vijUit onderzoek van ROVC Techniek barometer blijkt dat techniek onderwijs slecht aansluit bij de praktijk. Wat kan en wil de VO raad daaraan doen?

“Wij zijn voorstander van praktijkgericht onderwijs, meer maatwerk en het aansluiten bij talenten van leerlingen. We hebben in ons land nog steeds een vrij strakke scheiding tussen vormend onderwijs en beroepsonderwijs. Door de beroepscomponent via meer oriënterende vakken in te brengen op het VMBO en de HAVO willen we leerlingen al vroeg kennis laten maken met het beroepsonderwijs. Daarbij moet ook meer aandacht worden besteed aan innovatie; we moeten niet kijken naar de oude, maar naar de nieuwe techniek.”

Hoe wil de VO Raad de belangstelling/enthousiasme voor Techniek Onderwijs vergroten?

“We focussen op aansluiting bij de hedendaagse praktijk. Dat betekent dat je aandacht moet besteden aan loopbaanoriëntatie, begeleiding en het informeren van leerlingen. Nu stoomt het onderwijs nog te veel klaar voor het eindexamen, terwijl we meer moeten voorbereiden op de volgende stap. Daarnaast moeten we ouders vooral een eigentijds beeld bijbrengen van werken in de techniek. Ook moeten we de waarde van vakmanschap meer benadrukken, bijvoorbeeld door meer praktijkvakken.”

Steeds meer bedrijven beginnen een eigen bedrijfsschool omdat het techniek onderwijs niet aansluit bij de praktijk. Wat vindt u van deze ontwikkeling?

Als vervanging van het reguliere onderwijs vind ik dat geen goede motivatie. Voor specifieke sectoren kunnen bedrijfsscholen werken, maar altijd aanvullend op het reguliere beroepsonderwijs. Dat is immers goed georganiseerd en dáár moeten de basisvaardigheden worden aangeleerd.”

Hoe is de samenwerking van de VO Raad met branche gerichte opleidingsinstituten zoals Stichting OOI in de isolatiebranche?

“De VO-raad werkt samen met diverse organisaties, zoals Bouwend Nederland, FME, de Metaalunie en Techniek Nederland. Het meeste contact is er tussen hen en het VMBO. Daar is een directe relatie tussen de leden van de branche en de scholen.”

Hoe maken we het Nederlands Techniek Onderwijs toekomstproof? Welke rol speelt daar Sterk Techniek Onderwijs in?

Puntsgewijs zou ik zeggen:

• Goede voorlichting op scholen

• Vroeg beginnen

• Ruimte voor techniek in het onderwijsprogramma

• Zorgen voor gekwalificeerde docenten

• Aansluiten bij de onderwerpen in de samenleving, als energietransitie en innovatie”

Hoe zorg je als grote onderneming in de isolatie voor voldoende, goed opgeleid personeel? Is dat anders dan voor kleinere bedrijven? Sjoerd Trouwee, HR-Manager van Bilfinger Industrial Services Nederland, geeft er zijn visie op.

Hoe zou je de arbeidsmarkt voor Bilfinger in Nederland omschrijven? 

“In heel Nederland is er in de vakgebieden van Bilfinger sprake van vergrijzing. Daar komt bij dat industriële isolatie als vakgebied altijd wat onderbelicht is geweest. Onbekend maakt onbemind, maar dat is voor de isolatiebranche onterecht; het is immers een uitdagende en interessante omgeving met ruim voldoende carrièremogelijkheden. Daarom moeten we het vak industriële isolatie meer in de arbeidsmarkt plaatsen en daar is meer promotie voor nodig.”

Speelt de krapte op de arbeidsmarkt voor technisch personeel voor Bilfinger ook een rol?

“Die krapte is voor ons altijd wel een uitdaging geweest, zeker aan de operationele kant. Denk daarbij bijvoorbeeld aan steigerbouwers, schilders en plaatwerkers. Sinds de coronacrisis is de situatie voor Bilfinger iets verbeterd; mensen zoeken daardoor meer stabiliteit in hun werk en dan zit je bij een grotere werkgever goed.”

Kun je stellen dat opleidingsmaatregelen op kortere termijn meer een zaak is van ondernemingen en op de langer termijn meer van de overheid?

“Ik vind dat het in beide gevallen een gedeelde verantwoordelijkheid is. Alles begint met de inrichting van ons schoolsysteem. Zelf sparren we veel daarover en komen met nieuwe initiatieven, zoals contact met scholen, open bedrijfsdagen en recruitment-dagen (als dat weer kan). Ook betrekken we ons meer bij de gespecialiseerde vervolgopleidingen, zoals die bijvoorbeeld Stichting OOI die aanbiedt. Sommige mensen vallen tussen de wal en het schip als het gaat om opleiding en praktijk omdat isolatie geen specifieke opleidingsrichting met bijbehorende stagevoorwaarden is. Dat maakt het plaatsen van stagiaires lastig. Dat probleem lossen we alleen op door in goed overleg met de scholen stagevoorwaarden af te spreken, zodat onze stageplaatsen toch voldoen aan hun eisen.”

Wat doen jullie nog meer om arbeidskrachten niet alleen te krijgen, maar ook te behouden?

“Op dit moment lopen er drie trajecten, waarvan er twee gevorderd zijn. Allereerst is er een campagne, met daaraan gekoppeld een loopbaantraject. Dat doen we in samenwerking met technisch uitzendbureau Mainjobs, onderdeel van Manpower. Daarnaast hebben we, in samenwerking met Stichting OOI, eenzelfde project opgezet, specifiek voor projectleiders. Als derde leggen we, samen met Mainjobs, de focus op jonge operationele krachten aan het begin van hun carrière. We willen veel mensen aannemen als onderdeel van onze ‘strategic workforce’, waar de nadruk ligt op het opdoen van ervaring en waar we jongere gekwalificeerde mensen koppelen aan ervaren werknemers. Zo scheppen we een goed carrièreperspectief.”

“Het koppelen van krachten staat ook in een ander initiatief centraal. Samen met Stichting OOI zijn we gekomen tot een raamovereenkomst om leermeesters op te leiden. Volgens het ‘train de trainer’-principe zijn we in ons eigen opleidingscentrum in Roosendaal gestart met driedaagse trainingen voor operators. Speciaal daarvoor hebben we de ‘Insulation Prefapp’ ontwikkeld, een digitale oplossing voor het tekenen van prefab voor isolatiedoeleinden. Daarmee toon je als werkgever aan dat je bezig bent met innovaties die het werk leuker en gemakkelijker maken.”

Is er voor kleine bedrijven een andere HR-aanpak vereist dan voor grotere?

“Ik kan me voorstellen dat grotere bedrijven de arbeidsmarkt breder en meer gestructureerd benaderen. Die beschikken immers ook over de faciliteiten om gericht kennis en ervaring aan te trekken. In ieder geval moeten we er allemaal de nadruk op leggen, dat de isolatiebranche veel uitdaging en mooie carrièremogelijkheden biedt. Die spirit moeten we als isolatiebedrijven ook aan elkaar overdragen en daarnaast veel aandacht besteden aan promotie. De branche is immers heel belonend. We kunnen het echter niet sexier maken dan het is en daarom moeten we ook durven steunen op de opleidingsinstituten. Zo kunnen we als Bilfinger veel met aanvullende trainingen en assessments in ons eigen opleidingscentrum, maar in de basis kunnen we niet zonder de traditionele opleiders. Daarom werken we met Stichting OOI ook aan veel mooie initiatieven. Zo leren we om, ook in de HR, steeds effectiever te werken en maken we het voor de medewerker steeds leuker.”

Tips voor isolatieondernemers

• Zoek elkaar op; samen zetten we de isolatiebranche beter op de kaart

• Streef met de hele branche naar een gezamenlijke benadering van personeelsinvulling

• Stem af en overleg met scholen en andere opleidingen

• Geef social media een rol in je recruitmentbeleid

• Spreek commitment uit naar potentiële medewerkers. Stel hen een carrière in het vooruitzicht met een vast contract en ontwikkelingskansen

Conventionele kassen gebruiken/verspillen veel energie voor verwarming, koeling, ventilatie en verlichting”, vertelt BBBLS-oprichter Anton Paardekooper. “Waardoor ze duur zijn in het gebruik en de energie 25% van de operationele kosten uitmaakt. Met een groeiende wereldbevolking moeten we betere/ slimmere en duurzamere manieren vinden om ons voedsel te verbouwen, het hele jaar door”, vindt Paardekoper. 

Ontwerp

Het systeem van startup BBBLS bestaat uit dubbelwandige panelen van EFTE-folie en een reservoir met zeep. Wanneer het klimaat, het weer of het daglicht het vereisen, stuurt het klimaatbeheersingssysteem volautomatisch een signaal naar een pomp. Die zorgt ervoor dat zeepsop tussen de binnen- en de buitenlaag van het transparante paneel wordt geblazen. “Het is alsof er een grote wolk voor de zon schuift”, licht Paardekooper toe. “Je creëert op die manier een schaduwdek, waar licht goed doorheen komt. Planten kunnen daarin groeien zonder oververhit te raken. Wanneer isolatie niet meer nodig is, worden de bellen verwijderd om lichtdoorlatendheid mogelijk te maken. Met de BBBLS kan de lichttransmissie worden gevarieerd: Open voor volledige lichttransmissie met 82% lichtdoorlatendheid door grote ruiten en gebruik van ETFE-folie of gesloten voor diffuus licht en isolatie”, aldus Paardekoper. 

“Het is alsof er een grote wolk voor de zon schuift”

Lagere stookkosten

BBBLS regelt niet alleen de isolatie, maar zorgt er tevens voor dat warmte die zich overdag ontwikkelt in de kas langer wordt vastgehouden. Deze overdag opgeslagen energie wordt gebruikt om de kas ’s nachts te verwarmen, zelfs bij -10° C waardoor de stookkosten ‘s nachts fors naar beneden gaan. BBBLS claimt dat de ETFE-folie met zeepbellen ertussen zo’n tien keer meer isolerend is dan folie of glas zonder zeepbellen. De energiebesparing die BBBLS oplevert, vertaalt zich in een lagere CO2-uitstoot, een consistentere voedselproductie, een hogere winstgevendheid voor boeren en een lager investeringsrisico. De kas kan gedurende lange tijd gesloten blijven, waardoor een CO2-gehalte van 1600ppm mogelijk is en een optimaal groeiklimaat ontstaat

Praktijk

Inmiddels is BBBLS al in een aantal proefprojecten getest zoals bij een  glastuinder in Noorwegen in een kas van 1.500 vierkante meter. Metingen daar wezen uit dat het een U-waarde (warmtegeleidingscoëfficiënt) opleverde van 0,3 tot 0,5 W/m²K. Dat is normaal gesproken alleen haalbaar met vacuümglas. Een moderne, goed geïsoleerde kas met hitteschermen haalt pakweg 4~5 W/m²K. De uitzonderlijke isolatiewaarde maakt het mogelijk de kas te verwarmen met een warmtepomp. Paardekooper denkt dat BBBLS niet alleen interessant kan zijn voor de glastuinbouw, maar ook in de reguliere bouw en kantoorgebouwen waar steeds meer glasdaken worden toegepast.

“We worden door deze toetreding onderdeel van de kernactiviteiten binnen IPCOM”, vertelt directeur Gert-Jan de Koning. “Daarmee vergroten we niet alleen ons afzetgebied binnen de Benelux op het gebied van technische isolatie, maar IPCOM is tevens een uiterst professionele en ambitieuze Europese isolatiegroep en dat kan voor onze klanten alleen maar voordelen bieden.” 

Familiebedrijf

Asbipro is in 1951 opgericht door mijn grootvader”, vertelt De Koning. “Na zijn overlijden heeft mijn vader het bedrijf voorgezet. In 1993 heb ik het bedrijf overgenomen en verder uitgebouwd naar een bedrijf met twee magazijnen in Schiedam en Groningen, met de focus op technische isolatie. Met een logistiek centrum van 7.500 m2 en een productiefaciliteit van 4.500 m2 zijn we nu actief in de industrie, utiliteit, marine, off-shore en landbouw, met een solide positie in de OEM- en onderhoudsmarkt. 

Innovatie

“De afgelopen jaren hebben we zwaar geïnvesteerd in een geavanceerd machinepark voor klantspecifieke producten op het gebied van thermische en akoestische isolatiematerialen”. Hierdoor hebben we onze kernkwaliteiten kunnen verbeteren om hiermee aan de toenemende vraag naar complexe prefab producten, gemaakt uit InsulPIR en InsulPhen, voor Cryogene/koude  isolatie te kunnen voldoen. 

“Toetreding tot de IPCOM-groep zal de slagkracht van Asbipro aanzienlijk vergroten”

Voordelen

De Koning: “Wij kijken ernaar uit om deel uit te maken van het IPCOM-team. De toetreding biedt continuïteit en groeikansen voor ons bedrijf en stelt ons in staat om onze uitgebreide expertise en toegevoegde waarde te integreren in een Pan-Europese Groep. Voor klanten komt daarmee uitgebreidere kennis en expertise beschikbaar en dat biedt hen natuurlijk alleen maar voordelen. Overigens verandert er door de overname niets voor Asbipro; we blijven gewoon onder die naam opereren in de markt.” 

Snel leveren

“Andere belangrijke voordelen van de verbinding met IPCOM zijn de inkoopkracht en leveringen”, vertelt De Koning. “Omdat alle aangesloten ondernemingen over grote voorraden beschikken, kunnen we sneller leveren. Voor onze klanten betekent dat, dat we eigenlijk nooit nee hoeven te verkopen. Hebben wij een product niet in voorraad, dan kunnen we daarvoor wel bij onze Europese collega-bedrijven terecht. Ook kunnen we, als groep, volumes aanbieden voor grote klanten die werkzaam zijn in de internationale industrie.” 

Kennisdeling

De Koning gelooft niet in dozen schuiven. “Dat is een doodlopende weg. Wij hebben als voordeel dat we, als onafhankelijke organisatie, niet gebonden zijn aan vaste producenten. Dat stelt ons tevens in staat om de klant advies op maat te geven. Onze eigen kennis koesteren we natuurlijk ook; die wordt doorgeven aan de jongere generatie in ons bedrijf. Door die kennis  ook te delen met onze collega’s in de IPCOM-Groep ontstaat een wisselwerking, waarmee we ons onderscheiden in de markt.”

Anticiperen

“Als isolatiebedrijven winstgevend willen blijven, zullen ze volgens De Koning moeten anticiperen op de ontwikkelingen in de markt. ” IPCOM is nu al bezig om de ontwikkelingen in kaart te brengen; de isolatiemarkt zal in de komende tien jaar immers beduidend gaan veranderen. Zo zal de opkomst van waterstof nieuwe eisen gaan stellen aan isoleren en isolatieproducten en zullen brandveiligheidseisen leiden tot het ontwikkelen van innovatieve isolatiematerialen. We hebben immers bij de brand in een flat in London gezien waartoe gebrekkige isolatie kan leiden.”

Prefab

Een ontwikkeling die volgens De Koning voor de isolatiebranche eveneens belangrijk is, is de toename van het gebruik van prefab materialen. “De krapte op de arbeidsmarkt voor technisch personeel leidt tot een toename van de vraag daarnaar. Er worden nu al complete huizen gebouwd met modulaire systemen, waarin de isolatie al is verwerkt. Ik heb in Engeland bedrijven gezien die zich helemaal hebben gefocust hebben op de aanleg van complete modulaire systemen van een ziekenhuis, waar het leidingwerk in één keer compleet geïsoleerd wordt aangeleverd. Op deze ontwikkeling zal de markt in de nabije toekomst ook zeker moeten inspelen. De slagkracht van IPCOM is daarbij, ook voor Asbipro, van toegevoegde waarde.” 

Voor De Koning geldt voor de isolatiebranche zeker geen doemscenario. “Wel denk ik dat isolatiebedrijven goed moeten nadenken over hun toekomstbeeld. Met de juiste benadering en de juiste technologische ondersteuning van IPCOM kunnen zij hun activiteiten verbeteren en daardoor nóg meer van toegevoegde waarde zijn voor hun klanten. Isolatie zal sowieso nooit verdwijnen. Het zal zich zelfs verder ontwikkelen tot een belangrijke schakel in de energietransitie.” 

Voor de isoleerder is condensatie de grootste vijand. Als zich vocht vormt op het oppervlak van leidingen, of waterdamp binnendringt in het isolatiemateriaal, heeft het isolatiesysteem gefaald. Waarschijnlijk is er ongeschikt materiaal gebruikt, was de dampbarrière beschadigd of ontstonden er thermische bruggen. Het geniepige van condensatie, is dat deze processen onzichtbaar onder de isolatie verlopen. Als er water uit het systeemplafond druppelt of zich ijs op de leidingen vormt, moet niet alleen het isolatiemateriaal worden vervangen, maar kunnen ook de systemen zelf door corrosie worden beschadigd, wat tot hoge kosten leidt.

Onafhankelijk getest door de gerenommeerde corrosiespecialist 

In welke mate verschillende isolatiesystemen het risico van corrosie kunnen verminderen, onderzocht het op corrosietesten gespecialiseerde instituut InnCoa (Neustadt/Donau, Duitsland). In deze test werden vijf op de markt verkrijgbare isolatiesystemen op pijpleidingen geïnstalleerd en vervolgens 65 dagen blootgesteld aan een hoge luchtvochtigheid bij een hoge omgevingstemperatuur. Doordat installaties bij wisselende temperaturen een bijzonder hoog risico van corrosie hebben, werd het water in een cyclus van 24 uur afwisselend tussen 5 °C en 80 °C door het systeem gevoerd. Aan de test onderworpen werden flexibele elastomeerschuimen (FEF) en isolatiesystemen van glaswol, polyurethaan en steenwol. Na de test werden de isolatiematerialen verwijderd. De geschiktheid als bescherming tegen corrosie werd volgens DIN EN ISO 10289 met de beschermingsgraad RP op een schaal van 0 tot 10 beoordeeld. Een RP van 10 betekent dat 0 % van het oppervlak corrosie of andere defecten toont (beste cijfer). 

De beste score bereikten de twee FEF-isolatiesystemen in de test. Het elastomeerschuim dat over het complete oppervlak was verlijmd, behaalde zelfs het beste cijfer: RP 10. Over het gehele oppervlak van de pijp was geen enkel teken van corrosie te vinden. 

Op lange termijn hoge functionaliteit van elastomere isolatiesystemen 

De test levert indrukwekkend bewijs dat flexibele elastomeer schuimen met gesloten celstructuur – die een geïntegreerde dampscherm bezitten – het risico van corrosie kunnen beperken. De resultaten van de CUI-test bevestigen de uitstekende ervaringen die al tientallen jaren wereldwijd worden gemaakt met ArmaFlex-isolaties. Zoals bij onderhoudswerkzaamheden steeds weer wordt vastgesteld, is bij met ArmaFlex geïsoleerde systemen ook tientallen jaren na installatie geen spoor van corrosie te zien. 

Info: 

scan de qr code of bezoek https://local.armacell.com/nl/armacell-netherlands/know-how/cui/

“Als het gaat over de isolatiematerialen, beschikken we over alle conventionele materialen op het gebied van koude-isolatie, van koel tot extreem lage temperaturen”, vertelt Van Gastel. “Wij leveren Kaiflex KK+ elastomeer slangen en platen vanuit voorraad in diktes tot 50mm die vanwege hun flexibiliteit, isolatiewaarde en hoge mate van dampdiffusieweerstand (Mu-waarde 10.000!) uitermate geschikt zijn voor koude leidingen en appendages.” 

Isolatie oplossing voor extreem lage temperaturen

“Wanneer er vanwege extreem lage mediumtemperaturen dikker moet worden geïsoleerd, bieden we, samen met Kingspan, een maatoplossing met hardschuim schalen en appendages uit PIR- of fenolschuim. Afhankelijk van het isolatiebudget en complexiteit van de installatie werken we de isolatiematerialen af met dampdichte aluminiumfolie, multilaminaatfolie of voor extreem kritische systemen multilaminaat butyleenfolie, een laag butyleenkit met dampscherm. Om klanten efficiënt te bedienen kunnen we iedere gewenste vorm, materiaalsoort, dikte en afwerking snel leveren. Dat geldt ook voor Foamglas en Foamglas-vormstukken.” 

Aerogel

Sinds enkele jaren is het revolutionaire materiaal aerogel ontdekt door zowel raadgevend ingenieurs, constructeurs als isolatie-contractors. “Deze superisolatie, met een Lamdbawaarde van 0,011 W/mK, maakt het mogelijk om de isolatiedikte te minimaliseren tot wel 75% van conventionele materialen. Aspen Cryogel bijvoorbeeld wordt inmiddels succesvol toegepast op zowel cryogene installaties van -180°C als in eenvoudige koeltechnische systemen waar duurzaamheid, behoud van isolatiewaarden, voorkoming van corrosie onder isolatie en lifetime van het isolatiesysteem belangrijk zijn.”

Meest geschikte materialen

“Bij koude-isolatie, waar isolatierendement en duurzaamheid belangrijk zijn, adviseren technische adviesbureaus steeds vaker toepassingen van Aspen Cryogel. Aerogels behouden hun flexibiliteit ook bij lage temperaturen. Daardoor zijn geen complexe oplossingen nodig om uitzetting en krimp in isolatie op te vangen en schade aan pipesupports te voorkomen. Door minimalsering van isolatiedikte en eenvoud van uitvoering kan dit bijzonder kostenbesparend zijn. Om de isolatieinvestering economisch haalbaar te houden, kan door een combinatie van conventionele materialen (PIR en Foamglas) en Cryogel en perfect passend isolatiesysteem worden geëngineerd. Verder zien we een stijgende vraag naar de nieuwe generatie elastomeerschuimen van Kaimann die met Kaiflex KK+ de brandclassificatie optimaliseerde naar de nieuwe norm op dit gebied. 

Kennisoverdracht

“Samen met fabrikanten informeren we isolatiebedrijven via ons tweemaandelijkse technisch bulletin, HankoNews, en via social media. Ook bezoeken we regelmatig isolatiebedrijven, opdrachtgevers, asset-owners en hun raadgevende ingenieurs om nieuwe materialen te introduceren. Vaak resulteert dat in proefplaatsingen en pilotprojecten. Onze fabrikanten organiseren regelmatig webinars zoals onlangs een infosessie van Kingspan over isolatie van LNG-installaties. Ook organiseren zij trainingen en webinars, toegespitst op materiaalkeuzes en montage. Hanko gaat in augustus een webinar organiseren om de diverse belangrijke aspecten op het gebied van koude-isolatie nader te belichten. Hierin staat naast de diversiteit van materialen ook isolatiesystemen centraal waarin duurzaamheid voorop staat: alleen een goede professionele montage én afwerking met de juiste plaatmaterialen staat hiervoor garant.”  

Hoewel elke locatie een beperkingsgebied voor lekkages moet hebben, kan het systematisch beheren van de risico’s die verbonden zijn aan de opslag en verwerking van LNG, een efficiënte manier zijn om warmtestraling en vlamhoogte bij LNG-plasbranden te verminderen, waardoor de uitsluitingszones kunnen worden verkleind en de veiligheid van de faciliteit en de werknemers behouden blijft. Het holistisch bekijken van stappen om brandrisico’s te beheersen omvat het onderzoeken van manieren om de hoeveelheid verdampte LNG (die beschikbaar is om te verbranden) te beperken, de gelekte LNG te bedekken en terwijl de vlammen te verminderen en uiteindelijk te doven.

FOAMGLAS® PFS systeem

Een combinatie van hulpsystemen zoals het FOAMGLAS® PFS plasbrand onderdrukkingssysteem en het FOAMGLAS® Cryo Spill systeem bieden een oplossing. Door beide technologieën samen te gebruiken om het LNG-opvangreservoir te bedekken en te bekleden, kan een verbeterde en efficiëntere passieve brandbestrijding worden gerealiseerd. Het FOAMGLAS® PFS systeem is ontworpen om een betrouwbare, langdurige en onderhoudsarme passieve optie te bieden om stralingswarmte, vlamhoogte en brandgrootte van LNG-plasbranden te beperken. In tegenstelling tot blusschuim, dat regelmatig moet worden vervangen, is het ontworpen om voor onbepaalde tijd op zijn plaats te blijven, een automatische respons te bieden en zodoende de kans op vertragingen bij de implementatie te verkleinen. Voor nieuwe LNG-faciliteiten biedt het systeem tevens ook de mogelijk om uitsluitingszones en de afstanden tussen operationele zones te verkleinen.

Eenvoudige installatie

Het FOAMGLAS® Cryo Spill systeem is eenvoudig te installeren en kan worden gebruikt als een extra passieve bescherming om de hoeveelheid ontvlambare LNG-damp te verminderen in geval van een lekkage. Hiernaast, kan het isoleren met het FOAMGLAS® Cryo Spill systeem ook een financieel voordeel bieden. Zowel staal als beton kunnen gevoelig zijn voor snelle temperatuurveranderingen, zoals blootstelling aan cryogene vloeistoffen bij -162˚C of lager. Een plotselinge thermische shock kan structurele veranderingen veroorzaken die het draagvermogen en de structurele integriteit van het reservoir in gevaar brengen. Als betonnen muren niet geïsoleerd zijn, kan het nodig zijn om cryogeen staal te gebruiken als wapening in LNG-opvangreservoirs. Wapening gemaakt van cryogeen staal is echter veel duurder dan traditionele wapening en door de betonnen muren te isoleren kunnen kosten bespaard worden door traditionele wapening te gebruiken. De combinatie van het FOAMGLAS® Cryo Spill systeem voor de bekleding van het opvangreservoir met het gebruik van het FOAMGLAS® PFS systeem kan de totale verdamping van LNG tot 88% verminderen, wat veel minder brandstof oplevert voor een mogelijke plasbrand en zo de veiligheid van faciliteit en medewerkers kan verbeteren.

Altrad België met vestigingen in o.a. Wijnegem, Verrebroek, Gent en Manage is in België marktleider in de industriële dienstverlening voor werken op hoogte (o.a. stellingbouw, touwtechnieken, krimpfolie), industriële isolatie, tracing, corrosiewering en asbestverwijdering.

“We beschikken over een goed geoutilleerde werkplaats met meerdere machines van Jörg o.a. twee coil-lasersnijmachines voor het op maat snijden van de vormstukken in aluminium, rvs of staal”, vertelt Erik Vanschoonbeek van Altrad. “De goede ervaringen met deze machines hebben ons extra gemotiveerd om de kokermachine bij Jörg aan te schaffen”, aldus Vanschoonbeek. 

Vervanging

De Jörg kokermachine is aangekocht ter vervanging van een oude Mabi machine die aan het einde van haar levensduur was gekomen.  De keuze is uiteindelijk op Jörg gevallen omwille van de interessante prijs die ruimschoots de mindere extra opties van een nieuwe Mabi machine compenseert. Kortom een aanwinst deze productieve, flexibele en compacte machine voor het afrollen, ponsen, voren, knippen en walsen isolatie kokers. Naar wens kunnen er ook vlakke platen (met of zonder gaten worden geknipt. Ook de nabijheid van de serviceafdeling van Jörg en de snelheid waarmee een eventuele panne opgelost wordt, was een extra troef.”

Productie

Met deze machine gaat Altrad België voornamelijk kokers met of zonder voren, wel of niet voorzien van ponsgaten en wel of niet gewalst produceren. Ook de productie van vlakke platen of mantels voor opslagtanks kan snel en efficiënt met deze machine gebeuren. “De machine is nu enkele maanden operationeel en de operator van deze machine is zeer in zijn nopjes met de werking ervan.” Hij ziet louter voordelen in deze Jörg 4960 kokermachine omdat deze machine geheel automatisch en snel isolatiekokers van 1000 mm direct vanaf coil produceert. Verder biedt de machine veel instel- en variatiemogelijkheden. De diameter van de koker wordt handmatig ingesteld evenals de diepte van de rondvoren. Er worden 5 sets voorrollen geleverd, deze zijn gemakkelijk te wisselen. De bediening van het apparaat is zeer eenvoudig en via touchscreen van Siemens waardoor de machine snel operationeel is. Handig is ook dat de machine gemakkelijk met een palletwagen kan worden verplaatst. 

Service

Voor de installatie zijn de monteurs van Jörg hier enkele dagen geweest met een praktische instructie erbij zodat onze operator goed met de machine overweg kan. Daarbij kunnen we altijd, mocht 1 instructie niet voldoende zijn, terugvallen op de serviceafdeling van Jörg.” 

In een interview met voorzitter van de VIB Hans Koole in het NRC ‘zegt hij dat bedrijven meer zien in nieuwe technologie zoals groene waterstof dan in isolatie. Dat blijkt ook wel uit de klimaatplannen van de regio-clusters. In deze plannen om de CO2 uitstoot te verminderen, wordt isolatie nauwelijks genoemd. Terwijl met goede isolatie in heel Europa de uitstoot zelfs met bijna 40 megaton CO2 kunnen worden teruggebracht. Vooral in de chemische industrie, bij raffinage (olieverwerkende industrie) en bij stroomproductie zou veel energiegebruik – en dus uitstoot – gereduceerd kunnen worden. Natuurlijk kun je volgens Hans Koole je geld maar één keer uitgeven, maar door geld uit te geven aan energiebesparing verdien je wel snel structureel meer terug.

Isolatie in het ontwerp

“Isoleren moet vanaf het begin van het ontwerp van een gebouw of een fabriek 

tot in detail worden meegenomen”, adviseert Gert Prins, Regional Manager Safety & Environment EMEA bij Bünge Loders Croklaan. “Dat is helaas nog niet vanzelfsprekend.” Zelf was hij nauw betrokken bij het ontwerp van de nieuwe fabriek van het bedrijf, dat wereldwijd palmolie – producten aan de voedingsmiddelenindustrie levert, in het bijzonder aan de (banket)bakkerij-, margarine- en frituurindustrie. De belangrijkste lessen die hij geleerd heeft uit dit project is dat het blijkbaar niet voor de hand ligt om isolatie tot in detail mee te nemen in het ontwerp van een fabriek. “Het is belangrijk om daar als eind- opdrachtgever bij een project streng op toe te zien.” Hij voegt hier nog aan toe dat isoleren ook niet als sluitpost gezien mag worden bij projecten en dat vanaf het begin belangrijk is dat er specificaties zijn. “Samenwerken met alle betrokken partijen vormt volgens hem dan ook de aangewezen weg voor een optimaal isolatieproject in de industrie.” 

Europees energielabel voor industriële installaties

Als actief premium lid in de EiiF ondersteunt Knauf Insulation de bevindingen volledig van de studie. EiiF geeft aan dat als een verplicht ‘C’ -niveau van energie-efficiëntie wordt ingevoerd voor industriële gebouwen, in totaal 40 Mt CO2 per jaar kan worden bespaard. Dit zou op zijn beurt 14 Mtoe energie besparen, wat neerkomt op 10% van de kloof die nodig is om het EU-streefcijfer voor energie-efficiëntie voor 2030 te halen. Er zouden volgens Knauf net als energielabels voor consumptiegoederen, energielabels moeten komen voor industriële installaties waar het energiebesparingspotentieel veel hoger is. Deze classificaties voor de industrie aanpassen en het verplicht maken voor alle Europese industriële gebouwen om een bepaald niveau te bereiken ondersteunt Knauf. Nu worden nog miljoenen tonnen aan uitstoot en miljoenen euro’s verspild aan buitensporige energierekeningen. Dat geld zou natuurlijk beter kunnen worden geïnvesteerd in het verbeteren van de industrie en het helpen bestrijden van klimaatverandering.

Isolatie draagt bij aan CO2-reductie

Het NCTI, kennisinstituut van de technische isolatie in Nederland, vindt het fijn dat EIIF met een nieuw rapport is gekomen over de bijdragen die een goed isolatiesysteem kan leveren aan de CO2-reductie en aan kostenbesparing op de lange termijn. Ook in Nederland proberen wij als branche meer aandacht te vragen over de effecten die een goed isolatiesysteem met zich meebrengt. De gegevens uit het rapport gaat het NTCI verwerken in hun trainingen en tegelijkertijd wordt gepromoot het doen van inspecties van isolatiesystemen om zo energieverliezen in een systeem tijdig op te sporen.  In 2021 is er bijna voor elke situatie wel een goed isolatiesysteem te bedenken. Als branche, in zijn geheel, vindt de NCTI dat van bestuurder tot aanbieder gefocust moet zijn om continu de waarde van een goed isolatiesysteem onder de aandacht te brengen. Delen van dit rapport kan daarom ook als onderbouwing van een offerte gebruikt worden om de klant te stimuleren voor een hoogwaardiger isolatiesysteem te kiezen. Tenslotte denkt de NCTI dat dit rapport van EIIF ook als onderbouwing kan dienen om regelgeving aan te scherpen, maar ook om ervoor te zorgen dat isolatie niet het sluitstuk van een begroting is en een essentieel onderdeel is om toekomstige doelen in CO2-reductie te realiseren en tevens bijdraagt aan een gezonde toekomst.

Dit zegt Hein Tersteeg, die een lange staat van dienst heeft als adviseur, inspecteur en coördinator van thermische isolatieprojecten, CUI (corrosie onder isolatie) en asbestonderzoeken o.a. in de petrochemische industrie, industriële bedrijven en utiliteit. Momenteel werkt hij als isolatie, asbest en steigercoördinator bij ExxonMobil in het Rotterdamse havengebied. Tevens werkt hij in opdracht van NCTI als CINI-inspecteur voor diverse opdrachtgevers. 

“Vooral in de petrochemische industrie speelt dit”, vertelt Tersteeg. “Waar veiligheid een groot goed is. We zien steeds meer dat veiligheid een integraal onderdeel wordt van het vakgebied. Er kan alleen maar worden gewerkt volgens strikte veiligheidsprocedures zoals o.a. is vastgelegd in Arbobesluit- en regels. Deze zijn echter nogal algemeen en overkoepelend. ExxonMobil heeft daarnaast een eigen systeem opgezet: het LPS-systeem. Bij LPS draait het vooral om communicatie over veiligheid op ieder niveau in de organisatie. Voortdurend zijn er gesprekken tussen de medewerkers, ook met die van contractors. Zo kunnen we van elkaar blijven leren.

Zelflerend systeem 

“Natuurlijk kun je altijd, in wat voor veiligheidsprocedures je ook hanteert, menselijke fouten tegenkomen”, vervolgt Tersteeg. “Met het LPS-systeem wordt dit echter tot een minimum beperkt omdat iedere taak die verricht wordt zoals het isoleren van de leidingen, steigerbouw, verven enz. tot in de finesses wordt voorbereid. Iedereen die bij ons op de plant werkzaamheden verricht, dient dit, voordat hij/zij aan een klus begint, op papier te zetten en dit te bespreken met betrokken collega’s. Zeker ook voor een isoleerder. Als die opdracht krijgt om een leiding te inspecteren op CUI en isolatie en plaatwerk moet demonteren, dient hij wel te weten wat men kan aantreffen onder de isolatie. Dat kunnen door lekkage bijvoorbeeld chemische stoffen zijn. Stel dat een isoleerder dit tegenkomt dan moet hij direct stoppen met zijn werkzaamheden en wordt de omgeving afgezet en start er eerst een onderzoek of veilig gewerkt kan worden. Bevindingen worden daarna verwerkt in het LPS-systeem waarmee wordt voorkomen dat ze de volgende keer weer tegen dit probleem aanlopen”, aldus Tersteeg. 

Observaties 

Onderdeel van het LPS-systeem zijn observaties. Tersteeg: “We hebben veiligheidsmensen rondlopen die kijken of de werknemers zich aan de veiligheidsvoorschriften houden. Mochten er zaken voorkomen die aandacht behoeven dan wordt dit besproken en gerapporteerd.” Tersteeg noemt als voorbeeld het dragen van een veiligheidsbril. Het niet dragen hiervan kan veiligheidsproblemen opleveren. Er wordt dan gekeken waarom er geen veiligheidsbril wordt gedragen. In dit geval ging het om een klus aan hete leidingen waarbij de bril besloeg. We bespreken mogelijke alternatieve oplossingen en vermelden dit vervolgens in het systeem. Met de observaties kijken we ook meteen hoe een isolatiebedrijf scoort op het gebied van veilig werken. Mocht dit afwijkend zijn, dan gaan we om de tafel zitten met de contractor om dit, in gezamenlijk overleg, op te lossen. Want niet conform de specificatie isoleren kan een significant veiligheidsprobleem opleveren.” 

Isolatie in de ontwerpfase 

Tersteeg vindt dat isolatie in de ontwerpfase moet worden meegenomen. Wat we nu volgens hem regelmatig zien, is een dure installatie met een niet adequaat presterend isolatiesysteem. Gelukkig komt er steeds meer aandacht voor deze non-conformiteiten. Doordat het LPS-systeem een zelflerend systeem is, kunnen we al in een vroeg stadium dergelijke isolatie issues tackelen. In het begin is een nieuwe safety-systeem altijd lastig.” Tersteeg is ervan overtuigd dat het de isolatiecontractors en andere contractors op sites ten goede komt.” 

Veiligheid en efficiency 

“Veiligheid en efficiency is onlosmakelijke met elkaar verbonden”, stelt Tersteeg. “Gelukkig krijgt veiligheid steeds meer aandacht in de isolatiebranche, maar nog lang niet alle bedrijven zijn zich ervan bewust dat veiligheid ook de efficiency verbetert. Dat is jammer want met efficiency valt veel geld te verdienen. Het zijn vaak simpele oplossingen bijvoorbeeld bij het afstemmen van de isolatiewerkzaamheden in de utileitsbouw. De kennis van oudere werknemers kun je daar goed gebruiken om jonge werknemers daarin te begeleiden. Het mes snijdt zo aan twee kanten. “Hierdoor ontstaan er volgens hem minder issues en er worden minder fouten gemaakt.” Tersteeg vindt dat er op dit gebied ook een belangrijke taak is weggelegd voor de Stichting OOI en de VIB. “Begeleiding en het isolatiebewust maken van mensen is in deze materie heel belangrijk. Dat geldt niet alleen voor de isoleerder, maar ook de inkopers die de materialen en gereedschappen inkopen. Het moeten mensen zijn die het vak kennen.” Tersteeg pleit ervoor dat het inkopen in opleidingen en cursussen worden meegenomen. “Want goed gereedschap is het halve werk en dat geldt zeker ook voor de medewerkers in de binnendienst.”

Allround 

Tersteeg vindt het jammer dat het vakgebied van allround isoleren aan het verdwijnen. “Het maakt het vakgebied veel interessanter. De ene keer ben je bezig met een project in de industrie en de andere keer in de utiliteit. Het ene project betreft cryogene isolatie en een ander project betreft het isoleren van ketels en fornuizen. Daarbij is het besef van isolatie bij veel opdrachtgevers nog steeds niet goed ingedaald. De isolatiebedrijven zitten vaak als laatste in het traject en moeten allerlei sprongen maken om snel te isoleren. Haastige spoed is in deze zelden goed. In dit geval nooit goed, want het vergroot de kans op risico’s. Alles bij elkaar genomen staat of valt alles met het hele pakket aan begeleiding, opleiding en de juiste mensen op de juiste plek. Materialen zijn niet het probleem, maar mensen die het op een verantwoorde en vakkundige wijze kunnen monteren.” Hier is volgens Tersteeg een belangrijke taak weggelegd voor de opleidingen en de branche.