd te krijgen. Er zijn op de opleidingen die er zijn in de technische sector al zoveel tekorten aan nieuwe aanwas, dat het een lastig verhaal wordt om een nieuwe opleiding toe te voegen die in diezelfde magere vijver van geïnteresseerde jeugd gaat vissen.”

Kwaliteitsborging

“We zijn en blijven afhankelijk van de jongens die van buiten naar hier komen. Maar ook daar zijn verschuivingen. In een land als Polen verbetert de economische situatie, waardoor de noodzaak om naar hier te komen, kleiner wordt. Sterker nog, er spelen momenteel en de aankomende jaren zéér grote (isolatie) projecten in landen als Polen en Litouwen. Daar is veel werk te doen. Daarnaast hebben we geduchte concurrentie van de Scandinavische landen: de arbeidsomstandigheden zijn daar erg goed en de landen zijn daarnaast makkelijk te bereizen vanuit o.a. Polen. We moeten ons daar bewust van zijn. Kijken we naar kwaliteit, dan is de afhankelijkheid van buitenlandse medewerkers en firma’s, waar we naar mijn idee niet onderuit kunnen, ook een punt van aandacht. De wereld en zeker Europa is heel mondiaal geworden, er wordt veel met buitenlandse onderaannemers gewerkt. Zij kennen de CINI normen en klantspecificaties – zeker in het begin – niet zo goed als wij ze kennen, dat brengt een andere kwaliteit naar hier. Controleren en inspecteren van het werk dat gedaan wordt is de enige manier om ervoor te zorgen dat er volgens de staande standaarden en normeringen gewerkt wordt. Ik ben daarbij wel van mening dat het daarin altijd gaat om een samenwerking. Niemand werkt alleen. Alleen samen komen we tot kwaliteit.”

“Als je een vakman zoekt, zul je hem zelf moeten maken.”

Kritisch vanaf dag 1

“Kwaliteit borgen, dat is eenvoudig gezegd, maar hoe doe je dat? Zeggen dat iets niet goed is, is het makkelijkst, maar je komt pas echt een stap verder samen als je tegelijkertijd met een oplossing komt. Ik vind dat de inspecteur er vanaf dag 1 bij moet zijn. Als je ziet dat het niet goed gaat, moet je ook onmiddellijk kunnen ingrijpen. Dat heb ik weleens anders gezien. Zo was ik vorig jaar op een LNG project in Canada voor een “kwaliteitsissue”. In een Zuid-Europees land waar de modules gebouwd waren, had er volgens de CINI normen geïsoleerd maar ook geïnspecteerd moeten worden. Er zijn destijds vanuit Canada wel meerdere inspecteurs naar Europa gestuurd, maar helaas was (cryogene) isolatie ook niet hun vakgebied. Tijdens gezamenlijke inspecties met alle betrokken partijen kon er enkel beslist worden om het 3-laags cryogeen isolatiesysteem volledig te demonteren en met nieuw materiaal volledig opnieuw te isoleren, ditmaal wel met de juiste focus op kwaliteit. Ca. 10 maanden werk, maar dit keer niet in het zonnige Zuid-Europa maar in veel zwaardere omstandigheden in Canada. Had men al in Europa de isolatiekwaliteit laten inspecteren en correct opgevolgd, dan had men géén ettelijke miljoenen euro’s over de balk hoeven gooien en had men bovendien geen grote vertragingen in de oplevering opgelopen. Een grote aannemer, die ook op Canada LNG actief is, komt nu een cryogeen project bouwen in Nederland. Ik hoop dat zij wel kritisch naar de isolatie gaan kijken en al voor de start van de feitelijke isolatiewerken de nodige isolatie-specialisten aan boord hebben.

Zelf probeer ik kwaliteitsinspecties gezamenlijk te doen met de uitvoerende contractor. Zijn er zaken niet volgens de gevraagde kwaliteit, dan kan het issue ineens besproken worden zodat het isolatiebedrijf dit alsnog in orde kan brengen. Wanneer de aangebrachte kwaliteit wel in orde is, dan mag er ook weleens een schouderklopje gegeven worden. Respect voor de mensen die de klus doen.“

Strengere milieu eisen

“Sinds begin dit jaar worden er opnieuw isolatiecursussen gegeven door de CINI (Academy). Hierin proberen wij o.a. niet enkel gebruik te maken van fotomateriaal waarop zaken te zien zijn die niet goed zijn maar vooral isolatieconstructies te tonen die juist wel goed uitgevoerd zijn. Goed uitgevoerde foto’s worden in de praktijk helaas minder genomen dan foto’s waarop een isolatieprobleem zich voordoet of kan gaan voordoen. Soms heb je deze goede foto’s (of een vergelijk goed / slecht) wel nodig om je punt te maken. En wat is goed? De industrie zit nog heel erg vast aan de basis: als de oppervlaktetemperatuur van de beplating max. 60 graden is, is er geen gevaar om je te verbranden. Maar wat met onnodig energieverlies? Privé moeten wij allen investeren in dakisolatie, dubbel glas, spouwmuurisolatie enz. maar onze woningen komen slechts zeer sporadisch in contact met temperaturen van -10°C (extreem koude winter, weeral een paar jaar geleden) of +40°C (in een zeer warme zomerweek). De duurzaamheidseisen worden strenger en daarom ben ik een voorstander van de invoering van het energielabel voor industriële isolatiesystemen. Het streven om in 2050 klimaatneutraal te zijn is iets waar we niet onderuit komen. We ontkomen er niet aan om veel strikter te kijken naar het voorkomen van energieverlies door beter te isoleren.”

Er is kortom nog veel om over na te denken. Veel om uit te werken om de kwaliteit van isoleren omhoog te brengen. De Europese richtlijnen zorgen ervoor dat er serieus moet worden gekeken naar energiebesparingsmogelijkheden die goede isolatie biedt. Hoe zorg je dat goede isolatie gemeengoed wordt? Hoe doe je dat in de warmte isolatie en hoe doe je dat in de koude isolatie wat een heel andere tak van sport is?

Het zijn zaken die we in de komende edities in meer detail zullen gaan bekijken.

Tekst: Chantal Fransen Fotografie: Eco Services

Zowel de haven van Antwerpen als de haven van Rotterdam zijn essentiële knooppunten voor de distributie en opslag van vloeibare bulkproducten in Europa. Hierdoor vind men in beide havens tal van terminals en tankfarms terug die worden geëxploiteerd door verschillende bedrijven, die opslagdiensten bieden voor een breed scala aan producten.

Door de aanwezigheid van het grote aantal tank terminals en een sterke petrochemische industrie zijn er ook een groot aantal opslagtanks terug vinden in de lage landen. De tanks variëren in grootte en capaciteit, van kleine tanks voor speciale chemicaliën tot grote tanks voor aardolie en andere grondstoffen.

De staat en ouderdom van deze opslagtanks varieert ook sterk, van gloednieuwe opslagtanks die continue worden toegevoegd aan bestaande terminals tot oude opslagtanks die opgetrokken zijn in de jaren ‘60 en ‘70 en nog steeds in dienst zijn.

Dit betekent natuurlijk ook dat de energie-efficiëntie tussen de aanwezige opslagtanks enorm kan verschillen. Daarom zijn bedrijven continue bezig met het evalueren en optimaliseren van de efficiëntie van hun tankparken. Dit is vooral van belang bij verwarmde opslagtanks die gebruikt worden voor de opslag van warme vloeistoffen zoals bitumen of asfalt.

Extra isolatie op wanden en bodems van opslagtanks verhoogt energie-efficiëntie

Het toevoegen van extra isolatie op de wanden van dit soort opslagtanks is door de sector aanvaard als een makkelijke en snelle manier om de energie-efficiëntie te verbeteren. Toch worden er nog jaarlijks grote hoeveelheden energie verspild omdat de bodem van warme opslagtanks over het hoofd wordt gezien en niet wordt voorzien van een goed isolatiesysteem. Terwijl het installeren van een tankbodemisolatiesysteem net één van de beste manieren is om de efficiëntie te verhogen om energie- en onderhoudskosten te verlagen.

De bodem van een opslagtank, ongeacht het vulniveau, staat al­tijd in contact met de warme vloeistof. waardoor het één van de grootste bronnen van energieverlies in warme opslagtanks is. Om het energieverlies te beperken is het dus nodig om deze tanks te voorzien van een goed thermisch tankbodem­isolatiesysteem. Wanneer nieuwe tanks gebouwd worden is het heel eenvoudig om een thermisch tankbodem isolatiesysteem te plaatsen vooraleer de tank wordt opgetrokken. De sector heeft de voordelen hiervan gezien en dit wordt vandaag de dag bijna altijd voorzien bij tanks die vloeistoffen opslaan bij temperaturen boven de 60 °C.
De mogelijkheid tot het toevoegen van een tankbodem isolatie­systeem aan bestaande tanks die momenteel niet energie­efficiënt zijn is niet altijd gekend door de sector.

Opslagtanks ondergaan periodieke maintenance programma’s om potentiële problemen proactief aan te pakken en ervoor te zorgen dat elke individuele tank in optimale conditie blijft. Wanneer de inspectie van de tankbodem ook deel is van het maintenance pro­gramma kan men van het moment gebruik maken om eventuele isolatie toe voegen aan de bodem van de tank. De tank wordt op dat moment geleegd, proper gemaakt en mogelijks gelift. Dit is het ideale moment om te bepalen of de energie­efficiëntie kan ver­hoogd worden door het toevoegen van een isolatiesysteem onder de bodem.

Er zijn twee mogelijk manieren om een tankbodem isolatiesysteem toe te voegen aan een bestaande tank. Dit kan door de tank te liften met vijzels en op blokken te plaatsen. Dit geeft de mogelijk­heid om een tankbodem­isolatiesysteem op de fundering aan te brengen voordat de tank weer wordt neergelaten.

Een andere mogelijkheid is om de isolatie rechtstreeks op de be­staande metalen bodem in de tank te verlijmen en een nieuwe metalen bodemplaat bovenop het isolatiesysteem te plaatsen.

FOAMGLAS® tankbodemisolatie

Sinds de jaren zestig gebruiken tankbouwers wereldwijd FOAM­GLAS® tankbodemisolatie als kernonderdeel in hun isolatiesys­teem voor tankbodems. De gesloten celstructuur van FOAMGLAS® isolatie zorgt ervoor dat het materiaal geen vocht kan opnemen en de isolatiewaarde niet doorheen zijn levensduur wijzigt. Dit zorgt ervoor dat een FOAMGLAS® tankbodem­isolatiesysteem een blij­vende energiebesparing levert. In veel gevallen verdient de investe­ring zich al terug in een periode van enkele maanden en blijft deze daarna constante energie­en kostenbesparingen opleveren. Bijko­mend zorgt dit er ook voor dat opstijgend vocht geen kans maakt en mogelijke corrosie­gerelateerde gevaren voorkomen kunnen worden. Lekkages van gevaarlijke stoffen of dampen hebben geen invloed op het systeem aangezien het een anorganisch materiaal is dat beschermt tegen bijna alle mogelijke vormen van chemische aantasting. Het is ook een volkomen onbrandbaar isolatiemateriaal wat bijdraagt aan de passieve brandbescherming van de tank en potentiële brand­ en rookgevaren helpt te voorkomen.

FOAMGLAS® isolatie Benelux
+32 (0) 471 80 60 13
industry.be@owenscorning.com
www.foamglas.com