“In onze testfabriek in Veenoord, Drenthe, werken we met reststromen zoals riet, gras en houtsnippers. Deze materialen, geleverd door partners als Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten, vormen de basis van ons product. Door deze grondstoffen te gebruiken, verlengen we de opslag van CO2 in plaats van deze vrij te laten komen, en zetten we ze om in hoogwaardige biobased bouwmaterialen.”

Een revolutionair proces

“De kern van ons proces is mycelium, de schimmeldraden die een cruciale rol spelen in de productie. Het begint met het mengen van houtsnippers, riet en gras tot een “biologische soep”. Hieraan voegen we een vloeibare myceliumslurry toe, die in een gecontroleerde omgeving – onze klimaatkamer – het materiaal koloniseert. Binnen 48 uur hechten de schimmels het mengsel samen tot een stevige structuur. Vervolgens worden de schimmels afgedood en de platen gedroogd. Het resultaat is een biologisch afbreekbare isolatieplaat van 60 bij 120 bij 12 centimeter.”

Duurzaam en functioneel

“Onze isolatieplaten hebben uitstekende eigenschappen. Ze bieden een warmtegeleidingscoëfficiënt van 0,04 W/mK, vergelijkbaar met conventionele materialen als glaswol (0,037 W/mK). Maar wat ons product onderscheidt, is de herbruikbaarheid en milieuvriendelijkheid. Na gebruik kunnen de platen eenvoudig worden gerecycled, waardoor een volledig circulair proces ontstaat.”

Voordelen voor natuur en bouw

“Onze samenwerking met Natuurmonumenten en Staatsbosbeheer laat zien hoe circulaire economie werkt in de praktijk. Natuurbeheer levert reststromen, die wij omzetten in een duurzaam bouwmateriaal. Dit biedt niet alleen een bestemming voor restmateriaal, maar draagt ook bij aan CO2-reductie. Bovendien zijn onze platen stevig genoeg om bijvoorbeeld zonnepanelen te dragen, zonder extra constructiemateriaal.

Toekomstperspectief

“De testfabriek kan straks 100.000 m² isolatieplaten per jaar produceren. Ons doel is om in 2026 op te schalen naar 1,2 miljoen m² per jaar – een derde van de huidige landelijke productie. Hiermee willen we een blijvende impact maken op zowel de bouwsector als het milieu. Bij FC-i geloven we dat innovatie en duurzaamheid hand in hand gaan. Samen met onze partners bouwen we aan een toekomst waarin reststromen waardevolle grondstoffen worden. Schimmels zijn meer dan een ingrediënt; ze zijn een sleutel tot verandering.”

Boven de productie van de isolatieplaten.
Onder het eindresultaat.

Redactie Loet van Bergen Foto’s First Circular Insulation

Ontdek, ervaar, kies

“Techniek gaat leven op het moment dat je laat zien dat je er iets mee kan. C3 ontwikkelt lespakketten voor docenten en laat aan de hand van aansprekende proefjes zien dat techniek praktische oplossingen biedt voor de problemen van alledag en voor die van de wereld van morgen. We moeten naar een meer duurzame wereld, dat stimuleert om niet langer alleen naar een eindproduct te kijken, maar ons ook af te vragen: waar komt het product eigenlijk vandaan? Of: hoe kunnen we er met bijvoorbeeld isolatie voor zorgen dat we zo min mogelijk energie verliezen tijdens het productieproces? We laten leerlingen die nog niet precies weten wat ze later willen doen niet alleen zien wat technisch denken kan bewerkstelligen, we laten ze vooral meemaken hoe leuk het is. Zo proberen we een innerlijk vuurtje aan te wakkeren. Daar zetten we ook het enthousiasme van de docent bij in. Om echt te kunnen raken is het belangrijk dat degenen voor de klas zich er bewust van zijn dat zij een rolmodel zijn. We stimuleren ze dan ook om te laten zien hoe zij zelf tot de keuze voor het vak zijn gekomen. Welke verwondering en ervaring lagen daaraan ten grondslag? Enkel zenden werkt niet. Het delen van inspirerende momenten doet dat wel.”

Werelden openen

“We lopen allemaal tegen dezelfde uitdaging aan. Naar mijn mening moeten we met elkaar de jeugd breed geïnteresseerd krijgen in techniek. De maatschappij heeft eenvoudigweg nieuwe techneuten nodig. We gaan dan ook bewust de samenwerking aan en maken gebruik van de expertise die eenieder te bieden heeft: de docent weet hoe je een leerling geboeid krijgt, de mensen “in het veld” leveren de bedrijfscontext en de leerlingen zelf geven ons de aanvullende informatie voor de aanscherping van de lespakketten die we ontwikkelen. Zo betrekken we verschillende groepen bij ons werk.

Een levenskeuze wordt uiteraard niet gemaakt op basis van één gastles; het maken van keuzes is een complex proces en is gebaseerd op meerdere ervaringen. Wij leveren ervaringen die daaraan bijdragen. Voor elke branche zijn daar aanknopingspunten, ook in de isolatie. De link isolatie – chemie is inhoudelijk overigens ook snel gelegd als we kijken naar de eigenschappen van isolatiematerialen, hun moleculaire samenstelling en de mogelijkheden om deze te kunnen recyclen. Alles haakt in alles. Door ons dat terdege te beseffen is samenwerking over branches heen een logische keuze. Ik sta dan ook zeker open om verder in contact te treden. Wellicht kunnen wij bijvoorbeeld een lespakket samenstellen voor de isolatiebranche, zoals we dat nu ook doen voor de papierindustrie.”

De VD Hoek Isolatie Groep heeft zich gepresenteerd op de laatste editie van de VSK.

Samen met de partners Monarch Nederland BV, Wel Groep, De Wit Ventilatoren en Metis It-Cooling & Heating hebben we de laatste innovaties en oplossingen op het gebied van technische isolatie, passieve bouwkundige brandpreventie, drinkwaterveiligheid, legionellapreventie, inregeltechniek, ventilatie, warmtepompen en koeling mogen presenteren. Met onze bovengenoemde partners heeft de VD Hoek Isolatie Groep al een jarenlange, waardevolle relatie en we zijn dan ook meer dan complementair aan elkaar.

‘’Wij hebben nagenoeg dezelfde klantenkring waardoor er op de beurs een goede match is ontstaan en er ook veel kruisbestuivingen tussen de partners is en we op een breed gebied complementair zijn aan elkaar. Met het totaalpakket aan diverse oplossingen, kunnen we onze brede klantenkring nog beter voorzien van de juiste en goed onderbouwde adviezen en op deze manier nog meer bij dragen aan het nog verder ontzorgen van onze waardevolle relaties.’’

Duurzame toekomst

Het centrale thema van de beurs was het gezamenlijk streven naar een duurzame toekomst.

‘’Wij hebben ons brede pakket mogen presenteren op het gebied van technische isolatie van alle Werktuigbouwkundige installaties in de utiliteitsbouw en industrie.’’ Door de juiste toepassing en vakkundige montage van het uitgebreide assortiment van isolatie materialen worden de energieverliezen substantieel teruggedrongen en vindt er een grote reductie op de uitstoot van C02 plaats.’’ Met het toepassen van deze werkwijze zijn wij er trots op dat wij een bijdrage mogen leveren aan een duurzame toekomst.’’

Brandpreventie en Isolatie onder 1 dak!

‘’Naast onze afdeling die is gespecialiseerd in Technische Isolatie hebben wij onder de VD Hoek Isolatie Groep nog een afdeling, VD Hoek Brandwerende Applicaties B.V., die is gespecialiseerd in passieve bouwkundige brandpreventie, variërend tot het brandwerend afdichten van doorvoeringen, het brandwerend bekleden van staalconstructies en plafonds en wanden.

Niet alleen installeren we de juiste geteste brandwerende systemen, wij denken ook mee in het vinden van de juiste oplossing en dienen onze klanten van goed onderbouwd advies bij afwijkende bouwkundige situaties. Ook verzorgen wij bij een groot aantal gebouwen uitgebreide inventarisatiescans met een bijbehorend geprioriteerd advies. Evenals het bijhouden van een logboek waarin de voortgang van werkvoorbereiding tot en met projectoplevering wordt vastgelegd. Dit is een mooi opleveringsdocument dat kan worden voorzien van elk gewenst goedkeuringsdocument en waarin aanpassingen en aanvullingen altijd mogelijk zijn. Zo beschikt de eindgebruiker over een actueel brandveiligheid logboek. Alle door ons geïnstalleerde systemen voor het afdichten van doorvoeringen door brandscheidingen voldoen aan de huidige gestelde normen en eisen en zijn voorzien van Europese goedkeuringsdocumenten zoals ETA classificatierapporten.’’

Wij blijven klanten informeren over de laatste ontwikkelingen op gebied van isolatie, brandwering en duurzaamheid

‘’Op de beurs hebben wij de gelegenheid gehad om uit te kunnen dragen dat isolatie en brandwering onder 1 dak, een sterk synergetisch effect heeft, we complementair zijn aan elkaar en het vele voordelen biedt bij de uitvoering van de diversiteit aan projecten. Wij vinden het ook van groot belang om aan kennisdeling te doen en geven regelmatig uitgebreide lezingen op het gebied van passieve bouwkundige brandpreventie en bedienen hiermee onze klanten met het juiste advies en kennis over de huidige wet en regelgeving rondom het bouwbesluit en de technische mogelijkheden op het gebied van Passieve Bouwkundige Brandpreventie. We hebben mede door onze deelname aan de VSK beurs weer een grote groep bestaande en nieuwe relaties mogen bereiken die breed geïnteresseerd zijn in kennisdeling en onze lezingen.’’

‘’Ook geven wij regelmatig gericht ontwikkelde presentaties aan onze brede kring aan opdrachtgevers op het gebied van Technische Isolatie. We houden onze klanten dan tevens op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid.’’

Trots

‘’Het VD Hoek Isolatie Groep Team kijkt vol trots terug op een evenement vol innovatie, kennisdeling en waardevolle ontmoetingen. Samen met onze partners hebben we de nieuwste trends en oplossingen verkend en besproken.’’

‘’Wij zijn blij dat wij met ons mooie familiebedrijf een bijdrage hebben mogen leveren tijdens de afgelopen VSK beurs en dat we, samen met onze partners, hebben uit mogen dragen dat we streven naar een meer duurzamere en leefbare wereld.’’

Tekst en foto’s: VD Hoek Isolatie groep

Het Isolatie Gilde: uniforme werkwijze, landelijke dekking

‘Het Isolatiegilde is een dealernetwerk van 23 aangesloten bedrijven die volgens dezelfde normen en werkinstructies werken zoals opgesteld door de TU Twente. Kwaliteit en klanttevredenheid staan hierbij voorop, waarbij we actief uitgevoerde werken controleren en het gehele proces -van lead tot einde garantie- volgen. Wij werken met regionale en lokale bedrijven. Samen hebben we landelijke dekking en kunnen we grotere klussen aan. Momenteel zijn we vooral in de particuliere markt actief, maar met de huidige omvang van dealers kunnen we inmiddels ook de zakelijke markt goed bedienen.’

Eerste weken als directeur

‘Ik ben op 1 november officieel begonnen in de nieuwe rol. Ik heb een achtergrond in de energiewereld en weet ook wat het vraagt om met dealers te werken, dat helpt. De eerste weken stonden vooral in het teken van kennismaken met alle onze dealers, de medewerkers en partners van het Isolatiegilde. Er komt veel op je af maar ik vind het vooral erg leuk en heb veel zin om met het bedrijf en de collega’s de volgende stappen te gaan zetten! Er zit veel energie en ambitie in het bedrijf, dat is erg leuk. Ook vanuit Antea -de investeerder- ervaar ik veel support in mijn opstartfase.’

Speerpunten

‘De komende maanden staan vooral in het teken van de operationele werkzaamheden. Het is in de winterperiode namelijk een stuk drukker dan in de zomer. Parallel daaraan zetten we stappen op de zakelijke markt en voeren we op de eerste deelmarkten klussen uit. Daarnaast zoeken we uit hoe we ons verder kunnen ontwikkelen, hoe we ons willen positioneren in de verschillende markten en hoe we de klant bereiken. Daarbij moet Het Isolatie Gilde als paraplu- en kwaliteitsmerk stevig verankerd worden in de markt én bij onze dealers. Hierdoor kunnen we meer als 1 gezicht naar buiten treden. We doen hele mooie en goede dingen vanuit Het Isolatie Gilde, maar zijn daarbij ook een echt nuchter Twents bedrijf, dat soms vergeet te vertellen wat we allemaal doen.’

Voordelen van een lidmaatschap

‘Voor dealers is het erg interessant om zich aan te sluiten bij Het Isolatie Gilde. Je wordt volledig ontzorgd in alle bijzaken. Zo maken wij voor onze dealers websites, genereren wij leads en plannen en beheren wij hun agenda’s voor zowel adviesgesprekken als de uitvoering van werkzaamheden. Ook leveren wij benodigde machines en materialen om de werkzaamheden te kunnen uitvoeren. Tot slot verzorgen wij voor hen de facturering. Ze behouden dus hun eigen identiteit en ondernemerschap; precies waar we in geloven. Als zij goed werk leveren in hun regio, komen daar ook weer nieuwe leads uit.’

Altijd voldoen aan de kwaliteits- en certificeringseisen

‘Daarnaast heeft een dealer voordeel van de landelijke dekking, omdat je voorkomt dat een lead anders verloren gaat door de afstand. Nu komt die betreffende lead terecht bij een collega-bedrijf, en andersom geldt dat dan ook. Zo helpen en versterken wij elkaar. Het gilde biedt daarnaast support aan haar dealers in de vorm van kennis over bijvoorbeeld producten, praktijksituaties, vleermuizen, ondernemerschap en machines. Maar misschien wel het belangrijkste voordeel is dat je als dealer bij Het Isolatie Gilde aantoont dat je voldoet aan de hoogste kwaliteitseisen. Er zijn ook andere certificeringsinstanties, maar die richten zich vooral op het product zelf of op de dag van uitvoering. Onze certificering ziet toe op het gehele proces. En dat is uniek!’

Tekst: Joep Peters Foto: Tom Nijhuis

Damp-open bouwen

Papier is gemaakt van katoen en bomen, natuurlijke materialen, en dat maakt het mogelijk ‘damp-open’ te bouwen. Dijkstra legt uit wat dat is: “Bij het isoleren van een huis wordt aan de binnenzijde een plastic dampdichte laag aangebracht. Je woont als het ware in een regenjas: luchtdicht en dampdicht. Zo komt er geen vocht in de constructie. Onze isolatie heeft holle vezels. Dat kan goed vocht opnemen en afstaan. Het is niet snel te warm of te koud. Wij gebruiken geen plastic binnenlaag en dat draagt bij aan een fijn binnenklimaat. Je hebt minder last van schimmelvorming, woont gezonder en de geluidisolatie is door die holle vezels heel goed.”

Oud concept in een nieuw jasje

Oud papier gebruiken om je huis te isoleren is niet nieuw. Dijkstra: “Onze opa’s en oma’s deden het al: kranten in de scheuren van het huis. En als ik vroeger met natte schoenen thuiskwam, deed mijn moeder een krant in mijn schoenen. Wij steken een oud concept in een nieuw jasje.” Hoe ziet dat nieuwe jasje eruit? ”Het is een mat, een soort deken, een heel flexibel product. Het voelt als katoen en is heel zacht en toch stevig.” De matten variëren in dikte van 45 mm tot 170 mm, ‘maar je kunt natuurlijk stapelen’, en zijn ongeveer 120 cm lang en 60 cm breed.  De matten zijn uitvoerig getest en voldoen aan alle brandveiligheidscertificeringen, ook hun wanden werken brandvertragend. Bij uitslaande brand zorgen ze dat de structuur van het huis langer blijft staan. Dat draagt bij aan de veiligheid. Bovendien is papier een schoon product om mee te werken en heb je niet te maken met klachten als jeuk aan de huid of pijn aan de longen. Daarnaast heeft ons product een technische levensduur van ongeveer 75 jaar. Wanneer een gebouw na bijvoorbeeld 30 jaar wordt afgebroken kan het product worden hergebruikt. Het voegt dus zeker wat toe en het heeft absoluut zin. Wij gebruiken afval, en dat afval is opnieuw recyclebaar. Aan de voor-en de achterkant is het circulair.”

Innovatieve toepassingen

iCell heeft inmiddels al een aantal referentieprojecten in Nederland gerealiseerd. Ze worden bijvoorbeeld gebruikt op de TU Delft en in het circulaire restaurant De Vondeltuin in Amsterdam. “Met deltaWonen uit Zwolle gaan we papierisolatie toepassen in nieuwbouwwoningen en bij ‘na-isolatie’. We merken wel dat de bouwwereld terughoudend is om de stap naar papier te zetten. De bouwwereld is best risicomijdend, hierdoor wisselen bouwbedrijven niet snel van materiaal dat ze al goed kennen. Maar uiteindelijk zal
papierisolatie, gezien ook de voordelen, zijn weg vinden in de isolatiebranche”, merkt Dijkstra tot slot op.

Tekst: Loet van Bergen

Een van de grootste uitdagingen van de ruimte is de extreme temperatuurvariatie waaraan ruimtevaartuigen en hun bemanning worden blootgesteld. Tijdens de lancering en terugkeer naar de aarde kunnen de temperaturen snel veranderen van extreem koud naar ondraaglijk heet. Daarom is isolatie van cruciaal belang om de temperatuur binnen de capsule op een optimaal niveau te houden en astronauten te beschermen tegen deze extreme omstandigheden. Cruciale onderdelen van een ruimtevaartuig zijn meestal bedekt met meerdere lagen van een sterk isolerend materiaal genaamd Kapton. Tussen elke opeenvolgende Kapton-laag wordt een ander isolatiemateriaal gebruikt dat Mylar wordt genoemd. Ook aerogels worden toegepast als isolatiemateriaal. Dergelijke meerlaagse isolatie (MLI) laat minimale warmte in beide richtingen door, waardoor de gewenste temperatuur wordt gehandhaafd op de onderdelen van het ruimtevaartuig die het moet beschermen.

Bescherming tegen kosmische straling

Een ander gevaar in de ruimte is de blootstelling aan schadelijke kosmische straling. Astronauten lopen het risico op gezondheidsproblemen, waaronder DNA-schade en verhoogde kans op kanker, als ze niet voldoende beschermd zijn tegen deze straling. Isolatie speelt een cruciale rol bij het minimaliseren van de blootstelling aan kosmische straling. Materialen zoals aluminium en lood worden gebruikt om beschermende schilden te creëren die de straling absorberen en afbuigen, waardoor de gezondheid van de astronauten wordt beschermd.

Geluidsisolatie

Ruimtevaartuigen genereren tijdens de lancering en de reis door de ruimte aanzienlijke hoeveelheden lawaai en trillingen. Deze geluidsniveaus kunnen schadelijk zijn voor de bemanning en de communicatie aan boord belemmeren. Isolatie speelt een cruciale rol bij het absorberen en verminderen van geluid en trillingen binnen de capsule. Geluidsabsorberende isolatiematerialen worden gebruikt om het geluidsniveau te verminderen en een rustige omgeving te creëren voor de astronauten, waardoor hun gezondheid, welzijn en communicatie worden bevorderd.

Brandveiligheid

In een omgeving waar zuurstof aanwezig is, zoals een ruimtevaartcapsule, kan brand een levensbedreigend risico vormen. Daarom is brandveiligheid een essentieel aspect van de isolatie in ruimtevaartuigen. Brandwerende materialen en coatings worden gebruikt om het risico op brand te verminderen en de verspreiding van vuur te beperken. Bovendien worden isolatiematerialen getest op hun brandwerendheid voordat ze worden gebruikt in ruimtevaartuigen om de veiligheid van de bemanning te waarborgen. Naarmate de ruimtevaart zich verder ontwikkelt, zal de isolatietechnologie blijven evolueren en op deze manier de veiligheid van de astronauten te blijven waarborgen.

Tekst: Loet van Bergen, Fotografie: NASA

De Cradle 2 Cradle gecertificeerde bouwblokken bestaan voor 90% uit lucht en zijn daardoor makkelijk hanteerbaar, waardoor er ook snel gebouwd kan worden. Ze zijn zo licht dat ze een minimale druk uitoefenen op de fundering uitoefenen waardoor volstaan kan worden met het storten van zand en puin als ondergrond. Ook daarmee is tijdwinst te behalen. De bouwblokken zijn hiermee uitermate geschikt om in te zetten bij het optrekken van noodvoorzieningen e.d.

77% circulair

Naast de bouwblokken worden de woningen gebouwd met funderingsbalken die gemaakt zijn van plastic afval en gevingerlast sloophout. De 100% recyclebare binnen- en plafondplaten worden gemaakt van restmateriaal uit de land- en tuinbouw. Door kritisch na te denken over elk aspect van de woning om te zien of het ook ecologisch gerealiseerd kan worden is het gelukt om de woningen voor 77% circulair te maken. Wat inhoudt dat het aan het einde van zijn levensduur, die ook veel hoger is dan gemiddeld, makkelijk te demonteren, te hergebruiken en te recyclen is. Sustainable Constructions beschikt over een Madaster materialenpaspoort dat inzicht geeft in de materiële activa van de woning.

Lage CO2 footprint

De CO2 uitstoot van de sustainable constructions woning ligt 33% per m2 lager in verhouding tot een reguliere woning. Een cijfer dat bepaald is aan de hand van het CO2 footprint onderzoek dat werd uitgevoerd door duurzaamheidsorganisatie ImpactNow. Deze significant lagere uitstoot per m2 is te verklaren door het feit dat er bij vrijwel alle onderdelen voor gekozen is voor een duurzaam alternatief. Bij de materiaalkeuze is daarbij niet alleen gekeken naar een lage CO2 uitstoot, ook de kwaliteit en energie/isolatieprestatie is daarin van belang. Er is een optimale balans gezocht tussen de CO2 footprint en de Energie Prestatie Coëfficient van de woning.

Hoge isolatiewaarde

De bouwblokken bestaan voor 90% uit lucht, dat maakt ze niet alleen makkelijk hanteerbaar, het zorgt ook voor een hoge isolatiewaarde. Met het glasgranulaat dat gebruikt wordt onder de vloer en de dubbele beglazing van het vacuümglas voor de ramen wordt de isolatiewaarde van lucht gemaximaliseerd. Tel daar de isolerende werking van de verpulverde spijkerbroeken die eveneens in de woning constructie worden gebruikt bij op en we hebben met deze woning een constructie te pakken die ieders isoleerdershart sneller doet kloppen.

Tekst: Chantal Fransen
Fotografie: Sustainable Constructions

Wat veel mensen zeker in deze tijd daarbij aanspreekt is dat schelpen een 100% natuurproduct zijn waar geen enkele chemische toepassing op losgelaten wordt om ze geschikt te maken als isolatiemateriaal. De schelpen worden daarnaast op een duurzame manier ontgonnen met inachtneming van alle wettelijke regels, waarbij er rekening wordt gehouden met de natuurlijke aangroei.

De schelp op zichzelf bezien isoleert echter een stuk minder goed dan andere bio-ecologische isolatiematerialen. Kijken we naar de lambdawaarde van de schelp dan ligt deze met 0,106 beduidend hoger dan bijvoorbeeld purschuim waar je ook de kruipruimte mee kunt isoleren en een lambdawaarde heeft van slechts 0,023. Houdt daarbij in gedachten dat hoe lager de lambdawaarde hoe beter het materiaal isoleert. Met andere woorden: hoe lager de warmtegeleiding, hoe hoger de isolatiewaarde.

Dit neemt echter niet weg dat schelpen wel degelijk een goede isolatiewaarde hebben. Zolang ze maar in een voldoende dikke laag worden gestort. Denk daarbij aan zeker een halve meter hoog.

Veelal wordt er gekozen voor schelpen om hun sympathieke, ecologische waarde. Elk jaar komen er op natuurlijke wijze schelpen bij. En zolang er rekening wordt gehouden met de strikte quota die er zijn voor ontginning zijn onze zeeën een welhaast onuitputtelijke bron van schelpen.

Grootste praktische voordeel om schelpen te gebruiken is dat ze door de natuurlijke werking ervan vochtige lucht tegenhouden. De vorm van de schelpen en de hoeveelheid waarin ze worden aangebracht zorgt ervoor dat de laag die aangebracht is voor het overgrote deel uit stilstaande lucht bestaat. Stilstaande lucht laat geen vochtige lucht door. Ook niet als de schelpen in water of op een vochtige bodem liggen. Is dat het geval dan zullen slechts de onderste centimeters vochtig worden, daarboven blijft alles droog en heeft het isolatiewaarde. Het zijn de luchtholtes die zitten tussen en in de schelpen die ervoor zorgen dat de lucht stilstaat en warmte wordt vastgehouden. Nadeel is wel dat door de flinke laag schelpen die in de kruipruimte moet worden gestort het kan zijn dat leidingen niet meer bereikbaar zijn. Wel zal de dikke laag ervoor zorgen dat er geen muffe geurtjes meer worden verspreid. Bijkomend voordeel is dat de scherpe randen van de schelpen ervoor zorgen dat ratten, muizen en ander ongedierte het wel uit hun hoofd laten om er rond te scharrelen.

Bij de KLM is dat uitgebreid getest:

Zelfs op vluchten van niet minder dan 13 uur worden er nog ijsjes geserveerd. Met de bewerking die daar bij de cateraar nog aan vooraf gaat betekent dit dat het ijsje zeker 20 uur goed moet blijven. Daarnaast is getest dat het ijs uiterlijk bij -130 moet worden geserveerd om de smaak ten volle te kunnen behouden.

Om de juiste temperatuur hiervoor te bereiken wordt droogijs gebruikt. Droogijs, ook wel dry ice of koolzuursneeuw genoemd, is de vaste vorm van koolstofdioxide (CO2). Het wordt verkregen door onder hoge druk warmte te onttrekken aan CO2 gas. Koelt het gas af dan gaat het over in een vloeibare vorm. Door de druk vervolgens weer te verlagen verdampt een deel van de vloeistof. De rest gaat over in een substantie dat wel wat op sneeuw lijkt. Pers je dit weer samen dán heb je droogijs.

Zolang droogijs overgaat van vast naar dampvorm heeft het een constante temperatuur van -78,50 en is het een ideale koudedrager om in dit geval de ijsjes te transporteren. Toch is het gebruik van droogijs niet zonder risico. Door de lage temperatuur en het vrijkomende CO2 gas is het zaak om er voorzichtig mee om te gaan. Isolerende handschoenen bij de handeling zijn een must. Daarnaast zal het droogijs uitzetten als het in de dampfase komt. Er moet dus voldoende ruime verpakking worden gebruikt om scheuren te voorkomen.

Extreem goede isolatie

Door de extreem koude temperatuur is ook extreem goede isolatie nodig. Om de ijsjes, verpakt met droogijs, in het vliegtuig goed te kunnen vervoeren worden dozen gebruikt gemaakt van geëxpandeerd polystyreen (EPS naar het Engelse expanded polystyrene). Ook wel bekend als piepschuim.

EPS wordt al meer dan 50 jaar voornamelijk als isolatiemateriaal gebruikt. Het bestaat voor 2% uit polystyreen en 98% uit gas. Om EPS te verkrijgen wordt aan het polystyreen een blaasmiddel toegevoegd en er korrels geformeerd worden. Deze korrels worden vervolgens verhit met stoom, waardoor ze uitzetten en aan elkaar versmolten raken. Koelt de materie af dan resulteert dit in een blok, plaat of vlokken geëxpandeerd hardschuim. De isolerende werking van polystyreen is vooral te danken aan de stilstaande lucht die in het materiaal opgeslagen is. Een kubieke meter EPS bevat zo’n 10 miljoen bolletjes, elk van die bolletjes heeft om en nabij 3.000 gesloten, met gas gevulde cellen. Het is een zeer licht materiaal, wat het heel geschikt maakt voor luchttransport. Daarmee is maar weer gezegd dat goede isolatie een onmisbare schakel is.

Ook in deze keten: zonder isolatie geen verkoelend ijsje op de lange vlucht.

Deze isolatiematerialen bieden belangrijke voordelen in vergelijking met de bekende traditionele isolatiematerialen omdat je er bovenal beter en gezonder mee kan isoleren. Natuurlijk isoleren betekent dus ook kwalitatief én duurzaam isoleren. Een van de hoogwaardige natuurlijke isolatiematerialen op de markt, is hennep. Het is een uitzonderlijk snelgroeiend gewas en daardoor gemakkelijk en zonder kunstmatige meststoffen te produceren.

Milieuvriendelijk

Hennep groeit bovendien niet alleen heel snel. Wel tot vier meter in ongeveer 100 dagen tijd. Daarbij neemt het tijdens de groei ook nog CO2 in zich op. Van de hennepplant worden de harde vezels en schillen van de plant verwerkt tot rollen of platen die handmatig zijn bij te snijden en zo op maat kunnen worden aangebracht bij daken, vloeren en gevels. Met een lambda-waarde van 0,038 – 0,042 mag hennep isolatie zich een gemiddeld presterend isolerend materiaal noemen. Dankzij de weinig belastende productie en het ontbreken van schadelijke toeslagstoffen blinkt hennep wel uit in milieuvriendelijkheid. Hennep is bovendien ook van nature schimmeldodend en antibacterieel, waardoor er aan het isolatiemateriaal geen giftige stoffen tegen schimmel of ongedierte moeten worden toegevoegd. Wel heeft hennep een hogere brandklasse van E. Dit betekent dat hennep gemakkelijker brandbaar is. Vandaar dat in sommige gevallen brandvertragende middelen aan hennep toegevoegd zoals ammoniumfosfaat of soda toe.

Toepassingen

Hennepisolatie wordt veel toegepast in de ecologische bouw voor het isoleren van daken, vloeren en gevels en is gemakkelijk te verwerken en onder verschillende namen en uitvoeringen verkrijgbaar. Zo wordt er in de ecologische bouw veel gewerkt met kalkhennep dat een mengsel is van hennephout, hydraatkalk, mineraal additief en water en te verwerken is zoals traditionele kalkmixen en werkt als een isolator en vochtregulator. Het heeft niet de brosheid van beton en heeft daarom geen dilatatievoegen nodig. Het is een lichtgewicht isolatiemateriaal voor de meeste klimaten, dat isolatie en thermische massa combineert. Kalkhennep wordt in steeds meer ecologische bouwprojecten toegepast. Een mooi voorbeeld is Ecodorp in Boekel, een ecologisch dorp dat helemaal zelfvoorzienend is en meer energie opwekt dan dat het gebruikt. Dit mede dankzij milieuvriendelijke kalkhennep isolatie dat naast hoge isolatiewaarde ook voordelen heeft voor de gezondheid. Kalkhennep is namelijk dampopen en reguleert het vochtgehalte in huis. Dat is nodig want er is een gezonde luchtvochtigheid van 40-60%. Is het droger, dan krijgen we allerlei kwaaltjes. Is het vochtiger, dan krijgen we meer huismijt en schimmel. Daarnaast reguleert het ook de temperatuur en weert het schimmels en bacteriën en bevat geen giftige stoffen. Isoleren met hennep is in de industrie nog geen optie. Maar de ontwikkelingen staan niet stil en wellicht biedt hennep straks de mogelijkheid om leidingen mee te isoleren. Wat wel een ommezwaai zou betekenen voor de isolatiebedrijven.