Met een breed assortiment van het merk FLAMRO® biedt svt Products dat onderdeel uitmaakt van de svt Group of Companies, nieuwe en recent geteste applicatie oplossingen voor passieve bouwkundige brandpreventie in de constructie- en industriemarkt.

Wetgeving

“In Nederland hebben we het bouwbesluit waarin beschreven staat waar de brandscheidende constructies in gebouwen aan moeten voldoen”, licht Clarijs toe. “Om aan te tonen dat bij een brand de geëiste brandweerstand behaald wordt, moet de fabrikant dit testen in geaccrediteerde testlaboratoria. Jaarlijks wordt er door de svt Group of Companies veel geld geïnvesteerd in het testen van haar Fire stop producten volgens nationale en internationale normen. Voor vrijwel iedere voorkomende doorgevoerde situatie in de bouw hebben wij een geteste oplossing. We willen meer zijn dan een leverancier van producten. Middels ons informatie platform trainingen, advisering en projectondersteuning over onze geteste systemen aan onze partners ondersteunen wij hen bij veilige brandwerende oplossingen”, aldus Clarijs.

Veel voorkomende problemen

Waar het om draait bij het aanbrengen van brandwerende afdichtingen dat je volgens Clarijs je altijd dient af te vragen of de applicatie die je wilt aanbrengen ook daadwerkelijk getest. “Een juiste Fire stop aanbrengen, vormt in de praktijk is nogal eens een probleem. In feite draait het om een aantal facetten: het verwerkingsgebied, het doorgevoerde element en de montagemogelijkheid om de gekozen applicatie conform de montage instructie aan te brengen. Om tot een goed resultaat te komen, is het belangrijk dat alle betrokken partijen zoals de aannemer, installateur en applicateur op dit vlak samenwerken. En vooraf een planning maken Door deze ketensamenwerking manier kun je een hoop problemen en faalkosten voorkomen. De juiste keuze van het materiaal, het juist aanbrengen, een goede eindcontrole en het vastleggen in het logboek is van groot belang. Waar ik voor pleit is een kwaliteitsregeling voor bedrijven die zich specialiseren in veilige brandwerende afdichtingen.”

Product-Selector

Een handige tool die svt Products aanbiedt is de online Product-Selector, waarmee de applicateur op eenvoudig wijze de geteste en goedgekeurde brandwerende oplossing voor de meest gangbare situaties kan vinden. Het begint met het selecteren van het type doorvoering dat men brandwerend wil afdichten, bijvoorbeeld kabels, leidingen, ventilatiekanalen, etc. Selecteer vervolgens de brandwerendheid eis die van toepassing is, bijvoorbeeld 30, 60, 90 of 120 minuten en de wand- of vloerconstructie waarin de doorvoering zich bevindt, bijvoorbeeld beton, gips, metaal, etc. Tenslotte de afmetingen van de sparing of de doorvoering, bijvoorbeeld de diameter, de breedte, de hoogte, etc. Klik op de knop zoeken om de mogelijke oplossingen te zien en je ziet de details van de oplossingen, zoals de productnaam, de productcode, de montage-instructie, het testrapport, etc. in het scherm verschijnen. Kies de oplossing die het beste bij de situatie past. Clarijs: “In de praktijk kan het voorkomen dat er een afwijkende situatie is waarop de Product-Selector niet direct een oplossing biedt. Bijvoorbeeld dat er een wandtype is gebruikt of een ander type buis wat niet in de Product-Selector staat. In dit geval raden wij aan om contact met ons op te nemen voor een advies. De Product-Selector kan ook worden toegevoegd aan het startscherm op een smartphone of tablet voor een snelle toegang. Voor mensen die het prettig vinden om met een boekje te werken, hebben we een boekje met montage-instructies wat regelmatig wordt geüpdatet.”

Trainingen

“Voor een juiste uitvoering van de brandwerende FLAMRO® systemen verzorgen wij diverse trainingen. Na het met goed gevolg afronden van deze training ontvangt het bedrijf een svt-certificaat en de monteur krijgt een pas op naam. Een training die bestaat uit een theoretische module in de ochtend waarin alle producten/systemen worden belicht en ’s middags een montagetraining. Tijdens deze training wordt geoefend met alle producten en geteste applicaties die voldoen aan de geldende testnormen EN 13501-2 en wetgevende eis conform het Nederlandse bouwbesluit. Verder bespreken we het belang van juist afgedichte doorvoeringen, naden en kieren voor de weerstand tegen branddoorslag en brandoverslag (WBDBO} en de juiste wijze van toepassing van de brandwerende producten en systemen, volgens de classificatie rapporten en de montage-instructies van de fabrikant. Evenals het herkennen van fouten en gebreken in de brandwerende afdichtingen en het controleren en beoordelen van de kwaliteit van de brandwerende afdichtingen. Ook het proces van digitale productselecties en het bijhouden van een logboek worden theoretisch en praktisch behandeld en getoetst. Zie kader over de Product-Selector en het logboek.”

Het belang van een logboek

Een logboek is een document waarin alle relevante informatie over de brandwerende doorvoeringen wordt bijgehouden, zoals de locatie, de afmetingen, het type en de fabrikant van de afdichtingsmaterialen, de datum van de installatie, de naam van de installateur, de controle en het onderhoud. Een logboek heeft verschillende voordelen voor de betrokken partijen, zoals de opdrachtgever, de installateur, de beheerder en de inspecteur.

Voordelen

Een logboek zorgt voor een overzicht en een bewijs van de uitgevoerde werkzaamheden. Het logboek geeft aan welke doorvoeringen brandwerend zijn gemaakt, met welke materialen. Dit kan handig zijn voor de opdrachtgever om te controleren of de installateur aan de eisen heeft voldaan, en voor de installateur om aan te tonen dat hij de werkzaamheden correct heeft uitgevoerd.

Een logboek vergemakkelijkt het beheer en het onderhoud van de brandwerende doorvoeringen. Het helpt de beheerder om de locatie en de staat van de doorvoeringen te kennen, en om eventuele wijzigingen of beschadigingen te registreren. Het logboek geeft ook aan wanneer en door wie de doorvoeringen zijn gecontroleerd en onderhouden, en of er gebreken of tekortkomingen zijn geconstateerd. Dit kan de levensduur en de werking van de doorvoeringen verbeteren, en de kosten voor reparatie of vervanging verminderen. Kortom: een logboek verhoogt de transparantie en de kwaliteit van de brandwerende doorvoeringen en draagt bij aan de brandveiligheid van een gebouw.

Tekst: Loet van Bergen Foto’s: FLAMRO en Loet van Bergen

Doel van deze middag was de betrokkenheid ten aanzien van het veiligheidsbewustzijn te verbeteren en dit naar een hoger niveau te tillen. Na afloop was er samenzijn met alle collega’s naar aanleiding van de fusie.

Activiteiten

FCG had verschillende activiteiten georganiseerd op het gebied van veiligheid. Binnen stonden een aantal stands waar onder meer een presentatie van de Veiligheidsapp werd gegeven door Helen Klijnen van Arbotechniek. Verder een presentatie over veilig werken en geluid/lawaai op de werkplek. Buiten konden de medewerkers kennismaken met blustechnieken, veiligheidskleding, veilig werken op hoogte en de PAGO gezondheidskeuring.

Veiligheidsapp

Er was veel belangstelling voor de Veiligheidsapp, Helen Klijnen van Arbo Techniek legde de Veiligheidsapp (die je gratis op je telefoon kunt downloaden) stap voor stap uit. “De app bevat verschillende thema’s waar je door heen kunt bladeren en informatie bevat over o.a. werken op hoogte, werken aan elektrische installaties, werken met gevaarlijke stoffen of werken in kruipruimtes. Per thema vind je er actuele informatie, stappenplannen en de laatste minuut risicoanalyse (LMRA). Verder zijn in de Veiligheidsapp tips en veel gestelde vragen te vinden.” Helen had het idee dat er binnen FCG nog weinig gebruikt wordt gemaakt van de veiligheidsapp. Ze raadt iedereen binnen FCG en de isolatiebranche aan om deze app te gebruiken.

Veiligheidsgedrag

Een van de thema’s van de toolbox was veiligheidsgedrag. Harold Schuurmans, KVGM-coördinator bij Weijers Eikhout legde uit hoe hij de organisatie ondersteunt als het gaat om processen en protocollen rondom veilig werken. “Daarbij hoort ook het veiligheidsgedrag van medewerkers bij. Wat doe je bijvoorbeeld als jouw collega een onveilige handeling uitvoert. Spreek je hem daarop aan? Er gebeuren helaas nog te veel ongelukken tijdens werkzaamheden met alle gevolgen van dien. Bewustwording is de eerste stap naar gedragsverandering. Door mensen bewust te maken van de mogelijke risico’s en de impact van hun gedrag op veiligheid, kunnen ze beter begrijpen waarom bepaalde regels en procedures van essentieel belang zijn. Input van de medewerkers in de praktijk naar de werkgever is dus essentieel. Wat kan leiden tot betere veiligheidsprocedures om ongevallen in de toekomst te voorkomen.”

Geluid/lawaai op de werkplek

Wanneer is dit schadelijk voor ons en wat kunnen we eraan doen. Tijdens deze toolbox gepresenteerd door Rinie van Rodijnen KAM coördinator bij FCG bleek dat gehoorschade al vrij snel kan ontstaan. Geluiden vanaf 80 dB kunnen al schadelijk zijn. Via een interactieve app werd gepeild hoeveel medewerkers last hebben van gehoorschade. Eveneens werd gepeild hoeveel medewerkers gehoorbescherming gebruiken. Niet iedereen maakt gebruik van gehoorbescherming. Rinie maakte duidelijk dat geluidsoverlast binnen onze branche al gauw de 80 dB overschrijdt bijvoorbeeld bij steigerbouw, geluiden in de werkplaats en omgevingsgeluid. Hij hamerde erop bij de medewerkers om goede gehoorbescherming te gebruiken om gehoorschade te voorkomen.

Brand blussen met kleine blusmiddelen

Buiten konden de medewerkers kennismaken met de verschillende kleine blusmiddelen en mochten ze zelfs een kleine brand blussen. Ze kregen ook uitleg over de verschillende blusmiddelen zoals schuimblussers die effectief zijn bij branden van vloeistoffen zoals olie en benzine. CO2 blussers voor het blussen van elektriciteitsbranden en branden van brandbare vloeistoffen. Ook het gebruik van poederblussers werd besproken.

Gebruik valbeveiliging

Gebruik van valbeveiliging, we hebben het regelmatig nodig binnen onze werkzaamheden. Maar wat is een goede valbeveiliging en waar moet hij aan voldoen. Welke maat en welke lijn gebruiken we, allemaal dingen waar we rekening mee moeten houden. Er werden verschillende soorten valbeveiligingen uitgelegd en de medewerkers konden dit ook uitproberen. Belangrijk bij veilig werken op hoogte is het erkennen en analyseren van de potentiële risico’s die zich kunnen voordoen. Een solide veiligheidscultuur vereist het gebruik van geschikte persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) en naleving van strikte veiligheidsprocedures.

Werkkleding

FCG werkt samen met het bedrijf Remmerden die een pakket heeft samengesteld waaruit de medewerkers kunnen kiezen. Waarom is het dragen van werkkleding belangrijk en niet onze joggingbroek dragen tijdens de werkzaamheden. Veiligheidskleding is geen optionele extra, maar eerder een integraal onderdeel van moderne werkomstandigheden. Het biedt bescherming tegen fysieke gevaren, chemische blootstelling en verhoogt de herkenbaarheid van werknemers, wat bijdraagt aan een veiligere werkomgeving en het welzijn van werknemers.

“Veiligheidsbewustzijn optimaliseren met elkaar”

PAGO

Op de stand van PAGO kregen de medewerkers uitleg wat dit inhoudt en hoe je er aan deel kunt nemen. PAGO staat voor een Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek en is een medisch onderzoek om de gezondheid van jouw medewerkers te beoordelen en te bewaken. Het doel van het onderzoek is het opsporen van eventuele gezondheidsproblemen of -risico’s, gerelateerd aan het werk. Zodat deze voorkomen of verholpen kunnen worden. Gezien het soms zware werk in de isolatiebranche is regelmatig checken op de gezondheid geen overbodige luxe.

Tekst: Loet van Bergen en Fotografie: FCG

Op de site van ExxonMobil in het Botlek-gebied staat een raffinaderij en een chemie plant. Op het terrein worden veel steigers gebruikt voor onderhoudswerkzaamheden, projecten en stops van fabrieken. “De steigers worden ingezet op plaatsen waar geen vaste bordessen aanwezig en blijven regelmatig voor langere tijd staan. Denk hierbij bijvoorbeeld aan inspectie, reparatie of (stoom)lekkage in bestaande pijpenbruggen. Daar zijn grote en complexe steigers voor nodig zijn. Dezelfde steigers worden ook gebruikt om leidingen, in isolatie, te kunnen uitpakken en later weer in de isolatie te zetten”, aldus Rients.

Veiligheid boven alles

“In de Petrochemische fabriek van ExxonMobil is er tijdens onderhoud vaak een potentieel conflict tussen veiligheid en productie”, vertelt Rients. “Bij onderhoud zijn steigers nodig en tegelijk wordt de fabriek draaiende gehouden. De steigers kunnen proces- of veiligheidsequipment of te wel kritisch equipement onnodig blokkeren of moeilijk toegankelijk maken en dat wordt een probleem als bij storingen handmatig ingegrepen moet worden. Behalve het probleem met blokkeren equipement zijn er ook andere signalen, waaruit blijkt dat de veiligheid van steigers nog niet perfect is, gezien de meldingen van kleine gebreken in de bouw van de steiger, stoten of struikelen aan niet ergonomisch gebouwde steigers. ” Volgens Rients is het niet altijd gemakkelijk om binnen ons bedrijf aannemers op een veilige manier te laten werken. “Vandaar dat we intensief samenwerken met de aannemers zoals de onderhouds- en isolatiebedrijven. Zij worden door ons begeleid door een buddy manager, maar het kan ook een Safety coördinator zijn als buddy van de veiligheidskundigen van het bedrijf zelf. In mijn geval kunnen we gaan dan bijvoorbeeld gezamenlijk kijken hoe een steiger, die veiligheid technisch problemen geeft, het beste kan worden opgebouwd.”

Veiligheid van mens, installatie en omgeving is bij ExxonMobil een randvoorwaarde

Isolatie

“In relatie tot de isolatie aannemer zien we zien soms dat een steiger tegen het equipement wordt gezet en de afstand tussen de steiger en het equipement eerst okay is maar na uitpakken isolatie te groot is. Wij hanteren een afstand van de steiger tot equipement van maximaal 8 cm. Wordt de afstand te groot dan loop je gevaar op vallen en zul je extra maatregelen moeten nemen zoals een valbeveiliging of extra leuningen. Als het gaat om lekkage van een leiding waar chemische en brandbare stoffen door heen lopen, moeten we voorkomen dat medewerkers van het isolatiebedrijf blootgesteld worden aan chemische stoffen bij het verwijderen van de isolatie. Van tevoren wordt er dan een risicoanalyse gemaakt zodat we zeker weten dat het uitpakken op een veilige manier gebeurt. Want veiligheid van mens, installatie en omgeving is bij ExxonMobil een randvoorwaarde”, meent Rients.

Plannen

“Veel van bovengenoemde problemen zijn te voorkomen door goed te plannen in de voorbereidingsfase waarin je goed moet bedenken over het plan van aanpak”, licht Rients toe. “Een goede planning is het halve werk. Want alles wat je daarna doet is reageren op die planning. Een planning hoort waterdicht te zijn. Uiteraard kunnen zich altijd zaken voorvallen of anders verlopen dan in de planning staat. Maar met een goede planning kun je dit soort zaken minimaliseren en waar nodig adequaat oplossen.” Wat Rients tot slot nog wil meegeven aan de isolatiebedrijven is de ATEX regel waarop de Petrochemische industrie door de Arbeidsinspectie is op gewezen. De ATEX-richtlijn 153 beschrijft de veiligheidseisen die werkgevers of eigenaren van ATEX-installaties verplicht moeten treffen zodat medewerkers veilig en gezond kunnen werken in omgevingen met explosiegevaar. Veel isolatiebedrijven maken voor het aanbrengen van de isolatie en beplating, om ergonomische redenen, gebruik van accu gereedschap die vonken kunnen veroorzaken. Volgens de ATEX-richtlijnen dient dit gereedschap ATEX proof te zijn (ATEX 114). Er zijn al een aantal goedgekeurde accu gereedschappen verkrijgbaar (koolstof borstel loos en met onstekingsanalyse) die onder voorwaarden gebruikt mogen worden zolang er geen echt ATEX-alternatief voorhanden is. Het is wel zaak om daar op te letten en dit net als bij de steigerbouw mee te nemen in de planning.”

Foto: Louis Meulstee.
Tekst: Loet van Bergen

“Met de ontwikkeling van de app en tevens het updaten van het Toolboxplatform zijn we in 2020 begonnen”, vertelt Theo Jan Heesen van Arbotechniek. “Om te weten wat er speelt op het gebied van veilig en gezond werken in de installatie- en isolatiebranche hebben we monteurs, leidinggevende, HR-medewerkers en andere betrokkenen in de branche gevraagd om mee te werken aan de ontwikkeling van de app en het platform door het ontwerp, de teksten en de video’s te beoordelen aan de hand van een vragenlijst. Daarbij hebben we ze ook gevraagd hoe de werkverhoudingen die worden toegepast zich verhouden tot de Arbeidsrisico’s.” 

Informatie toegankelijker maken

Laura Slop, Rinie van Rodijnen en Tom Hendriks maakten het afgelopen jaar – in coronatijd dus – deel uit van de projectgroep die de app heeft ontworpen. Laura is actief bij Engie als veiligheidskundige, Rinie is KAM-coördinator bij Franssen Groep en Tom is werkzaam als veiligheidskundige bij opleidingsbedrijf Installatiewerk Brabant-Zeeland. De drie zijn op verschillende manieren in de ontwerpgroep terechtgekomen. Laura: “Wij waren binnen ons bedrijf al bezig met het opzetten van een veiligheidsapp. Via-via ben ik terecht gekomen bij dit initiatief van ArboTechniek.” Rinie geeft aan dat hij vooral zoekende was. “Ik was benieuwd of ik de informatie uit toolboxen toegankelijker kon maken voor onze medewerkers. Toen dit op mijn pad kwam heb ik mij dus direct aangemeld!” Tom werd zelf benaderd voor de ontwerpgroep. “Wij waren bezig met het herzien van onze eigen toolboxen en kwamen daardoor in contact met ArboTechniek. Toen zij hoorden dat wij hiermee bezig waren, werd ik gevraagd om mee te denken over deze nieuwe app.”

Digitaal verloop

Het traject dat leidde tot de app vond door de coronacrisis volledig digitaal plaats. Laura lacht: “Wel zo toepasselijk voor een app! In de eerste sessie hebben we kennisgemaakt, afspraken gemaakt, en een planning opgesteld.” Het vervolg verliep vooral via de mail. Daar leende de situatie zich het best voor, aldus Rinie. “Regelmatig kregen we een mail om een onderwerp te testen. Vervolgens gaven we onze feedback waarmee de ontwikkelaars weer verder konden.” Tom is positief over de diversiteit aan betrokkenen bij het proces. “Er deden mensen mee vanuit ArboTechniek, het bedrijfsleven en het onderwijs. In een korte beginperiode is vooral geïnventariseerd: wat is er nodig? Vervolgens werkten we naar de app toe en kwam het mailverkeer op gang.”

Informatie in je broekzak

Het resultaat mag er zijn. “Een mooi eindproduct, aldus Laura. “Ik vind de app heel duidelijk. Over allerlei thema’s vind je stappenplannen voorzien van handige afbeeldingen. Zo kun jij altijd, ook op het laatste moment, checken hoe het ook alweer zat. Je navigeert gemakkelijk naar de situatie die op jou van toepassing is. Vervolgens zie je een aantal stappen die aan de hand van afbeeldingen worden toegelicht.” Rinie voegt toe: “De app helpt je vooral als je werkzaamheden uitvoert die je zelden uitvoert of nog niet eerder hebt gedaan. Je hebt dan de informatie die je nodig hebt in je broekzak.” Tom benadrukt dat er nog wordt gesleuteld aan de app. “Op dit moment worden de laatste elementen toegevoegd, maar de app zal natuurlijk actueel gehouden worden. Dit kan het geval zijn als bepaalde regelgeving verandert of als er feedback komt van de gebruikers. De app is flexibel genoeg om gaandeweg aangepast te worden.”

Snelle checks

Welke rol neemt de app in naast andere zaken als de Arbocatalogus en de bestaande toolboxen? Laura: “Ik zie het vooral als een Laatste Minuten Risico Analyse (LMRA). De app draait echt om snelle checks voor je begint met bepaalde werkzaamheden, want de informatie in de app is niet nieuw voor mensen die in de techniek werken.” Ook Rinie beschouwt de app als een aanvulling. “Mensen reizen door het hele land en dan is het fijn dat ze deze informatiebron over veilig en gezond werken hebben om onderweg te kunnen raadplegen.” Tom sluit zich hierbij aan: “Het is een hulpmiddel voor ernaast. Ik verwacht dat hij ook bij onze lessen gebruikt zal worden. Het is altijd praktisch om werksituaties direct beeldend uit te leggen.”

Gratis te gebruiken

De app is helemaal gratis te gebruiken. Het is een webbased app. Dat wat wil zeggen dat het een website is die op het scherm van je smartphone is te downloaden. “De app wordt al volop gebruikt”, vertelt Heesen. “Afgelopen december hadden we 1200 gebruikers, maar we streven eind dit jaar naar 7000 gebruikers. De app zal steeds worden bijgewerkt op basis van ontwikkelingen in de branche en feedback van de gebruikers ervan. We hebben al verschillende reacties van gebruikers binnengekregen, die we aan het verzamelen zijn om de app verder te verbeteren en op deze manier aansluiting te houden bij de ontwikkelingen in de branche. Zo zijn we aan het onderzoeken of de lay-out van de app wat dynamischer kan evenals de gebruiksvriendelijkheid.” Heesen is er tenslotte van overtuigd dat deze app een belangrijke bijdrage levert aan veilig en gezond werken. Zijn boodschap is: download deze app op Google Play of in de Apple store. 

Deze onzichtbare vijand brengt heel wat kosten mee om de installatie te beschermen via onder andere het gebruik van coatings, maar ook voor de inspectie om COI tijdig te detecteren en het onderhoud van de installatie om COI te voorkomen of te herstellen. Inspectie van COI is vandaag veelal een arbeidsintensieve en kostelijke activiteit waarbij technieken worden gebruikt die een lokale momentopname maken. Hierbij wordt gebruik gemaakt van een risico-inschatting om te bepalen waar en wanneer een bepaalde leiding of onderdeel van een leiding wordt geïnspecteerd. Corrosie-problemen kunnen echter optreden op plaatsen die met een lager of laag risico zijn toebedeeld. Deze inspectiemethodes geven daarnaast ook weinig informatie over de evolutie van de toestand en daarmee van het al dan niet toegenomen risico voor COI.

Het monitoren van een geïsoleerde leiding op de aanwezigheid van vocht en corrosie kan op deze punten zorgen voor nieuwe inzichten en een andere aanpak die meer gebaseerd is op data over de toestand van de leiding dan op een loutere risico-inschatting. iSensPro is enkele jaren terug deze weg ingeslagen met de ontwikkeling van sensoren en data-analyse om de toestand in en onder isolatie beter in kaart te brengen. De sensoren die ontwikkeld werden, zijn eenvoudig op de cladding te plaatsen zonder dat isolatie moet worden verwijderd of vernieuwd (afbeelding 1). De sensoren zijn voorzien van batterijen en draadloze communicatie zodat ze plug en play zijn, om tot een lage plaatsingskost te komen.

Sensor om vocht in de isolatie te meten

Via een capacitieve meting kunnen deze sensoren de aanwezigheid van vocht in de isolatie in functie van de tijd opvolgen. Afhankelijk van de toepassing kan deze meting op vaste tijdsintervallen (van enkele seconden tot dagelijks) herhaald worden zodat er een duidelijk verloop van de vochtbelasting van zowel de isolatie als de leiding kan gedetecteerd worden. Zo is in afbeelding 2 duidelijk te zien dat ten gevolge van een regenbui het vochtgehalte in de isolatie sterk toeneemt met een plotse daling van de meetwaarde als gevolg. Na de regenbui verdwijnt het vocht grotendeels uit de isolatie (door afwatering en verdamping) met een stijging van de meetwaarde, maar kan ook geconstateerd worden dat een deel vocht in de isolatie aanwezig blijft. Zulke fluctuaties zorgen voor een versnelde veroudering van de isolatie en de coating. Inzicht in dit tijdsverloop geeft daarom een betere indicatie dan de huidige risicobepaling om corrosie onder isolatie te voorspellen. Daar de meetwaarde bij hoog vochtgehalte naar nul gaat, kan tevens uit de meting geconcludeerd worden dat de coating niet meer intact is en dat corrosie van de leiding is gestart. Deze bijkomende informatie kan dan ook gebruikt worden om te bepalen wanneer onderhoud nodig is om de installatie intact te houden. Nieuwe ontwikkelingen in samenwerking met corrosieexperten van de Vrije Universiteit van Brussel hebben als doel om ook het verdere verloop van het corrosieproces via de sensoren beter in kaart te brengen.

Opgemeten verloop vochtbelasting geïsoleerde leiding.

De sensoren van iSensPro zijn geen puntmetingen. Eén sensor brengt het vochtgehalte in kaart van een specifiek segment dat enkele meters kan zijn, maar dat kan oplopen tot enkele tientallen meters afhankelijk van de toepassing. Dit is bijvoorbeeld aangetoond tijdens validatiemetingen op de site van Chemelot (Heerlen) in samenwerking met Sitech. Op een geïsoleerde zwavelleiding werd de injectie van 20 cl water op een afstand van 25 meter door de sensor gedetecteerd. Hierdoor kunnen de sensoren een meerwaarde geven binnen de huidige risk based aanpak waarbij op basis van de informatie van de sensoren bepaalde segmenten een hoog risico niveau kunnen krijgen en zo dus in aanmerking komen voor bijkomende inspectie of onderhoud. Andere segmenten kunnen dan weer een laag risiconiveau toebedeeld krijgen waardoor inspectie of onderhoud uitgesteld kan worden.

Installatie van een iSensPro prototype-sensor voor Sitech

De meetmethode maakt dat de sensoren ook geschikt zijn voor de monitoring van verschillende geometrieën zonder blinde vlekken. De sensoren kunnen toegepast worden op rechte stukken leiding (horizontaal en vertikaal) , maar ook op bochten en t-stukken, bij kleppen en flenzen, bij verbredingen, … en zelfs op tanks of reactorvaten zolang de cladding elektrisch gescheiden is van de installatie. Deze geometrische flexibiliteit maakt dat de sensoren breed toepasbaar zijn in tegenstelling tot sommige bestaande inspectietechnieken die o.a. beïnvloed worden door reflecties.

In verschillende praktijktesten zijn de karakteristieken van monitoring met de sensoren van iSensPro aangetoond: een 24/7 opvolging van vocht in isolatie met herkenning van de oorzaken, de detectie van corrosie bij het installeren van de sensoren, detectie vocht in lange stukken leidingen en verschillende opstellingen, …. Dit toont aan dat monitoring van vocht en corrosie een meerwaarde kan geven in de strijd tegen COI en het bijkomend isoleren van leidingen.

Dit zegt Hein Tersteeg, die een lange staat van dienst heeft als adviseur, inspecteur en coördinator van thermische isolatieprojecten, CUI (corrosie onder isolatie) en asbestonderzoeken o.a. in de petrochemische industrie, industriële bedrijven en utiliteit. Momenteel werkt hij als isolatie, asbest en steigercoördinator bij ExxonMobil in het Rotterdamse havengebied. Tevens werkt hij in opdracht van NCTI als CINI-inspecteur voor diverse opdrachtgevers. 

“Vooral in de petrochemische industrie speelt dit”, vertelt Tersteeg. “Waar veiligheid een groot goed is. We zien steeds meer dat veiligheid een integraal onderdeel wordt van het vakgebied. Er kan alleen maar worden gewerkt volgens strikte veiligheidsprocedures zoals o.a. is vastgelegd in Arbobesluit- en regels. Deze zijn echter nogal algemeen en overkoepelend. ExxonMobil heeft daarnaast een eigen systeem opgezet: het LPS-systeem. Bij LPS draait het vooral om communicatie over veiligheid op ieder niveau in de organisatie. Voortdurend zijn er gesprekken tussen de medewerkers, ook met die van contractors. Zo kunnen we van elkaar blijven leren.

Zelflerend systeem 

“Natuurlijk kun je altijd, in wat voor veiligheidsprocedures je ook hanteert, menselijke fouten tegenkomen”, vervolgt Tersteeg. “Met het LPS-systeem wordt dit echter tot een minimum beperkt omdat iedere taak die verricht wordt zoals het isoleren van de leidingen, steigerbouw, verven enz. tot in de finesses wordt voorbereid. Iedereen die bij ons op de plant werkzaamheden verricht, dient dit, voordat hij/zij aan een klus begint, op papier te zetten en dit te bespreken met betrokken collega’s. Zeker ook voor een isoleerder. Als die opdracht krijgt om een leiding te inspecteren op CUI en isolatie en plaatwerk moet demonteren, dient hij wel te weten wat men kan aantreffen onder de isolatie. Dat kunnen door lekkage bijvoorbeeld chemische stoffen zijn. Stel dat een isoleerder dit tegenkomt dan moet hij direct stoppen met zijn werkzaamheden en wordt de omgeving afgezet en start er eerst een onderzoek of veilig gewerkt kan worden. Bevindingen worden daarna verwerkt in het LPS-systeem waarmee wordt voorkomen dat ze de volgende keer weer tegen dit probleem aanlopen”, aldus Tersteeg. 

Observaties 

Onderdeel van het LPS-systeem zijn observaties. Tersteeg: “We hebben veiligheidsmensen rondlopen die kijken of de werknemers zich aan de veiligheidsvoorschriften houden. Mochten er zaken voorkomen die aandacht behoeven dan wordt dit besproken en gerapporteerd.” Tersteeg noemt als voorbeeld het dragen van een veiligheidsbril. Het niet dragen hiervan kan veiligheidsproblemen opleveren. Er wordt dan gekeken waarom er geen veiligheidsbril wordt gedragen. In dit geval ging het om een klus aan hete leidingen waarbij de bril besloeg. We bespreken mogelijke alternatieve oplossingen en vermelden dit vervolgens in het systeem. Met de observaties kijken we ook meteen hoe een isolatiebedrijf scoort op het gebied van veilig werken. Mocht dit afwijkend zijn, dan gaan we om de tafel zitten met de contractor om dit, in gezamenlijk overleg, op te lossen. Want niet conform de specificatie isoleren kan een significant veiligheidsprobleem opleveren.” 

Isolatie in de ontwerpfase 

Tersteeg vindt dat isolatie in de ontwerpfase moet worden meegenomen. Wat we nu volgens hem regelmatig zien, is een dure installatie met een niet adequaat presterend isolatiesysteem. Gelukkig komt er steeds meer aandacht voor deze non-conformiteiten. Doordat het LPS-systeem een zelflerend systeem is, kunnen we al in een vroeg stadium dergelijke isolatie issues tackelen. In het begin is een nieuwe safety-systeem altijd lastig.” Tersteeg is ervan overtuigd dat het de isolatiecontractors en andere contractors op sites ten goede komt.” 

Veiligheid en efficiency 

“Veiligheid en efficiency is onlosmakelijke met elkaar verbonden”, stelt Tersteeg. “Gelukkig krijgt veiligheid steeds meer aandacht in de isolatiebranche, maar nog lang niet alle bedrijven zijn zich ervan bewust dat veiligheid ook de efficiency verbetert. Dat is jammer want met efficiency valt veel geld te verdienen. Het zijn vaak simpele oplossingen bijvoorbeeld bij het afstemmen van de isolatiewerkzaamheden in de utileitsbouw. De kennis van oudere werknemers kun je daar goed gebruiken om jonge werknemers daarin te begeleiden. Het mes snijdt zo aan twee kanten. “Hierdoor ontstaan er volgens hem minder issues en er worden minder fouten gemaakt.” Tersteeg vindt dat er op dit gebied ook een belangrijke taak is weggelegd voor de Stichting OOI en de VIB. “Begeleiding en het isolatiebewust maken van mensen is in deze materie heel belangrijk. Dat geldt niet alleen voor de isoleerder, maar ook de inkopers die de materialen en gereedschappen inkopen. Het moeten mensen zijn die het vak kennen.” Tersteeg pleit ervoor dat het inkopen in opleidingen en cursussen worden meegenomen. “Want goed gereedschap is het halve werk en dat geldt zeker ook voor de medewerkers in de binnendienst.”

Allround 

Tersteeg vindt het jammer dat het vakgebied van allround isoleren aan het verdwijnen. “Het maakt het vakgebied veel interessanter. De ene keer ben je bezig met een project in de industrie en de andere keer in de utiliteit. Het ene project betreft cryogene isolatie en een ander project betreft het isoleren van ketels en fornuizen. Daarbij is het besef van isolatie bij veel opdrachtgevers nog steeds niet goed ingedaald. De isolatiebedrijven zitten vaak als laatste in het traject en moeten allerlei sprongen maken om snel te isoleren. Haastige spoed is in deze zelden goed. In dit geval nooit goed, want het vergroot de kans op risico’s. Alles bij elkaar genomen staat of valt alles met het hele pakket aan begeleiding, opleiding en de juiste mensen op de juiste plek. Materialen zijn niet het probleem, maar mensen die het op een verantwoorde en vakkundige wijze kunnen monteren.” Hier is volgens Tersteeg een belangrijke taak weggelegd voor de opleidingen en de branche. 

Hoe wil de VV dit aanpakken?

De koers van het programma wordt bepaald door vier thematische pijlers: betrokken leiderschap, excellente veiligheidsbeheerssystemen, veiligheid in de keten en regionale veiligheidsnetwerken. 

• Betrokken leiderschap gaat over de rol van het management bij het faciliteren en borgen van een effectieve veiligheidscultuur, maar ook over het bevorderen van persoonlijk leiderschap van iedere individuele werknemer op de werkvloer. 

• Excellente veiligheidsbeheerssystemen (VBS): een VBS legt de afspraken, taken en verantwoordelijkheden vast om de veiligheid te borgen op het gebied van techniek, organisatie en cultuur. Het VBS is een belangrijk hulpmiddel om de prestaties continu te verbeteren.

• Veiligheid in de keten: BRZO bedrijven werken veelal met andere partijen samen, zoals onderhoudsaannemers, toeleveranciers van grondstoffen etc. Daarom is het belangrijk dat bij veiligheid naar de gehele keten wordt gekeken en iedere partij daarbij zijn verantwoordelijkheid neemt, 

• Regionale Veiligheidsnetwerken (RVN’s): 

uitwisselen van kennis en ervaringen op regionaal en lokaal niveau om gezamenlijk de integrale veiligheid te borgen en waar mogelijk naar een hoger plan te tillen. Het uitwisselen en leren van elkaar is essentieel om de veiligheidscultuur en -prestaties te verbeteren.

Veiligheid moet in deze veranderlijke tijden meer aandacht krijgen

Welk doelen streeft de VV na?

Het motto van de komende jaren luidt: beter meten, beter weten en samen veiliger. VV is hierbij ook de vertegenwoordiger van de sector in de Safety Delta Nederland (SDN), waarin de overheid, industrie, wetenschap en kennisinstituten samenwerken aan de veiligste (petro)chemische sector ter wereld. Dat betekent een groter bereik van betrokken bedrijven en een hoger veiligheidsniveau uitgedrukt in erkende prestatie-indicatoren. SDN richt zich op de ontwikkeling van nieuwe veiligheidsconcepten en het verbeteren van de implementatie van deze concepten binnen bedrijven met behulp van een op te richten KennisCentrum. Nauwe samenwerking tussen VV en het SDN KennisCentrum levert synergie bij de implementatie van verbeter programma’s op zoals bijvoorbeeld bij CUI (corrosie onder isolatie) wat in de isolatiebranche een hot item is. 

Op het gebied van CUI zullen dit gebruikersgroepen zijn vanuit de industrie/plant eigenaars op verschillende niveaus, dienstverlening (bijv. adviesbureaus, inspectie, coating, isolatie), wetenschap en overheid (bijv. beleidmakers, vergunningverleners). De SDN Programmamanager Kenniscentrum stelt inhoudbeheerders aan voor bepaalde modules, onderdelen en/of gebruikersgroepen binnen de SDN speerpunten en kan hierbij gebruik maken van reeds bestaande initiatieven: Bijv. World Class Maintenance als (hoofd) beheerder voor het online kenniscentrum voor Corrosie onder Isolatie. 

BIO

Sinds eind 2019 is Jurgen Hoekstra – vice president Benelux BASF en managing director BASF Nederland – de nieuwe voorzitter van Stichting Veiligheid Voorop die zijn passie voor veiligheid graag wil delen met de hele industrie. Volgens Hoekstra is er veel beweging op het gebied van veiligheid. Initiatieven, zoals Safety Delta Nederland (SDN), zullen veel impact hebben op hoe we als industrie met de overheden en onderwijs/wetenschap samenwerken. Hoekstra is ervan overtuigd dat er al veel bereikt is op het gebied van veiligheid. Tevens ziet hij enorme mogelijkheden voor verdere verbeteringen met de digitalisering en duurzaamheidstransities die plaats gaan vinden. Actief kennis delen en samenwerken vindt hij nog belangrijker dan voorheen. Hoekstra vindt dat juist procesveiligheid in deze veranderlijke tijden meer aandacht moet krijgen. De sector moet proactief blijven acteren. Want veiligheid is nooit af. De gedetailleerde informatie die we halen uit incidenten maar ook uit ‘good-practices’ leveren ons een schat aan informatie op voor een zinvolle discussie om doelgerichte verbeteringen te realiseren. Een discussie over wat niet goed gaat maar ook wat goed gaat en mogelijk nog beter zou kunnen. Een streven om het elke dag beter te doen. Gezien de interesse en het animo voor SDN is er binnen onze sector een enorme commitment om, door nog meer kennisuitwisseling en echt te ‘connecten’, het proactieve verschil te maken. 

Veiligheid in de steigerbouw begint volgens De Veen al bij het opnemen en uitwerken van een steiger. “Hier word dan al gelijk rekening gehouden met de omgeving wat voor een deel bepalend is voor de te nemen maatregelen. Vaak betreft het werkzaamheden die aan het openbaar gebied grenst (gevaren voor derden zoals voorbijgangers, bezoekers, bewoners, gebruikers van installaties of van onroerend goed) en het verkeer in de nabijheid van de steiger (aanrijdgevaar van steiger en/of personen die terplekke werkzaam zijn). Dat moet eerst goed en veilig afgezet worden voordat met de steigerbouw kan worden begonnen”, aldus De Veen. 

Richtlijn Steigers

“Als Kaefer werken we altijd volgens de richtlijn steigerbouw”, licht De Veen toe. “Deze is in 2018 onderdeel van de wet geworden en volgens deze regel en wetgeving worden onze steigers ook gebouwd.” De Richtlijn Steigers heeft betrekking op alle stalen steigers opgebouwd uit losse onderdelen. De richtlijn is een ‘levend document’ waarvan de inhoud continu wordt aangepast aan de stand der techniek. Zo zijn lezers altijd op de hoogte van de meest recente inzichten en weet iedereen waarmee bij het monteren, gebruiken en demonteren van steigers rekening moet worden gehouden. “Daarnaast worden al onze steigers gekeurd als deze worden opgeleverd worden aan de klant. Daarna worden de steigers, indien nodig, om de 2 weken weer herkeurd zodat we zeker weten dat de steigeronderdelen veilig zijn.” Een specifiek keurmerk voor steigeronderdelen is er nog niet. Wel controleren wij al het steigermateriaal wat van de bouw komt. Mocht er beschadiging op zitten dan wordt dit materiaal verwijderd.”

Statische berekening

“In het geval van een complexe steiger, wordt door onze Engineering afdeling een (digitaal) 3D rekenmodel van de steiger gemaakt en wordt een statische berekening uitgevoerd”, verduidelijkt De Veen. “Als de steiger voldoet aan alle eisen betreffende sterkte en stabiliteit, dan wordt op basis van dit model ook een digitale tekening gemaakt. De tekening gaat naar onze uitvoerders en de klant, waar na deze (in overleg) eventueel nog aangepast kan worden. Een nieuwe ontwikkeling bij ons is dat we gebruik maken van ons KOM Systeem, d.w.z. dat wij alle aanvragen en opdrachten voor een klant in een systeem hebben. Dit is voor de klant een groot voordeel, zo weet hij namelijk precies welke steigers er staan en waar deze staan. Ook ziet hij dan gelijk welke afgemeld kunnen worden en welke er in aanvraag staan. We werken al een tijdje met dit systeem en dat bevalt ons en onze klanten goed.” Als voorbeeld noemt De Veen een klant in het Noord Oosten van het land waar het bedrijf een opdracht kreeg voor een nieuwbouwproject zowel voor de steigerbouw als isolatie. “Bij dit project hebben wij de steigerbouw al in het voortraject in een 3D model van de klant uitgewerkt. Ook hebben wij gelijk voor alle hangsteigers gelijk een tekening en berekening laten maken. Doordat wij hier ook het isolatiewerk doen zijn de steigers dusdanig gebouwd dat de steigers in een keer goed staan”, aldus De Veen. 

Vakbekwaamheid

Een belangrijk aspect in de steigerbouw betreffende onder meer de veiligheid en werken volgens de richtlijnen steigerbouw, is de vakbekwaamheid van de steigerbouwer. De Veen: “Wij geven onze mensen altijd scholing in steigerbouw om te voldoen aan de richtlijn steigerbouw. Scholing die op diverse niveaus plaatsvindt van steigerbouwer niveau 1 en 2 tot steigerbouw voorman, uitvoerder tot steigerbouw inspecteur. Ook niet Nederlandstalige mensen laten wij de juiste opleidingen volgen. Dit niet alleen voor de kwaliteit, maar ook voor de veiligheid voor onze mensen en voor onze klanten.” Wie veilig op hoogte wil werken, ontkomt er volgens De Veen niet aan om te zorgen voor een goede training en opleiding. 

Met deze Richtlijn Steigers wil de VSB bedrijven de middelen bieden om een veilige steiger te bouwen die aan de laatste stand der wetenschap voldoet. 

De afgelopen jaren is er op dit gebied veel gebeurd. Als één van de weinige brancheverenigingen voor gespecialiseerde aannemers, startte de VSB met een eigen opleidingsbedrijf terwijl via de recent geïntroduceerde Richtlijn Steigers eisen worden gesteld aan de opleidingsgraad van steigerbouwers. De richtlijn draait om kwaliteit en daarmee om een veilige steiger. Die koppeling tussen kwaliteit en veiligheid ligt vast in de Richtlijn Steigers.  Een belangrijk bestanddeel van de Richtlijn Steigers is de scholingsstructuur. Met de introductie van de richtlijn is de verdergaande upgrading van het vakgebied een feit. Alle functies in de steigerbouw zijn in de Richtlijn Steigers omschreven en de bevoegdheden zijn vastgelegd. Met de aangesloten gespecialiseerde montagebedrijven en uitzendorganisaties is fors geïnvesteerd in scholing en certificering en diplomering van het steigerpersoneel. De registratie vindt centraal plaats in het Centraal Diploma Register (VCA). Ook (bouw)bedrijven, aannemers en anderen die dagelijks ‘even een steiger monteren’ moeten zorgen dat de betrokken medewerkers zijn ingeschreven in het Centraal Diploma Register.

Wilt u magazine Isolatie4all digitaal lezen klik hier, of abonneer uzelf en ontvang 4x per jaar magazine Isolatie4all op de mat voor slechts € 26,50 ex btw per jaar.