Voor dit laatste deel heeft VIB geprobeerd handreikingen te laten opnemen in de zogenaamde Erkende Maatregelen Lijsten EML. Een onderneming kan via de EML snel en eenvoudig de generieke controlepunten doornemen om zo te kunnen beoordelen of de energiebesparende maatregelen wel zijn toegepast in het bedrijf en de aanwezige installaties.*2

‘Veelal valt de opdrachtgever terug op de isolatiesector om de kennis en expertise over isolatietoepassingen’

VIB neemt haar verantwoordelijkheid als sector en doet als vereniging van isolatiebedrijven dan ook een krachtige oproep naar haar leden om dit mede in te vullen. De markt zal daarnaast open moeten staan voor de energiebesparing door goede isolatie. Veelal valt de asset owner terug op de isolatiesector om de kennis en expertise over isolatietoepassingen. De energie-adviseur kan daarentegen ook een belangrijke ketenpartner zijn in dit proces.

Praktisch speelveld voor advies en uitvoering isolatiewerk

De relatie tussen de isolatiebedrijven en leveranciers, de energieadviseur en de asset owner (opdrachtgever) is op dit moment als volgt:

• opdrachtgever: heeft veelal beperkte kennis en gaat uit van aanbiedingen van de isolerende partij;
• isolerende partij: heeft de praktijkkennis en is bekend met diverse materialen en systemen;
• adviseur: is gericht op energiebesparing, veelal gebaseerd op isolatiewaarden;
• fabrikanten: hebben kennis van materialen en eigen rekenmodellen.

Bij de Onderzoeksplicht wordt de Isolatiescan expliciet genoemd in de maatregelen. Deze Onderzoeksplicht richt zich op het in kaart brengen van CO2-reducerende maatregelen in industriële bedrijven met fysieke processen. De genoemde scans worden door RVO uitgewerkt op basis van de ministeriële richtlijnen voor industriële isolatie. De nieuwe situatie maakt dat de partijen -hiervoor genoemd- hun rol moeten herijken en zien waar de beste resultaten zijn te behalen in de samenwerking. Deze samenwerking levert immers een basis voor de succesvolle uitvoering van de nieuwe regelgeving.

Kennisoverdracht richting diverse doelgroepen

VIB en FedEC (federatie van energieadviseurs) zijn hierover in gesprek. Men denkt gezamenlijk na over het opzetten van voorlichtings- en opleidingsmogelijkheden over isolatieprestaties op basis van goede isolatie en het geven van voorlichting over werkwijzen bij het aanbrengen van isolatiematerialen. Dat is belangrijk bij het uitvoeren van een isolatiescan. Het is de wens van zowel VIB als FedEC dat die voorlichting breed kan worden ingezet voor asset owners, energieadviseurs en inspectie-diensten. Essentieel daarbij is om onderscheid te maken in doel-groepen bij de kennisoverdracht.

Feitelijk moet er rekening worden gehouden met vier niveaus qua opleiding en achtergrond bij de doelgroepen.

MBO-opleidingen
Deze opleidingen zijn veelal gericht op praktische vaardigheden
en geven studenten de kans om hun vaardigheden (verder) te ontwikkelen in een bepaalde werksetting.

HBO-opleidingen
Deze opleidingen zijn veelal gericht op technische vaardigheden en theoretische kennis en geven studenten de kans om zich
(verder) te specialiseren in een specifiek gebied.

Vakopleidingen
Deze opleidingen zijn veelal gericht op het aanleren van specifieke vaardigheden.

Erkende opleidingen in de branche
Specifieke opleidingen en cursussen gericht op het voldoen aan de eisen van de branche.

M.b.t. de doelgroepen die praktisch zijn opgeleid gaat VIB in samenwerking met OOI de opleidingsmogelijkheden onderzoeken. Het Opleidings- en Ontwikkelingsfond voor de Isolatiesector kan worden aangesproken voor financiële ondersteuning van opleidingen en trainingen voor werknemers. Het fonds is opgericht door werkgevers- en werknemersorganisaties en wordt gefinancierd via een premieheffing bij bedrijven in de sector. OOI biedt opleidingen en trainingen die zich richten op de specifieke behoeften van de sector, zoals technische vaardigheden. OOI is een onafhankelijke organisatie die is opgericht om specifieke doelen te bereiken, zoals het verhogen van de arbeidsproductiviteit, het verminderen van werkloosheid en het verbeteren van de arbeidsomstandigheden. OOI kan ook gelden verstrekken aan individuele werknemers om hen te helpen hun vaardigheden te verbeteren of aan werkgevers om hen te helpen hun werknemers op te leiden. Op dit moment onderzoekt OOI mogelijkheden over het geven van praktische voorlichting over energiescans.

Voor de doelgroepen op een hoger opleidingsniveau zal FedEC via haar leden een plan
ontwikkelen. De achterban van FedEC bestaat uit meer theoretisch geschoolden. In het voorlichtingstraject over energiescans zullen voor deze doelgroep de energietechnische aspecten en specificaties van isolatiematerialen worden uitgediept.

Rol van experts bij het theoretisch deel

De uitdaging is dat de afnemersmarkt van de isolatiesector, dat wil zeggen adviseurs, consultants, ontwerpers, opdrachtgevers en isolatierichtlijnen zoals CINI, gaan zien als een zinvolle en toepasbare bijdrage bij het realiseren van hun klimaatdoelstellingen, het gebruik van de assets en het hanteren van onderhoudsrichtlijnen. Isolatie wordt over het algemeen als sluitpost gezien en komt daardoor in de meeste gevallen pas aan het einde van het bouwtraject in beeld. Dat heeft tot gevolg dat leidingen soms te dicht op elkaar zijn geplaatst waardoor isolatie niet goed is aan te brengen. En ook in de onderhouds- en gebruiksfase van installaties is voldoende kennis van isolatie noodzakelijk. Wanneer isolatie beschadigd of vochtig is wordt de beoogde energiebesparing niet gerealiseerd en is adequaat onderhoud van de isolatie noodzakelijk geworden. Daarmee samenhangend geldt ook dat het ontstaan van corrosie onder isolatie (CUI)*3 moet worden meegenomen in het ontwerp van de installatie en inspectie daarop onderdeel moet uitmaken van een onderhoudsplan. Deze aspecten zullen door de energieadviseur moeten aangehouden tegen de kennis en ervaring van het isolatiebedrijf dat de werkzaamheden zal gaan uitvoeren.

‘VIB en OOI zien kansen voor voorlichting over energiescans’

Theoretische kenniselementen moeten worden bepaald in het voorlichtingstraject over isolatie. Vandaar het onderscheid tussen de praktische en theoretisch lijnen zoals hiervoor
aangegeven.

Inspecties

De wetgever heeft bepaald dat de besparingsmaatregelen door de asset owners moeten worden toegepast. Vanuit de overheid zijn er beleidsambtenaren die hierover voorlichting geven. Door als isolatiesector en energieadviseurs samen te werken met deze groep van functionarissen moet er een beleidsmatige verankering worden gelegd naar de wijze van inspecteren.

Daarom zal contact gezocht worden met de partijen die weten hoe dit alles werkt in de markt en hoe dit zich vertaalt naar het isolatiebedrijf. Hierbij kan gedacht worden aan het vinden van:

1. gezaghebbende instanties en personen die de leef- en denkwereld van de opdrachtgever kennen qua ontwerp en voorschriften (vaak technici en adviseurs);
2. beleidsambtenaren met kennis van het werkterrein van voorlichting over energiebesparing;
3. isolatiebedrijven die weten wat de vraag uit de markt is en hun kennis daarbij succesvol willen en kunnen toepassen.

De doelen vanuit de isolatiesector bij de inzet van de isolatie-experts zijn:

• versterking van het imago van de sector richting opdrachtgevers vanuit onafhankelijke bronnen;
• aansluiting bij de wet- en regelgeving vinden en dit weten te hanteren waardoor er urgentie wordt gevoeld bij de eindgebruiker die moet beslissen over de aanschaf van isolatie in de utiliteit;
• rolmodellen creëren van bedrijven binnen VIB die men kan benaderen;
• voorbereiding en uitvoering van presentaties en informatiebijeenkomsten voor een brede groep van betrokkenen zoals hiervoor is aangegeven.

Tijdens de ontbijtsessie op 12 oktober jl. werd tijdens de beurs Industrial Heat and Power het wettelijk kader gepresenteerd vanuit RVO, waarna Ron Ongenae namens FedEC het praktische speelveld uiteen heeft gezet.

Opdrachtgever: veelal beperkte kennis en gaat uit van aanbiedingen isoleerders

• Isoleerder: praktijkkennis en bekend met diverse materialen en systemen
• Adviseur: gericht op energiebesparing, veelal gebaseerd op isolatiewaarden
• Fabrikanten: kennis van materialen en eigen rekenmodellen
• Aandachtsgebieden:
  • bestaande aandachtspunten: corrosie onder isolatie, veiligheid, kosten
  • nieuw aandachtspunt: energiebesparing

De zaal werd via een drietal stellingen aangesproken om te reageren op de inleidingen. Een levendige discussie ontstond tussen het podiumforum en de zaal. Op het podium reageerden vertegenwoordigers van RVO, FedEC en VIB op de stellingen en de reacties uit de zaal.

Eén van de conclusies was dat partijen (adviseurs en contractors in de isolatie) elkaar lastig weten te vinden. Voor regulier onderhoud ligt het niet altijd in de logische lijn der verwachtingen om vanuit de adviessector een meerjarig inspectieprogramma op te zetten voor isolatie. Een isolatiebedrijf is daarnaast gezien geen handhavende instantie.
Anderzijds eist het bevoegd gezag dat nu wel in 2023. Dus is de vraag hoe je dit met elkaar kan invullen.

Een lijst met contactpersonen die voor langere tijd als aanspreekpunt kunnen functioneren tussen beide partijen zou goed zijn. Dat legt een druk op de isolatiesector die binnen de keten deze rol verder zal moeten vormgeven in een zekere continuïteit. Daarnaast zal de adviessector moeten onderzoeken welk businessmodel voor hun bedrijven past bij deze aanpak.

De ontbijtsessie, die goed werd bezocht overigens bracht de consequenties van de nieuwe wet- en regelgeving over de rapportageverplichting heel helder in beeld. Komende maanden zal met een kernteam worden gewerkt aan concrete stappen om te komen tot een goede afstemming met de drie partijen: bevoegd gezag, adviessector en isolatiebedrijven.

Voetnoten

• https://www.rvo.nl/onderwerpen/energiebesparingsplicht-2023/onderzoeksplicht-energiebesparing-vanaf-2023.
• https://www.rvo.nl/sites/default/files/2022-10/Basislijst%20energiebesparende%20maatregelen.pdf
• https://www.worldclassmaintenance.com/project/corrosie-onder-isolatie/
• www.ooi.nl (OOI)

Dit geldt ook op het gebied van isolatietechniek in hygiënische omgevingen. Vaak blijft isolatie in relatie tot hygiëne (onterecht) onderbelicht. HDN wil daarom een richtlijn opstellen die kan worden gebruikt wanneer isolatiemaatregelen in de voedings-middelenindustrie worden uitgevoerd. Hiervoor zouden we graag in contact willen komen met de uitvoerende bedrijven en contactpersonen met kennis van de isolatietoepassingen in de omgeving waar hygiënemaatregelen nodig zijn. In die gesprekken willen we vaststellen wat er speelt op dat gebied. We denken daarbij aan het vastleggen van de noodzakelijke maatregelen en een best practice om dat uit te voeren.

Wellicht komt daar de eventuele behoefte voor erkenning van het vakmanschap bij. Dit zou kunnen in een mogelijke aanvullende opleiding of andere erkenning voor de personen, het opgeleverde object of uitvoerend bedrijf. Daarnaast is er vanuit de engineeringszijde behoefte aan een concrete omschrijving om tijdens het ontwerp al aan te kunnen geven wat nodig is en hoe dit nader te specificeren.

Wat VIB betreft is dit een kans om e.e.a. zodanig aan te pakken, dat dit vanuit de isolatiebedrijven en toeleveranciers kan worden versterkt. Vandaar onze vraag om medewerking binnen de isolatiesector om hieraan vorm te geven.

We willen graag op basis van de hygiënische eisen een passende isolatie technische oplossing genereren. Andersom is het zo dat het de kans biedt om nu zelf de lat op een bepaalde hoogte te kunnen leggen. Toeleveranciers hebben de verantwoordelijkheid om dit te doen, maar komen door commerciële druk hier vaak niet aan toe of het wordt onvoldoende op waarde geschat. Met alle mogelijke gevolgen van dien.

‘VIB pakt rol bij vaststellen vakbekwaamheids eisen hygiënische platform’

Graag willen wij met u in contact komen om over de nadere uitwerking van dit project van gedachten te wisselen.
U kunt zich opgeven via info@isoleren.nl.

Voetnoten
https://www.hdn4food.com/

Contact?

Einsteinbaan 1, 3439 NJ Nieuwegein
Tel. 030­6300404
www.isoleren.nl
Volg op LinkedIn #VIB en #mooieisolatieprojecten

Digitalisering en automatisering in de isolatiebranche gaan een steeds belangrijker rol spelen en zullen in de toekomst het concurrentievoordeel bepalen. In dit kader zijn de o.a. de isolatiescan, de TBI app, de infrarood warmtescan, TIP Check, Steiger App, ArboTechniek Veiligheidsapp zijn belangrijke ontwikkelingen

1. Isolatiescan verbetert kwaliteit technische isolatie

De overheid heeft recent de isolatiescan geïntroduceerd. Een tool waarmee bedrijven kunnen vaststellen of ze alle maatregelen hebben genomen die technisch en economisch haalbaar zijn op het gebied van technische isolatie en zich binnen vijf jaar terugverdienen. Deze scan bestaat uit: een inventarisatie van installaties en leidingen die voor isolatie in aanmerking komen en een specificatie van besparingsmaatregelen. De Isolatiescan maakt onderdeel uit van het eLoket formulier voor de Onderzoeksplicht.

Meer informatie over de Isolatiescan op
https://www.rvo.nl/onderwerpen/energie-besparen-industrie/isolatie

2. Energie- en geld besparen met de TBI-App

Met de TBI-App kunnen isolatiebedrijven snel bedrijven controleren en inschatten hoeveel energie- en geld besparend potentieel een technisch isolatiesysteem te bieden heeft. De App biedt een conservatieve schatting van de hoeveelheid energie die een component verliest. Bovendien toont het de potentiële besparingen als geïsoleerd of als een verbeterd isolatiesysteem wordt geïnstalleerd. De besparingsschattingen worden gegeven in een bereik dat de prestaties van een typisch basis- en een realistisch goed isolatiesysteem evalueert. De schattingsmethode is gebaseerd op: EiiF’s uitgebreide TIPCHECK-ervaring en ISO 12241. TBI-App biedt naast de mogelijkheid om potentiële energie- en CO2-besparingen in te schatten ook informatie over veiligheidsproblemen. De TBI-app is te downloaden in de Google Playstore.

3. Hoe je met thermografie warmte lekken opspoort?

Thermografie wordt vooral veel toegepast als het gaat om isolatie. Dan is bij uitstek temperatuur van belang en kan eenvoudig worden gezien of er plaatsten zijn waar warmte weglekt of juist warmte binnenkomt. Misschien is een bepaald deel van de muur niet geïsoleerd of onvoldoende goed geïsoleerd. Ook kunnen hiermee hot spots worden gedetecteerd, alsmede reeds geïsoleerde delen waarvan de isolatie onvoldoende of verouderd is. Ook als het gaat om lekkages kan thermografie handig zijn. Aangezien water verkoelend werkt zal een lekkage vaak duidelijk te zien zijn op beelden van een infraroodcamera.

4. Digitale werkbon zorgt voor meer efficiency

Bilfinger Industrial Services heeft met de Scaffolding App de digitale werkbon geïntroduceerd. Deze innovatie maakt het mogelijk met behulp van smartphone of tablet alle informatie rond een steigerbouw project in één digitaal dossier up-to-date te houden. De Scaffolding App stelt data beschikbaar via een digitale werkbon. De voorman completeert deze data op site met bijvoorbeeld afmetingen, type steiger en foto’s. Administratie en facturering vinden grotendeels geautomatiseerd plaats. Snel, efficiënt en foutloos.

Meer informatie: https://www.is-bnl.bilfinger.com/innovaties/procesinnovaties/scaffolding-app/

5. Steigers engineeren met behulp van 3D-scanning

Traditionele steigerbouw in een complexe omgeving brengt praktische uitdagingen met zich mee. Of een steiger volgens plan wel of niet goed past is soms een kwestie van enkele centimeters. Het beschikken over goede informatie van de installatie is dan zeer belangrijk. In sommige situaties is de tekening van het object, het omliggende leidingwerk en ander equipment aanwezig conform de werkelijke situatie. In andere situaties bestaat er geen tekening of klopt deze niet met de huidige werkelijkheid. Als voorloper in steigerbouw heeft Bilfinger op eigen initiatief een nieuwe methode ontwikkeld om steigers te engineeren, namelijk via 3D-scanning en werkt als volgt. Een laser scant het object of de installatie en de maatgevende omgeving on site. Deze scan wordt vertaald naar een 3D-model waarbij de engineer de steiger modelleert in deze 3D-omgeving. De output is een zeer accuraat montageschema van de steiger, inclusief omgeving, in 3D. Waardoor de efficiency toeneemt evenals tijdsbesparing en de totale engineeringskosten.

Meer informatie: https://www.ibnl.bilfinger.com/innovaties/productinnovaties/3d-scanning/

6. Hoe met TIPCHECK de bestaande installaties te evalueren

Met TIPCHECK is het mogelijk om thermische energie-audits uit te voeren die berekenen hoeveel energie en geld een industriële installatie verliest met zijn huidige isolatiesysteem (inclusief niet-geïsoleerde onderdelen). Het resultaat: een op maat gemaakt isolatievoorstel die de ecologische en financiële waarde van industriële isolatie aantonen, wat tegenwoordig een moderne, kosteneffectieve en eenvoudig haalbare eerste stap is om duurzaamheidsdoelstellingen te bereiken met een terugverdientijd van slechts één jaar of zelfs minder. De TIPCHECK Audit wordt uitgevoerd door de Europese Industriele Isolatie Federatie (EIIF)door gecertificeerde TIPCHECK-Ingenieus die officieel zijn opgeleid en gekwalificeerd door EIIF.

Meer informatie op: https://www.eiif.org/tipcheck

7. Veiligheid gaat in de isolatiebranche boven alles

Met de vorig jaar geïntroduceerde ArboTechniek Veiligheidsapp kunnen vakmensen in de installatie- en isolatiebranche informatie raadplegen en toepassen over hoe veilig en gezond te werken. Over allerlei thema’s vind je stappenplannen voorzien van handige afbeeldingen. Zo kun jij altijd, ook op het laatste moment, checken hoe het ook alweer zat. Uniek aan de app is dat een aantal vakmensen uit de branche actief meewerkte aan de ontwikkeling ervan. De app – die voortdurend zal worden bijgewerkt op basis van ontwikkelingen in de branche en feedback van eindgrebruikers – is geheel gratis te gebruiken.

Meer informatie over de app: https://www.arbotechniekveiligheidsapp.nl/

Tekst: Loet van Bergen

Frerik van de Pas uitvoeringscoördinator van de informatieplicht energiebesparing en Jaap Blacquière uitvoeringscoördinator voor de onderzoeksplicht energiebesparing die geldt voor de grotere bedrijven zetten de maatregelen en verplichtingen nog eens op een rij.

Jaap: “Wij zijn druk doende om alles aan RVO zijde dusdanig klaar te zetten dat de bedrijven ook aan de verplichtingen kunnen voldoen waarvoor zij zich gesteld zien. Wij hebben geen adviestaken, maar zorgen er wel voor dat wij ze alle informatie bieden, daarnaast hebben we een aantal tools ontwikkeld die ondersteuning kunnen bieden.”

“Ik zie een rol voor de isolatiebedrijven. Zij hebben detail kennis over de staat van de isolatie en mogelijke verbeteringen en kunnen die informatie met hun klanten delen voor het opstellen van de rapportage Onderzoeksplicht.”

Jaap Blacquière

Wat is nieuw?

“De informatieplicht is een bekende plicht. Daar komt nu de onderzoeksplicht bij. Dat is een uitgebreidere verplichting dan de informatieplicht en geldt voor de grotere bedrijven met een hoger energieverbruik. Voor iedereen die onder een van de plichten valt geldt dat de rapportages op 1 december dit jaar bij ons binnen moet zijn.”

Frerik: “Zowel de informatieplicht als de onderzoeksplicht zijn rapportageverplichtingen die te maken hebben met de energiebesparingsplicht die al 25 jaar in de wet staat. De rapportages zorgen ervoor dat de handhavers van die wet niet actief op bezoek hoeft te komen om de benodigde informatie te vergaren. Het zal nu naar hen toegestuurd worden. Dat geeft veel sneller veel meer inzicht in wat er gedaan is en wat er nog aan moet gebeuren.”

Erkende Maatregelenlijsten energiebesparing (EML)

“Gekoppeld aan de informatieplicht hebben we energiebesparende maatregelen in de vorm van EML lijsten in de wet gehangen. Een nieuwe versie wordt dit voorjaar gepubliceerd. In deze lijsten staan energiebesparende maatregelen met een terugverdientijd van 5 jaar of minder. Er zijn lijsten opgesteld voor gebouwen, processen en faciliteiten, het is een hulpmiddel dat ondersteunt bij het opstellen van de rapportage. De verplichtingen die er zijn vragen nog altijd een flinke tijdsinvestering voor de ondernemer, maar we proberen om met kennisdeling, informatievoorziening en praktische hulpmiddelen het heel operationeel te maken.”

Andere hulpmiddelen zijn o.a.:

Het stappenplan
Dit interactieve stappenplan laat je snel zien
of en onder welke verplichting je valt en hoe
de te nemen energiebesparende maatregelen
gerapporteerd moeten worden.

Wetchecker energiebesparing
Met deze tool check je snel aan welke verplich-
tingen de gebouweigenaar moet voldoen. Deze
bevat ook ook energiebesparende verplicht-
ingen voor bedrijven en organisaties voor
vastgoed en mobiliteit.

Technische kennisdossiers
Geven je inzicht in industriële technieken
(zoals bijvoorbeeld isolatie) die je kunt
gebruiken bij het opstellen van de onderzoeks-
rapportage.

Sjablonen om het de ondernemer makkelijker

Ga voor een volledig overzicht van alle verplichtingen, handvatten en tools naar:
rvo.nl/energiebesparingsplicht

Tekst: Chantal Fransen
Fotografie: RVO – ©2015 Hans Roggen Fotografie

De Cradle 2 Cradle gecertificeerde bouwblokken bestaan voor 90% uit lucht en zijn daardoor makkelijk hanteerbaar, waardoor er ook snel gebouwd kan worden. Ze zijn zo licht dat ze een minimale druk uitoefenen op de fundering uitoefenen waardoor volstaan kan worden met het storten van zand en puin als ondergrond. Ook daarmee is tijdwinst te behalen. De bouwblokken zijn hiermee uitermate geschikt om in te zetten bij het optrekken van noodvoorzieningen e.d.

77% circulair

Naast de bouwblokken worden de woningen gebouwd met funderingsbalken die gemaakt zijn van plastic afval en gevingerlast sloophout. De 100% recyclebare binnen- en plafondplaten worden gemaakt van restmateriaal uit de land- en tuinbouw. Door kritisch na te denken over elk aspect van de woning om te zien of het ook ecologisch gerealiseerd kan worden is het gelukt om de woningen voor 77% circulair te maken. Wat inhoudt dat het aan het einde van zijn levensduur, die ook veel hoger is dan gemiddeld, makkelijk te demonteren, te hergebruiken en te recyclen is. Sustainable Constructions beschikt over een Madaster materialenpaspoort dat inzicht geeft in de materiële activa van de woning.

Lage CO2 footprint

De CO2 uitstoot van de sustainable constructions woning ligt 33% per m2 lager in verhouding tot een reguliere woning. Een cijfer dat bepaald is aan de hand van het CO2 footprint onderzoek dat werd uitgevoerd door duurzaamheidsorganisatie ImpactNow. Deze significant lagere uitstoot per m2 is te verklaren door het feit dat er bij vrijwel alle onderdelen voor gekozen is voor een duurzaam alternatief. Bij de materiaalkeuze is daarbij niet alleen gekeken naar een lage CO2 uitstoot, ook de kwaliteit en energie/isolatieprestatie is daarin van belang. Er is een optimale balans gezocht tussen de CO2 footprint en de Energie Prestatie Coëfficient van de woning.

Hoge isolatiewaarde

De bouwblokken bestaan voor 90% uit lucht, dat maakt ze niet alleen makkelijk hanteerbaar, het zorgt ook voor een hoge isolatiewaarde. Met het glasgranulaat dat gebruikt wordt onder de vloer en de dubbele beglazing van het vacuümglas voor de ramen wordt de isolatiewaarde van lucht gemaximaliseerd. Tel daar de isolerende werking van de verpulverde spijkerbroeken die eveneens in de woning constructie worden gebruikt bij op en we hebben met deze woning een constructie te pakken die ieders isoleerdershart sneller doet kloppen.

Tekst: Chantal Fransen
Fotografie: Sustainable Constructions

De afgelopen jaren is veel onderzoek gedaan naar het aandeel, de rol en het beeld van prefabricage in de bouw-, vastgoed- en installatiemarkt door USP Marketing Consultancy. Zowel nationaal als internationaal. Daarnaast is voor vakbeurs PREFAB een gerichte enquête naar álle aspecten van prefabricage in Nederland gehouden. Zo heeft in Nederland 93% van de bouwers ooit prefab elementen toegepast.

Bij onderzoeken enkele jaren geleden golden als voornaamste redenen om voor prefab te kiezen: slimmer en beter. Aspecten als snelheid en goedkoper werden in onderzoeken minder genoemd. Vandaag de dag zijn de redenen veel omvangrijker. Snelheid is voor opdrachtgevers belangrijk. Kwaliteit telt bij opdrachtgevers en aannemers. Ook het tekort aan arbeidskrachten is een motief dat steeds meer opgeld doet. Op zowel Europees als op nationaal niveau is er een sterke verschuiving gaande van losse elementen (geprefabriceerde slimme bouwmaterialen) naar geïntegreerde panels of elementen (geprefabriceerde bouwcomponenten). Dat geldt zowel voor de bouwsector als de installatiesector, waarbij losse installatieproducten tot systemen worden samengesteld.

Meer kennis over prefabricage mogelijkheden nodig

Het blijkt dat er twee bewegingen zichtbaar zijn: een (grote) groep die uit zichzelf voor meer prefabricage kiest en daarnaast ook de samenwerking zoekt met andere partijen uit de keten om een extra dimensie aan prefab te geven. Daarnaast is er een groep die afwacht hoe de ontwikkelingen verlopen. ‘Prefab is niets voor mij’, zo hoor je vaak. Die groepen zijn over alle bouwpartijen herkenbaar, iets wat USP ook bij de introductie van BIM heeft gezien. Veel bedrijven hebben koudwatervrees om ergens mee te beginnen. Zij moeten of overtuigd raken van de voordelen van prefab (intrinsieke motivatie) of moeten ertoe gedwongen worden (eis opdrachtgever). Verder erkent een groot deel dat er binnen de bouw- en installatiesector sprake is van een gebrek aan kennis over prefabricagemogelijkheden. Hier zou dus meer aandacht aan gegeven kunnen worden, zodat de verschillende betrokken ketenpartners elkaar beter en sneller kunnen ondersteunen.

Voordelen van prefabricage op een rij.

De kwaliteit gaat omhoog: alles wordt van tevoren in de werkplaats geassembleerd. Waardoor meer snelheid en minder verstoringen tijdens de bouw. Door betere voorbereiding en snellere plaatsing is de installateur veel sneller klaar. Dit heeft natuurlijk ook zijn doorwerking op andere partijen, ook zij kunnen sneller door.

Verhoogde veiligheid: werknemers hoeven niet meer continue (met zware machines) boven hun hoofd te werken of op gevaarlijke ladders: Verhoogde duurzaamheid: doordat alles al van tevoren is gemaakt, is er op de bouwplaats minder overtollig afval.

Minder opslag op de bouwplaats: geprefabriceerde onderdelen kunnen just-in-time geleverd worden. Hierdoor wordt de bouwplaats niet onnodig belast met bouwmaterialen en is ook nog goed voor het milieu door minder transport op de bouwplaats.

Toename gebruik prefab materialen

“Het is onlogisch dat wij als installateurs kanalen en leidingen naar een bouwplaats brengen en daar monteren, terwijl dat vloerveld al eerder naar die bouwplaats is gebracht”, zegt Gerben Geelen van de De Modulefabriek, onderdeel van Löwik Installatietechniek en Hegeman Bouwgroep. “Het is veel slimmer om die installatietechniek al in de vloerenfabriek aan te brengen en dan alles in één keer op de bouwplaats te monteren en aan te sluiten,”. “We gaan als installatiesector steeds meer prefabriceren in de richting van ‘plug & play-oplossingen’. Vooraf modules maken geïsoleerd en wel en die simpel aansluiten op de bouwplaats. Ook de aansluiting op de nutsvoorzieningen, zodat je onafhankelijk van de nutsbedrijven kunt bouwen. Dit alles om efficiënter te bouwen en de kosten te verlagen.”

Een ontwikkeling die volgens Gert Jan De Koning van IPCOM voor de isolatiebranche belangrijk is, is de toename van het gebruik van prefab materialen. “De krapte op de arbeidsmarkt voor technisch personeel leidt tot een toename van de vraag daarnaar. Er worden nu al complete huizen gebouwd met modulaire systemen, waarin de isolatie al is verwerkt. Ik heb in Engeland bedrijven gezien die zich helemaal hebben gefocust hebben op de aanleg van complete modulaire systemen van een ziekenhuis, waar het leidingwerk in één keer compleet geïsoleerd wordt aangeleverd. Op deze ontwikkeling zal de markt in de nabije toekomst ook zeker moeten ispelen.”

Prefabricage zorgt voor betere kwaliteit en minder faalkosten

Dit zegt Sander Braam van Platform PREFAB. Hij denkt dat prefabricage een antwoord biedt op veel problemen die spelen in onze industrie zoals het tekort aan personeel. “Daarnaast denk ik dat je met prefabricage het bouwproces beter onder controle kunt houden. Waardoor betere kwaliteit, minder faalkosten en eveneens minder afval op de bouwplaats. “Ik zie momenteel dat prefabricage in de breedte van de bouw-, vastgoed en installatiesector wordt toegepast. Voor de isolatiebranche liggen er zeker ook kansen, maar dan is het is belangrijk dat de isolatiesector gaat kijken waar ze toegevoegde waarde kunnen leveren. Natuurlijk weet ik dat isoleren momenteel nog steeds handmatig gebeurt. En dat ook, net als bij andere specifieke vakgebieden, niet zo gauw verdwijnen, is mijn verwachting. Maar binnen de isolatiebranche worden wel steeds meer stappen vooruitgezet zoals het prefab vervaardigen van het plaatwerk rondom de isolatie. Daar zie ik steeds meer bedrijven die zich specialiseren op dit gebied. Als Platform PREFAB zien we het belang om bedrijven bij elkaar te brengen dat we o.a. doen door ons jaarboek PREFAB en de vakbeurs PREFAB in oktober, die gelijktijdig is met de vakbeurs Industrial Heat en Power met de VIB als partner en waarbij alle sectoren zijn vertegenwoordigd. Hierdoor ontstaan mooie koppelingen tussen beide specifieke sectoren op het gebied van prefabricage. De ontwikkelingen op dit gebied gaan snel. Zeker in het kader van de energietransitie waar warmtenetten sterk in opkomst zijn die aangelegd worden met voorgeïsoleerde transportleidingen die in de fabriek machinaal worden vervaardigd en waar geen isolatiebedrijf aan te pas komt. Ik wil hier alleen mee zeggen dat je als isolatiebranche zeker niet moet afwachten, maar kijken waar de kansen liggen en dat kan betekenen dat je wellicht naar een andere bedrijfsvoering moet overschakelen”, aldus Sander.

Prefabricage staat of valt met een goede voorbereiding

Om efficiënter en sneller te kunnen bouwen en faalkosten tot een minimum te beperken, kiezen steeds meer aannemers én installateurs voor prefabricage in een samenwerkingsverband tussen de verschillende ketenpartners dat zorgt voor lagere kosten over de gehele keten. Dit heeft voordelen voor elke schakel in de keten en heeft vaak ook een goede invloed op de prijs/kwaliteitverhouding van de producten die bij de klant terecht komen.

Een voorbeeld uit de praktijk waar isolatie Magazine al eerder over berichtte, is de samenwerking tussen Walraven, producent van installatiematerialen en Ettekoven Isolatie betreffende de ontwikkeling van een horizontaal distributiesysteem (HDS) volgens een geïntegreerde aanpak waarin koeling, verwarming, isolatie, sprinklermodules, kabelgoot, afsluiters, koppeling en verankering in één standaard aanbod is gegoten. Waarbij het gehele ontwerp-, productie-, leverings- isolatie- en montageproces op de bouwplaats is gestandaardiseerd. In dit systeem zitten isolatiecomponenten van Rockwool TECLIT die Rockwool en Isolatiebedrijf Ettekoven BV samen hebben ontwikkeld. Deze Rockwool isolatiemodules worden voor Walraven in de werkplaats van Ettekoven Isolatie geassembleerd. “Een belangrijk verschil met deze manier van isoleren is dat wij niet meer op de bouwplaats komen”, noemt Joop Ettekoven. “Alles wat we nu doen wordt onder geconditioneerde omstandigheden gedaan wat ten goede komt aan de kwaliteit. Door deze manier van samenwerken weten we ook precies wat het kost aan materialen en assembleren en kunnen we een 100% prijsgarantie afgeven.

Cijfers bewijzen dat digitalisering de prefabricage ondersteunt

De digitalisering in alle sectoren van de bouw en industrie neemt toe en kan een belangrijke ondersteuning zijn in de prefabricage van materialen in de installatie- en isolatiebranche.

Programma’s als BIM zijn echter wijd verspreid en bekend in de bouw- en installatiewereld: 99% van de architecten en 79% van de aannemers is bekend met BIM – maar het gebruik ervan ligt lager: te weten 79% van de architecten en 42% van de aannemers. Daarbij zien de beginnende bedrijven BIM vooralsnog eerst als 3D-programma’s of als ontwerpinstrument. BIM kan echter veel meer zijn dan dat, het is ook van belang voor verhoging van kwaliteit, betere planningen, kostenbeheersing, risicobeheersing, beteugelen van faalkosten en integratie van duurzaamheid (ook wel benoemd als 4D, 5D, 6D of zelfs 7D). Met de verdere toename van digitalisering, zal dit ook voor een stimulans voor prefabricage zijn. Met de ontwikkeling van een trend, gaan bedrijven namelijk ook steeds meer de (oneindige) mogelijkheden verkennen.

Scan to BIM

De term “Scan to BIM” horen we steeds vaker in de bouwsector. Kort gezegd is het een verwijzing naar het proces van 3D laserscanning van een compleet gebouw, fysieke ruimte of installatie om vervolgens een digitale weergave ervan te creëren in BIM. De verzamelde informatie worden gekoppeld aan een 3D BIM-model. Kortom BIM is eigenlijk virtueel bouwen, je creëert een ‘as built’ situatie. De informatie is onmisbaar voor projectontwikkelaars, bouwers, architecten, installateurs, isoleerders adviseurs en (semi) overheden. Al deze partijen gebruiken de 3D BIM-modellen bij renovatie, transformatie en herinrichting. Uiteraard kan je het BIM-model ook gebruiken voor het onderhoud aan isolatie.

Binnen de isolatiebranche wordt nog niet veel gewerkt met BIM.

“De isolatie-industrie kan hier een duidelijke leidersrol spelen en zich strategisch goed positioneren”, denkt Marcus Biland van Mabi. Digitalisering en automatisering in de isolatietechnologie gaan volgens hem daarin een steeds belangrijker rol spelen en zullen in de toekomst het concurrentievoordeel bepalen van innovatieve bedrijven. “De basis hiervoor is een effectieve planning van de productiecapaciteiten met als doel maximaal gebruik te maken van de machines en deze zo snel mogelijk bij de klant af te leveren. Het begint met de planning van nieuwe projecten en gaat verder met revisiewerk. Hier worden de nieuwe digitale meetsystemen gebruikt. Dit scheelt veel tijd voor de individuele gebruiker en maakt het werk veel gemakkelijker. Met state-of-the-art technologie kunnen de gegevens direct worden ingelezen op de nieuwste plaatbewerkingsmachines en kan de productie starten”, aldus Biland.

Digitale opmeten heeft de toekomst

In het proces van opmeten naar prefabricage van isolatiemateriaal heeft Schwartmanns Maschinenbau GmbH een laserondersteunde meetoplossing ISOdot ontwikkeld. Het is een nieuw systeem in de isolatietechniek voor de registratie van laserondersteunde meetgegevens. ISOdot wordt gebruikt in combinatie met de meetsoftware ISOconnect. ISOdot staat op een driepootstatief en kan tot 3 mm nauwkeurig meten op een afstand van maximaal 10 meter voor het meten van isolatieobjecten. De gemeten objecten (buizen, kappen, bochten etc.) worden direct overgebracht naar de ISOconnect software en kunnen worden overgebracht naar de werkplaats voor verdere verwerking via de cloud service of de eigen synchronisatiedienst. Deze data kunnen direct in de machines worden geladen voor de prefab productie.

Prefabben met een app

Met de insulation app van Bilfinger heb je alle data van een isolatieproject digitaal beschikbaar. Het is een digitale oplossing voor het tekenen van prefab voor isolatiedoeleinden. Met behulp van de app kiest de opmeter uit standaard isolatie vormstukken en geeft hij vervolgens de precieze maten aan in de app. Zo ontstaat een complete digitale 3D-tekening van de benodigde prefab isolatie vormstukken. Dit is een groot voordeel voor de opmeter, want tot nu toe kostte dat de opmeter extra handelingen. Bovendien is met één druk op de knop een duidelijk montageschema voor de isolatiemonteur uit te printen. Met de app heb je op deze manier sneller en nauwkeuriger inzicht in de voortgang van het project en de administratieve afhandeling ervan.

“In de 46 jaar dat ik actief was in de Isolatiebranche heb ik zo’n beetje alles wat binnen de Utiliteitsbouw & Petrochemische industrie gedaan moest worden, zelf uitgevoerd. Vanaf het in de beginperiode aanbrengen van gips gemengd met asbest als afwerklaag op de isolatie tot en met alle huidige moderne isolatiemethoden voor zowel warmte-, koude- en geluidsisolatie en/of combinaties daarvan. Eveneens heb ik in mijn werkzame leven zo’n beetje alle taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden vervuld met betrekking tot de uitvoering daarvan zowel met ingeleend als eigen personeel. Terugkijkend op deze periode heeft het opmeten/tekenen altijd mijn voorkeur gehad”, aldus Rob.

Neerwaartse spiraal gaande met betrekking tot kwaliteit

“Zelf heb ik het geluk gehad toen ik op mijn 18de ben begonnen in de isolatiebranche stap voor stap werd begeleid en opgeleid door echte vakmensen conform het Meester/Gezel principe”, vertelt Rob. “Al werd die benaming niet formeel gebruikt, maar het kwam daar in die tijd wel op neer. De Meesters waren in beginsel veelal oudere collega’s van Hollandse en/of Joegoslavische afkomst. In een latere fase kwamen daar de Duitse en Engelse vakmensen bij waarvan ik eveneens veel heb opgestoken. Inmiddels is er sinds ruim een decennia een neerwaartse spiraal gaande in ons vakgebied met name binnen de meeste grote isolatiebedrijven in de Petrochemische industrie) m.b.t. het kwaliteitsniveau in alle taken en verantwoordelijkheden. En is de huidige penibele situatie voor eenieder met echt verstand van zaken inzichtelijk geworden”, meent Rob.

Schaalvergroting eist zijn tol

“Klaarblijkelijk heeft de schaalvergroting, d.w.z. steeds meer disciplines binnen één mega bedrijf, indirect gestuurd door aandeelhouders en het veelal frequent wisselen van managing directors, zijn tol geëist”, vindt Rob. “Immers de echt grote onafhankelijke isolatiebedrijven van weleer – met directeur-eigenaren die ooit zelf in het vak met een gereedschapskist begonnen – zijn opgeslokt en verworden tot een onbekende en onbeminde isolatieafdeling van het grote multidisciplinaire geheel. Voorts is meer en meer de weg van ‘goedkope’ outsourcing in geslagen i.p.v. het koesteren, investeren, opleiden van het eigen personeel en het aantrekken van nieuw jong bloed wat vroeger de norm was.”

Is automatisering een goede ontwikkeling?

“Als vanzelfsprekend heeft ook gaandeweg de automatisering binnen ons vak plaatsgevonden. Wat zeker naast het onvermijdelijke ook een goede ontwikkeling is. Echter daar moeten wel kanttekeningen bij worden geplaatst. Toen het aluminium plaatwerk vroeger zijn intrede deed en de mensen daarin hun weg vonden m.b.t. het inmeten, tekenen en maken van de verschillende vormstukken. Dit gebeurde veelal op werklocaties van de fabrieken zelf of in kleine werkplaatsen geïnstalleerd in Romneyloodsen en/of in aanbouwtjes van houten schaftkeetjes. De isoleerders rommelden in beginsel zelf maar wat aan om het plaatwerk middels stukje voor stukje inmeten er iets ‘moois’ van probeerden te maken naar tevredenheid van de klanten. Gaandeweg zijn er naar individuele voorkeuren en vaardigheden, specifieke functies ontstaan. Zoals de (leerling)opmeter, (leerling)isoleerder, (leerling)plaatopzetter & (leerling)plaatmaker. Deze functies bestaan, weliswaar met vele varianten in benamingen per bedrijf, overigens nog steeds. Door deze individuele specialisatie nam zowel de productie als ook de kwaliteit van het werk gaandeweg toe. Immers de isoleerders en plaatopzetters (voor zover daar een scheiding tussen was) bleven op hun werklocaties i.p.v. het onnodige heen en weer geloop van voordien tussen locatie en werkplaats. Nu wordt de isolatie vooraf opgemeten door de opmeter en de benodigde isolatiematerialen en het plaatwerk (vooraf geprefabriceerd) door de plaatwerker bij de isoleerder gebracht. Wat een enorme verbetering is.”

‘Digitalisering is funest voor de vaardigheden van de plaatwerker!’

“Inmiddels zijn we zover dat, waar destijds de plaatwerker na ontvangst van een nieuw uit te voeren tekening automatisch zijn shag uit de zak haalde (roken deed bijna iedereen die tijd nog) al draaiende zijn sjekkie zich inlas in het door hem uit te voeren werkzaamheden. Betreffende het bepalen van de verschillende benodigde plaatafmetingen en aantallen daarvan. Het hakken (op een slagschaar), het maken van uitslagen, het handmatig walsen/krimpen/rekken/voren/boren/ponsen voor het maken van de vormstukken. Tegenwoordig (zeker bij de grotere bedrijven) zijn veel van die plaatwerkers handelingen (voorzien van ‘rust’ momenten) komen te vervallen.”

Digitalisering in de isolatiebranche

Inmiddels is er binnen de Isolatiebranche veel veranderd en worden processen steeds meer gedigitaliseerd zoals het opmeten. Wat volgens Rob een misplaatste door het management verzonnen term is. “Het meten gebeurd immers nog steeds met een duimstok en/of rolmaat. Daarbij wordt op locatie de inmeet data overgezet op een tablet, laptop of desktop en direct verzonden naar bijvoorbeeld een centrale werkplaats (die zich waar dan ook ter wereld kan bevinden) waar zich een machine bevindt die de data inlaadt in de machine en de vormdelen pasklaar uitspuugt. Waardoor de gemiddelde echte plaatwerker van weleer (die alle uitslagen kon en moest maken) is verworden tot een fabrieksarbeider die m.b.t. het reguliere werk, ik chargeer nu een beetje, dag in dag vrijwel louter kantjes staat te rekken, krimpen en zetten. Met als gevolg dat de echte vaardigheden van de plaatwerkers zoals o.a. het maken van uitslagen, stapsgewijs steeds meer uit het zicht raken en niet meer aan latere generaties kan worden overgebracht”, is Rob van mening. “Voorts is inmiddels het tekort aan echt vakkundige opmeters, monteurs en plaatwerkers dermate groot geworden dat alles wat een schroevendraaier vast kan houden, van waar dan ook buiten de Benelux met open armen ontvangen wordt.” Dit kan volgens Rob zo niet langer doorgaan.

Met Platform #BeneluxInsulationprofessionals willen we zaken aan de orde stellen

“Enige jaren geleden heeft dhr. Ron Nuiten destijds Senior product manager insulation & development van BRAND energie & infrastructuur al eens, in een wat beperkte en op een wat gematigde ‘wijze’, zijn ideeën over de toekomst voor monteurs o.a. over BRAND’S wensen met betrekking tot IMI & IMA geventileerd in Isolatie Magazine. Helaas is daar nooit gevolg aan gegeven. Een en ander heeft er toe geleid tot de oprichting van het #BeneluxInsulationprofessionals platform en inmiddels de interesse heeft kunnen opwekken bij veel isolatie vakgenoten uit bijna 80 landen. Waarbij vooralsnog Nederland qua ledenaantal de boventoon voert, maar qua kennis en kunde de landen zoals Engeland, België, Duitsland, Joegoslavië, Turkije, de Scandinavische landen en vele anderen niet onderschat mogen worden. Er heeft onderling al veel kennisoverdracht plaatsgevonden. Inmiddels zijn we aangekomen in de fase dat wij onze contacten met o.a. het OOI, VIB, Fesi – en in de verdere toekomst mogelijk aan CINI en de grotere isolatie opdrachtgevers wat meer aandacht willen gaan schenken. Aanmelden op ons platform kan op Facebook.”

Benelux Isolatieprofessionals is een groep met het gemeenschappelijke doel om de Kwaliteit in de Utiliteit & Petrochemische Industrie naar een nog hoger plan te brengen, d.m.v. het onderling uitwisselen van ervaring(en) & ideeën in beeld & geschrift. Doelgroep; isoleerders & plaatwerkers maar tevens bedrijven, piping & equipment engineers, uitzendbureaus en/of afgevaardigden daarvan met affiniteit in onze isolatie Branche

Installatie in speciaal beschermde vluchtwegen

In juni 2020 is een wijziging van het Bouwbesluit 2012 in werking getreden dat de planning, uitvoering, renovatie en sloop van gebouwen en het gebruik van bouwproducten in Nederland regelt. In artikel 2.69a “Isolatie van elektrische kabels en leidingen” worden eisen gesteld met betrekking tot brand- en rookklassen. Volgens deze eisen moet in speciaal beschermde vluchtwegen worden voldaan aan rookklasse s1(L) en in andere ruimten aan rookklasse s2(L). De nieuwe eisen zijn van toepassing wanneer de leidingisolatie grenst aan de binnen- of buitenlucht. Indien de isolatie is verborgen in een andere constructie (bv. muur of plafond) zijn de eisen niet van toepassing.

De wijziging van artikel 2.70 bepaalt dat de bestaande vrijstelling voor brand- en rookklasse-eisen ook geldt voor het nieuwe artikel 2.69a. Dit betekent dat 5 % van de oppervlakte van alle onderdelen van het gebouw is vrijgesteld van de eis en dat maximaal 10 % van de totale oppervlakte van de onderdelen van een (afzonderlijke) ruimte die niet door een beschermde vluchtroute loopt, is vrijgesteld met betrekking tot de rookklasse (s2).

Volgens deze wijzigingen in het Staatsblad 2020, 189 kan ArmaFlex Ultima (BL-s1) zelfs in speciaal beveiligde vluchtwegen worden geïnstalleerd.

Rookarme producten voor duurzaam bouwen

Bovendien: ArmaFlex Ultima voldoet aan de strengste milieueisen en bespaart bestekschrijvers tijd doordat het geaccrediteerd is in de belangrijkste groene bouwprogramma’s zoals BREEAM, LEED en Well Building. Het product biedt een hoog niveau van veiligheid op ecologisch en gezondheidsgebied en is bekroond met het “Indoor Air Comfort GOLD” label van Eurofins. Dit label ondersteunt met name gezondheids- en milieuaspecten en bevordert een betere luchtkwaliteit binnenshuis. Eurofins certificeert bouwproducten met lage VOC-emissies (vluchtige organische stoffen) en combineert alle relevante Europese regelgeving door de strengste eisen in elk EU-land in één label onder te brengen. Dit maakt “Indoor Air Comfort GOLD” tot het meest ambitieuze label voor lage emissies in Europa.

Als eerste fabrikant van flexibele technische isolatiematerialen heeft Armacell Environmental Product Declarations (EPD) gepubliceerd die het milieueffect van zijn oplossingen illustreren. Met de nalevingsproductkaarten ondersteunt Armacell bestekschrijvers door in detail aan te geven welke bijdrage Armacell-producten kunnen leveren in de verschillende regelingen voor groen bouwen.

‘ArmaFlex Ultima voldoet aan de strengste veiligheids- en milieueisen’

Rookarme ArmaFlex Ultima is de nieuwe veiligheidsstandaard in technische isolatie

ArmaPrene – Armacell’s baanbrekende technologie

De gepatenteerde ArmaPrene technologie biedt de hoogste brandnorm voor flexibele isolatie. Terwijl standaard elastomeerproducten met gebromeerde vlamvertragers de verbranding bij brand zeer doeltreffend afremmen, hebben ze de neiging veel rook te produceren. De baanbrekende technologie van Armacell lost dit conflict op: door de ontwikkeling van intrinsiek vlamwerende polymeren en door het gebruik van ablatieve beschermende additieven is het niet langer nodig om broomhoudende vlamvertragers toe te voegen. ArmaFlex Ultima behaalt de hoogste brandklassen zonder het gebruik van broomhoudende vlamvertragers en het materiaal is vrij van PVC, broom en antimoon. Het materiaal voldoet aan de strenge eisen van het Nordic Swan Ecolabel, het Zweedse SundaHus en is opgenomen in de lijst van Byggvarubedömningen (BVB) en het Zwitserse Minergie-Eco label.

REMONDIS Maintenance & Services B.V. neemt Wiko Isolatietechniek en Steigerbouw over

Het bedrijf breidt daarmee haar activiteiten in Nederland uit.
Wiko Isolatietechniek en Steigerbouw is al 55 jaar een belangrijke speler in de isolatiessector en aanwezig in industriële sectoren zoals petrochemie, chemie, energie, food, jachtbouw, scheepsbouw, offshore en op- en overslag voor het uitvoeren van nieuwbouw-, renovatie- en/of reparatiewerkzaamheden. Hierdoor is Wiko, met vestigingen in Rotterdam en Amsterdam en 150 medewerkers, een passende aanvulling op de activiteiten van REMONDIS in Nederland.
De directie van Wiko zal ook na de overname met dezelfde visie en servicegerichtheid leiding blijven geven aan de organisatie.
De directies van beide ondernemingen hebben op eind vorig jaar de overnamecontracten ondertekend en zien met veel vertrouwen deze samenwerking tegemoet.

Kennis sessie: Passieve Bouwkundige Brandpreventie

Van der Hoek Brandwerende applicaties B.V. is een specialist met een zeer ruime ervaring en uitgebreide kennis in de applicatie van passieve bouwkundige brandpreventie.

Samen met partner SVT Products BV worden de brandwerende applicateurs regelmatig op de hoogte gehouden van de laatste innovaties en wordt er nieuwe kennis opgedaan op het gebied van passieve bouwkundige brandpreventie op de locatie van SVT Products.

Op deze manier blijft men altijd ‘’up to date’’ van de laatste ontwikkelingen en kunnen opdrachtgevers op de juiste wijze bediend blijven met een totaalconcept inzake bouwkundige brandpreventie.

Geslaagd open huis Jörg Machines BV

Die dagen lang waren de deuren geopend voor eenieder die een kijkje wilde nemen achter de schermen bij Jörg Machines. Naast het uitgebreide assortiment aan machines deelden zij ook de vele nieuwe ontwikkelingen binnen de branche.

Grote aantallen nieuwsgierige bezoekers mochten zij ontvangen. Jörg bedankt eenieder voor de de mooie dagen met een leuke terugblik op LinkedIn.

Er is maar één prioriteit en dat is bemanning.

“Elke sector heeft zijn eigen kenmerken. Waar de logistiek sterk is in procesinrichting en dagelijks stuurt op het behalen van de meest optimale efficiency, ligt de blik van de industrie op vakmanschap en het optimaliseren van de veiligheid. Het is goed om je over branches heen te bewegen, het is iets wat ik met mijn eigen mensen ook oppak. Een horizontale ontwikkeling in je carrièrepad, daar kun je alleen maar veel van leren. Ook binnen Bilfinger zijn we breed georiënteerd, we hebben praktisch alle disciplines in huis. Isolatie, steigerbouw, schilderen, tracing en piping & mechanical: alle trades binnen de industriële dienstverlening hebben we onder onze paraplu. Met het multidisciplinaire dienstenpakket dat wij de markt bieden leggen we tevens de te behalen efficiencyslagen bij onszelf neer. Zo blijven we continu in beweging. Net zoals de branche zelf.”

De branche is in beweging

“Er ligt op dit moment veel werk. In de Covid periode zijn er veel minder onderhoudswerkzaamheden verricht. Dit achterstallige onderhoud moet nu worden opgepakt.

Daarnaast zorgen overheidsmaatregelen ervoor dat er een verduurzaamheidsslag gemaakt moet worden. Beide ontwikkelingen zorgen ervoor dat er de komende tijd veel werk te doen is. Nog meer als je je bedenkt dat er ook weer veel nieuwbouw wordt gestart. Onder andere bij Shell, Ineos en Neste staan er grote projecten op de planning. De vooruitzichten qua werk zijn dus heel goed. Alleen… de mensen zijn er niet voldoende om de werkzaamheden tijdig uit te voeren. Dat is een uitdaging.”

Grote personeelstekorten

“Op alle niveaus, zowel bij de opdrachtgevers als bij de contractors, zijn ze er gewoon niet. Niet alleen bij de mannen in overall, maar ook in middenkaderfuncties is er onvoldoende instroom. En waarom? De verdiensten zijn goed, daar ligt het niet aan. Het lijkt alsof werken in de industrie gewoon niet aantrekkelijk gevonden wordt. En dat is een generiek Nederlands thema: de jeugd wil niet met zijn handen werken. De interesse in een technische opleiding is klein. Daar moet iets in veranderen. We hebben de handen simpelweg nodig. Zelf hebben we daar al allerlei kanalen voor aangeboord, maar dat heeft nog niet het gewenste resultaat opgeleverd. We blijven daardoor voorlopig nog afhankelijk van buitenlandse arbeidskrachten. Als ik kijk naar de isolatiebranche dan komt een groot deel van de isoleerders op dit moment uit landen als Polen, Litouwen, Roemenië en zelfs zover als Azerbeidzjan. Die grens van waar we ze vandaan moeten halen schuift steeds verder op. Een ontwikkeling die we ook vóór de Oekraïne crisis zagen. Ook de jongens uit Polen zoeken met de toegenomen welvaart daar steeds vaker naar werk dat zich niet buiten afspeelt. Komt bij dat het deel aan eigen Nederlandse werknemers snel vergrijst en binnen 5 tot maximaal 10 jaar zullen uitstromen.”

Als we nu niets doen, komen ze straks niet meer

We hebben Nederlandse vakkrachten nodig

“We lopen tegen onze grenzen aan. De instroom aan vakmensen is praktisch nul. In de praktijk én aan de opleidingen. En dan lopen we ook nog eens tegen praktische problemen aan. Zo mag je in de industrie pas met 18 jaar een terrein op, terwijl de jongens en meiden al op hun 16e van het VMBO komen. In die twee jaar dat ze niet bij ons mogen komen, lopen we ze mis. In samenwerking met de overheid en de VIB zijn we nu bezig om te kijken of we met wat aanpassingen leerwerktrajecten kunnen creëren waarin het risico beperkt is en de afgestudeerde VMBO-ers toch binnen te trekken zijn. We hebben ze hard nodig om over een paar jaar ook de middenkaderfuncties gevuld te krijgen.”

Eigen opleidingscentrum

“Waar voorheen de opleidingen geoutsourced werden, is de wens tot het zelf opleiden van personeel in deze tijd gegroeid. Via het Bilfinger Skills Center doen we twee dingen in ons opleidingscentrum Roosendaal: als de mensen nieuw binnenkomen worden ze hier getest om te zien wat het vakmanschapsniveau is, maar belangrijker nog is dat we onze eigen krachten en vaste pool van inhuurkrachten hier een bijscholingsprogramma laten doorlopen om hun vakmanschap en veiligheidsbewustzijn te vergroten. Niet uit controle, maar juist als waardering, wat uiteindelijk moet leiden tot een stukje retentie.”

Als Shell aan de bel trekt spreekt dat meer aan dan als Bilfinger iets onder de aandacht wil brengen

We moeten Nederland aantrekkelijk maken en houden voor buitenlandse vakkrachten

“Zolang we nog onvoldoende Nederlandse instroom hebben om de arbeidsplekken die we nodig hebben in te kunnen vullen, blijven we afhankelijk van de vakkrachten uit Oost-Europa. We moeten ervoor zorgen dat zij voor Nederland blijven kiezen. Het maakt hen namelijk niet uit waar ze in Europa werken. Zij kijken naar het uurtarief en het aantal uren dat ze kunnen maken. Werken liever 50 uur, dan de voor ons gebruikelijke 40. Daar is het onderhoudsregime in Nederland niet op ingericht. Ze willen veilige werkomstandigheden en gerespecteerd worden om hun vakmanschap.”

“Goede woonomstandigheden zijn daarin net zo belangrijk. Daar waar in Noorwegen wooncomplexen zijn gerealiseerd die van alle gemakken zijn voorzien, wordt in ons land de huisvesting overgelaten aan de uitzendbureaus bij wie we de arbeidskrachten inhuren. Waarom zorgen we zelf niet voor goede huisvesting voor die mannen? Het zijn tijdelijke woonunits die nodig zijn om Nederland aantrekkelijk te maken als werkplek. Ze komen niet om zich te vestigen, ze komen puur en alleen om te werken. Zijn serieus en hebben een groot werkethos. We zijn afhankelijk van ze en moeten goed voor ze zorgen. Goede huisvesting is daar een groot onderdeel in.”

Belang van goede huisvesting

“In Nederland zien we het huisvesten van de buitenlandse krachten nog teveel als probleem. Ik pleit ervoor om het niet als probleem, maar als oplossing te zien. Wat we nu zien gebeuren is dat de vele mensen die nodig zijn voor de geplande turnaround bijvoorbeeld nu in vakantieparken verblijven. Waarom zou je daar geen flatgebouw voor bouwen? We zijn afhankelijk van deze mannen, het is zaak dat we goed voor ze zorgen, voordat ze straks niet meer voor ons kiezen en elders gaan werken. Ik bespreek dat ook met onze opdrachtgevers. Het boeiende aan de grote spelers in de industrie is echter dat ze hier tot op heden beperkt aandacht aan besteden, zolang het nog goed gaat. De arbeidskrachten zijn er immers nog. Het besef dat dat in de toekomst wel anders kan zijn begint nu gelukkig wel te komen. En we hebben ze nodig. Als ik als Bilfinger iets onder de aandacht breng bij de politiek dan spreekt dat niet zo luid als bijvoorbeeld een Shell dat doet natuurlijk. We moeten er met z’n allen voor zorgen dat we deze jongens binnenhalen en houden, zolang er nog onvoldoende Nederlandse krachten zijn om het vele werk dat er ligt te klaren.”

BIO

Rob Engelaar, COO van Bilfinger Industrial Services en Bilfinger ROB waar hij verantwoordelijk is voor de operatie in Nederland. Daarnaast is hij bestuurslid bij de Vereniging van Steiger-, Hoogwerk- en Betonbekistingbedrijven, VSB en het VIB. Eerder werkte hij in de logistieke sector voor bedrijven als PostNL en TNT.

Tekst: Chantal Fransen
Fotografie: Bilfinger Industrial Services