Ontstaan uit onzekerheid

“De VIB is opgericht in 1931, midden in een crisisperiode,” vangt Philippe het gesprek aan. “Het was een periode waarin ondernemers elkaar opzochten om samen te bespreken hoe met elkaar om te gaan in deze onzekere tijden. De eerste isolatiebedrijven ontstonden rond 1900, ten tijde van de Industriële Revolutie, en nu, in de roerige jaren 30, met haar grote economische onzekerheid, werd duidelijk dat samenwerking noodzakelijk was. Het werd de ondernemers al snel duidelijk dat je er alleen niet komt. Na de Tweede Wereldoorlog werd die samenwerking verder geformaliseerd. Toen ontstond de Federatie Werkgevers in de Techniek, de FWT. De VIB kreeg daarin een bijzondere positie. We zijn een relatief kleine branche, maar door onze historie en betrokkenheid hebben we wel degelijk een plek aan tafel gekregen. Dat betekent meepraten over cao’s, arbeidsomstandigheden en sociale regelingen.”

95 jaar VIB: “Samenwerking zit in ons DNA”

Belangenbehartiging met meerwaarde

Volgens Jack zit de kracht van de VIB vooral in collectiviteit. “Samen sta je sterker. Hoe meer leden, hoe sterker je stem. We zijn betrokken bij arbo zaken, sociale regelingen en sector overstijgende dossiers. Individueel kun je dat nauwelijks organiseren, maar samen kan dat wel. Die gedachte speelt ook een rol in de toekomstplannen. We gaan binnenkort met elkaar in gesprek tijdens een strategiesessie met als doel om te kijken hoe we het ledenaantal richting de 100 kunnen brengen. Niet om te groeien om het groeien, maar omdat een grotere achterban simpelweg meer invloed en meer mogelijkheden betekent.”

Innovatie: van inspiratie naar implementatie

Innovatie is een belangrijk thema binnen de branche, maar krijgt volgens beide heren nog niet altijd de plek die het verdient. “Er wordt veel geïnnoveerd, maar dat mag best harder gezegd worden,” stelt Philippe. “We zien twee soorten innovatie: productinnovatie en procesinnovatie. Productinnovatie komt vaak via producenten bij de bedrijven terecht. Procesinnovatie zit vooral in slimmer werken. Denk daarbij aan nieuwe software, digitale tools en AI, die antwoord geven op de vraag: Hoe richt je je organisatie zo in dat je efficiënter werkt en toekomstbestendig blijft? De uitdaging zit hem in de praktijk. De zogeheten Waan van de Dag. Om een voorbeeld te noemen: je bezoekt een beurs en raakt geïnspireerd; vol ideeën en goede voornemens ga je terug naar de zaak en dan… slokt de dag je op met alles wat er simpelweg gedaan moet worden. Als VIB denken we mee over hoe je grip krijgt op innovatie en hoe je dit in de dagelijkse processen concretiseert. Het delen van kennis ligt hieraan ten grondslag: door ervaringen en best practices met elkaar te delen, leer je van elkaar. Daar sturen we als VIB actief op. Je hoeft het wiel niet afzonderlijk van elkaar uit te vinden.”

“We zien twee soorten innovatie: innovatieve productinformatie en procesinnovatie.”

Jongeren als katalysator

Een ander speerpunt is het betrekken van jong talent. “We willen jongeren van verschillende bedrijven bij elkaar brengen,” vertelt Jack. “Dat zorgt voor frisse inzichten en haalt het conservatieve uit bestaande organisaties.” Volgens Philippe begint het bij het gesprek. “Met elkaar praten is het startpunt. Jongeren kijken vaak anders naar processen, technologie en samenwerking. Die energie willen we benutten.”

Ontmoeting centraal

Dat persoonlijk contact blijft belangrijk, blijkt ook uit de activiteiten die de VIB organiseert. Op 27 mei vindt de jaarvergadering plaats in Buren, gecombineerd met een rit in jongklassiekers door de Betuwe. “Het is gezellig, maar vooral functioneel,” zegt Jack. “Dit soort bijeenkomsten spreekt meer aan dan enkel informatie geven in een meestal vrij on-inspirerend zaaltje. Je ontmoet elkaar, praat bij en legt de basis voor samenwerking.” Volgens Philippe zullen er meer van dit soort activiteiten volgen. “Ontmoeting is essentieel voor een sterke vereniging.”

Meer halen uit de Metaalunie

Als VIB zijn de leden aangesloten bij de Metaalunie, maar lang niet iedereen benut die mogelijkheden volledig. “Daar ligt echt nog potentie,” stelt Philippe. “De Metaalunie biedt juridische, bedrijfskundige en sociale ondersteuning, maar ook heel praktische zaken zoals voorbeeldbrieven en dossiers.”

Jack vult aan: “Neem bijvoorbeeld het dossier over elektrisch rijden in stadscentra. Dat soort informatie is direct toepasbaar. Je moet er één keer gebruik van hebben gemaakt, dan weet je hoe waardevol het is. Bel vóordat je een dure externe adviseur inschakelt eerst eens met de specialisten die de MetaalUnie in huis heeft. Ze zijn er voor je en staan tot je beschikking als lid van de VIB.”

Brede blik, gezamenlijke verantwoordelijkheid

De VIB kijkt nadrukkelijk verder dan de eigen vereniging. “We sluiten aan bij initiatieven van UWV, vakbonden en werkgeversorganisaties,” zegt Philippe. “Vaak in samenwerking met het OOI. Het doel is mensen werven, opleiden en behouden voor onze branche.”

Gemeenten tonen volgens Jack steeds vaker interesse in dit soort projecten. “Dan wordt er een beroep gedaan op bedrijven. Als daar mensen uit voortkomen die je kunt opnemen in je organisatie, is dat voor iedereen winst. Maar dat vraagt wel om aandacht voor opleiding en vakmanschap.”

Vooruit met nieuw elan

Na 95 jaar is de missie van de VIB nog altijd helder. “Wij vertegenwoordigen, verbinden en brengen samenwerking tot stand,” besluit Jack. “Dat doen we voor en met onze leden.”

Philippe sluit af: “De wereld verandert snel. Juist daarom is het belangrijk om samen te bouwen aan de toekomst van de technische isolatiebranche. Dat is waar de VIB voor staat.
En dat al 95 jaar.”

Tekst: Chantal Franssen

95 jaar VIB: “Van en vóór de sector”

Ter gelegenheid van het 95-jarig jubileum van de VIB blikt oud-voorzitter Leo Veldhuis terug op de ontwikkeling van de vereniging. Volgens hem ligt de kracht van de VIB nog altijd bij de ondernemers zelf. “De VIB is ontstaan vanuit isolatiebedrijven die zich wilden verenigen. Dat karakter van ‘voor en door de sector’ is altijd gebleven.”

In de afgelopen decennia groeide de VIB uit tot een stabiele en gerespecteerde vertegenwoordiger van de industriële isolatiebranche. Familiebedrijven en internationale spelers vormen samen het fundament. “Klein en groot werken vaak samen op dezelfde projecten in zware industrie of energiecentrales. Die verbondenheid maakt ons sterk.”

‘Dat karakter van ‘voor en door de sector’ is altijd gebleven’

Het belang van de brancheorganisatie zit volgens Veldhuis in saamhorigheid en professionalisering. Gezamenlijke afspraken over kwaliteit, arbo, scholing en innovatie houden het vak toekomstbestendig. Ook een eigen branche-CAO draagt bij aan herkenbaarheid en instroom van nieuwe vakmensen. Tegelijk waarschuwt hij dat vakmanschap altijd centraal moet blijven staan. “Het mag nooit alleen papierwerk worden.”

Richting overheid ziet hij een blijvende rol voor de VIB. Aan tafel zitten bij wet- en regelgeving is essentieel om de belangen van de sector goed te behartigen. Daarbij moet de vereniging samenwerken met andere partijen, maar wel haar eigen identiteit behouden.

Voor de toekomst ziet Veldhuis vooral kansen in opleiding en instroom. “Met kennis, ambitie en onderlinge verbondenheid kan de isolatiebranche ook de komende decennia een sleutelrol blijven spelen.”

95 jaar VIB: “Identiteit en vakmanschap gaan hand in hand”

Al meer dan veertig jaar is Joop Ettekoven actief binnen het familiebedrijf Ettekoven Isolatie. Het lidmaatschap van de VIB loopt volgens hem vrijwel gelijk op met het bestaan van het bedrijf. “Zolang ik me kan herinneren zijn we lid. Dat was altijd vanzelfsprekend.”

Voor Ettekoven ligt de waarde van de VIB vooral in de gezamenlijke identiteit van de branche. “Binnen de metaal- en technieksector kun je gemakkelijk opgaan in de massa. Een eigen branchevereniging geeft herkenning en meer slagkracht.”

‘Een eigen branchevereniging geeft herkenning en meer slagkracht.’

Een belangrijke verdienste vindt hij de oprichting van het Opleidingscentrum Stichting OOI, ruim veertig jaar geleden. “Zonder de VIB was dat er niet geweest. Specifieke opleidingen voor isolatiemonteurs zijn essentieel voor kwaliteitsborging. Vakmanschap moet je blijven ontwikkelen.” Tegelijk merkt hij dat bedrijven vaak pas investeren in scholing als het noodzakelijk wordt, bijvoorbeeld vanuit garantie-eisen.

Over een branchekeurmerk is Ettekoven kritisch. Eerdere pogingen bleken lastig uitvoerbaar door kosten en gebrek aan draagvlak. Hij ziet meer in een goed georganiseerd arbitrage- of garantiesysteem onder de vlag van de VIB. “Bij geschillen moet er een onafhankelijk orgaan zijn dat inhoudelijk kan beoordelen wat er misging. Dat geeft vertrouwen.”

Richting overheid kan de rol van de VIB volgens hem sterker, bijvoorbeeld in de promotie van richtlijnen zoals ISSO 64. Tot slot pleit hij voor meer leden. “Juist door samen op te trekken, kun je als branche echt verschil maken.”

Samen sterker in de industrie – Willem Rodenburg over zijn lidmaatschap van de VIB

In het jubileumjaar waarin de VIB haar 95-jarig bestaan viert, verwelkomt de branchevereniging ook nieuwe leden. Een van hen is Willem Rodenburg, eigenaar van Rodisol Isolatietechniek. Sinds oktober vorig jaar is zijn bedrijf aangesloten.

Voor Rodenburg was de keuze bewust. “Ik vind het belangrijk om lid te zijn van een organisatie die de hele industrie vertegenwoordigt,” vertelt hij. “Er wordt veel informatie gedeeld: ontwikkelingen in de markt, vaktechnische kennis, maar ook nieuws dat je als ondernemer niet mag missen. Alles wat mij helpt om mijn bedrijf beter te maken, is winst.”

Rodisol Isolatietechniek richt zich voornamelijk op industriële isolatieprojecten, met daarnaast in beperkte mate utiliteitsbouw. De focus ligt duidelijk op de industrie in de breedste zin van het woord. Juist in die markt ziet Rodenburg de meerwaarde van een sterke brancheorganisatie.

Hij verwacht van de VIB niet alleen vaktechnische ondersteuning, maar ook hulp bij bredere ondernemersvraagstukken. “Denk aan cao’s, wet- en regelgeving en juridische zaken. Dat zijn onderwerpen waar je als ondernemer mee te maken krijgt en waarbij goede ondersteuning essentieel is.”

‘Hulp vaktechnisch, maar ook zeker bij bredere ondernemersvraagstukken.’

Inmiddels maakt hij actief gebruik van de informatie die via de VIB beschikbaar is, zoals hulpmiddelen voor energiecalculaties en dikteberekeningen. Ook wil hij zich verder verdiepen in juridische vraagstukken en cao-interpretaties.

Volgens Rodenburg mag de VIB richting overheid en regelgeving best een stevige rol spelen. “Honderd procent. Met alle leden samen sta je sterker. Alleen is maar alleen; in deze tijd heb je elkaar nodig.”

Ook de bijeenkomsten staan bij hem op de agenda. “Zeker, samenkomen en kennis delen is juist de kracht van een branchevereniging.”

Frank Platenburg (Insulgroup) over 95 jaar VIB: “Samen sta je sterker”

Voor Frank Platenburg van Insulgroup ligt de kracht van de VIB vooral in gezamenlijke belangenbehartiging en kennisdeling. “Als individueel bedrijf is het lastig om op landelijk of Europees niveau invloed uit te oefenen. Als branche kun je wél zorgen dat technische isolatie op de politieke agenda blijft, zeker in het kader van de energietransitie.”

Insulgroup werd lid om aangesloten te zijn bij een sterk netwerk van experts en om vaktechnisch up-to-date te blijven. Daarnaast speelt erkenning een belangrijke rol. “Het lidmaatschap laat zien dat je voldoet aan kwaliteitsstandaarden. Opdrachtgevers vragen daar steeds vaker om.”

Volgens Platenburg draagt de vereniging wezenlijk bij aan veilig, duurzaam en kwalitatief werken. Door actieve betrokkenheid bij normen als CINI en ISSO ontstaat een stevige basis voor standaardisatie en kwaliteit. Ook biedt de branche richtlijnen voor veilig werken en stimuleert zij energie-efficiënte oplossingen die bijdragen aan CO₂-reductie. “Onze VCA-certificering is de basis, maar gezamenlijke branchenormen tillen het niveau verder omhoog.”

’De vereniging draagt wezenlijk bij aan veilig, duurzaam en kwalitatief werken en stimuleert energie-efficiente oplossingen.’

Richting overheid ziet hij een duidelijke rol: lobbyen voor erkenning van technische isolatie en complexe wetgeving vertalen naar werkbare richtlijnen voor de praktijk.

Voor de toekomst verwacht hij extra aandacht voor arbeidsmarkt, innovatie en zichtbaarheid. “We moeten blijven benadrukken dat isolatie laaghangend fruit is voor industriële verduurzaming. De branche heeft daarin een gezamenlijke verantwoordelijkheid.”

Tekst: Loet van Bergen

Wat is Chemelot precies en hoe ziet de site eruit?

“Chemelot bestaat uit een industrieel complex en een campus. Op de campus werken zo’n 3000 mensen bij ongeveer 100 bedrijven, vooral gericht op innovatie en ontwikkeling. Aan de industriële kant werken 5000 mensen in zo’n 60 fabrieken. Daar komen dagelijks nog duizenden mensen bij van servicebedrijven. Het is een van de meest geïntegreerde sites van Europa: alles hangt met elkaar samen, van grondstoffen tot afvalwaterzuivering en energievoorziening.”

Wat is jullie ambitie op het gebied van duurzaamheid?

“Onze ambitie is glashelder: in 2040 wil Chemelot klimaatneutraal en circulair zijn. Dat betekent dat we zowel de energietransitie als de grondstoffentransitie tegelijk oppakken. Dat is een enorme uitdaging, maar ook een kans om voorop te lopen. We werken daaraan via concrete projecten en stappenplannen, waarbij samenwerking met overheden, bedrijven en kennisinstellingen essentieel is.”

Welke concrete projecten dragen daaraan bij?

“Onze twee grootste vlaggenschipprojecten zijn de Thermal-Oxidizer en het FUREC-project. Met de Thermal-Oxidizer willen we de uitstoot van lachgas – een sterk broeikasgas – reduceren. Met een totale CO2-reductie van 370.000 ton per jaar ten opzichte van 2020. FUREC is gericht op de productie van groene en circulaire waterstof voor de chemische industrie en draagt daarmee bij aan de verduurzaming van productieprocessen. In dit proces wordt huisvuil omgezet in chemische grondstoffen als vervanger van aardgas bij de productie van waterstof. Hiermee zal het gebruik van aardgas op Chemelot met meer dan 200 miljoen kubieke meter per jaar verminderen. Beide projecten zijn nu in de ontwikkelings- en vergunningsfase. Daarnaast hebben we meer dan 150 andere projecten in de pijplijn die bijdragen aan energiebesparing, procesoptimalisatie en elektrificatie. Elk project is een puzzelstukje richting onze doelen voor circulariteit en klimaatneutraliteit.”

“Samenwerking is de sleutel voor een duurzame industrie”

Samenwerking lijkt dus cruciaal bij Chemelot?

“Absoluut. De hele site is zo verweven dat vrijwel elk project impact heeft op meerdere fabrieken of infrastructuren. We delen faciliteiten zoals stoom, stikstof en afvalwaterzuivering. Daarom hebben we stevige afspraken en processen om kosten en verantwoordelijkheden te verdelen. Maar samenwerking is meer dan papier: het draait om vertrouwen en een gedeelde visie. Samen kom je verder.”

Hoe belangrijk is elektrificatie voor jullie duurzaamheidsdoelstellingen?

“Elektrificatie is een speerpunt, maar tegelijkertijd een lastig dossier. Veel projecten zijn technisch haalbaar, maar financieel moeilijk rond te krijgen vanwege de hoge elektriciteitstarieven in Nederland. Bovendien loopt de verzwaring van het stroomnet vertraging op: de 380 kV-aansluiting waar we op rekenen is pas in 2032 operationeel. Dat maakt het lastig om nu grote stappen te zetten, terwijl de behoefte urgent is.”

Zijn er al successen geboekt op het gebied van restwarmte en energiebesparing?

“Zeker, we boeken stap voor stap vooruitgang. Denk aan optimalisatie van warmtewisselaars, betere benutting van restwarmte en pilots met elektrische boilers. Maar de grote sprong voorwaarts blijft geblokkeerd door de trage infrastructuur en de hoge kosten. Daar blijven we op inzetten, samen met onze partners.”

Energie-efficiëntie speelt ook een rol bij isolatie. In hoeverre staat dat op jullie agenda?

“Isolatie als los onderwerp staat bij ons niet heel hoog op de prioriteitenlijst, maar het is wel degelijk relevant in bredere contexten, zoals de optimalisatie van onze warmtehuishouding. Denk bijvoorbeeld aan lange leidingen voor warmtedistributie: daar is goede isolatie essentieel. Het gaat dus minder om losse isolatieprojecten en meer om hoe we integraal omgaan met warmte, energie en onderhoud.”

“De echte versnelling van de transitie begint niet in Den Haag, maar in de fabrieken. Wij laten hier zien hoe het kan, maar we hebben elkaar hard nodig.”

Wat zijn volgens jou de grootste obstakels voor verduurzaming in de industrie?

“Het grootste obstakel is de snelheid waarmee we kunnen schakelen. De industriële transitie is complex en vraagt om lange doorlooptijden voor vergunningen en infrastructuur. Tegelijkertijd zien we dat politieke besluitvorming en regelgeving soms te versnipperd zijn. Dat leidt tot vertragingen en onnodige kosten. Daarnaast speelt het concurrentieveld een rol: Nederlandse energie- en CO2-heffingen zijn zwaarder dan in omringende landen, wat de investeringsbereidheid van bedrijven beïnvloedt.”

Wat zou je andere industriële leiders adviseren die voor dezelfde uitdaging staan?

“Laten we vooral samenwerken. Niemand kan deze transitie alleen realiseren. Het begint bij de basisindustrie, die de ruggengraat vormt van onze economie. We moeten blijven uitleggen dat circulariteit en klimaatneutraliteit dáár starten. Hoop dat het vanzelf goed komt, is naïef. Als wij het niet doen, gebeurt het niet. En dat vraagt om gezamenlijke inzet van industrie, overheid en samenleving.”

Hoe kijk je naar de toekomst van Chemelot en de industrie in Nederland?

“Ik ben optimistisch, maar realistisch. We staan voor een immense opgave, en hebben ook alles in huis om daarin te slagen: kennis, infrastructuur en een sterke wil om te verduurzamen. De weg is lang en soms stroperig, maar als we ons blijven inzetten en samenwerken, kunnen we laten zien dat industriële verduurzaming mogelijk is. Niet door weg te kijken, maar door aan te pakken.”

Tot slot: wat is jouw persoonlijke drijfveer in dit proces?

“Voor mij is het simpel: ik wil dat mijn kinderen en kleinkinderen in een leefbare wereld opgroeien. De industrie speelt daarin een sleutelrol. Het is onze verantwoordelijkheid om te zorgen dat we die toekomst niet verspelen. Daarom ben ik bij Chemelot aan de slag gegaan en daarom blijf ik me met volle energie inzetten voor een duurzame industrie.”

“Je kunt duurzaamheid niet in je eentje realiseren. Chemelot is het levende bewijs dat integrale samenwerking werkt én noodzakelijk is.”

Tekst: Loet van Bergen Foto’s: The Creators Hub

“Vertrouwen en vakmanschap zijn belangrijk. Om de samenwerking met o.a. de isolatiebedrijven te optimaliseren, organiseren we kennissessies waarin we de nieuwste ontwikkelingen en best practices bespreken.”

Wat is de visie van Hoppenbrouwers op duurzaamheid?

“Duurzaamheid is voor ons geen optie, maar een noodzaak. We kunnen niet eindeloos olie blijven oppompen en doorgaan met het opwarmen van de aarde. Daarom hebben we als bedrijf besloten om in 2030 volledig CO2-neutraal te zijn op directe emissies, niet pas in 2050. Dit betekent dat we onze elektrificatie versnellen en dat inmiddels al 37% van ons wagenpark elektrisch is. Daarnaast investeren we in energie-efficiënte gebouwen, zonnepanelen en waterbesparende installaties om onze ecologische voetafdruk verder te verkleinen. Dit levert een bijdrage aan de energietransitie in Nederland. Ook werken we samen met onderzoeksinstellingen en universiteiten om de nieuwste innovaties op het gebied van duurzaamheid te implementeren. Een goed voorbeeld is het project Circulaire Installaties van TKI Bouw en Techniek.”

Welke rol speelt isolatie in verduurzaming?

“Isolatie is cruciaal. Als isolatie niet goed is aangebracht, gaat er veel energie verloren. Binnen ons eigen vastgoed zorgen we er altijd voor dat wanneer we bijvoorbeeld een dak vervangen, we niet voor de minimale eisen gaan, maar meteen een hoog niveau van isolatie toepassen. Er is nog veel innovatie mogelijk binnen isolatie. Materialen worden steeds beter, dunner en efficiënter. Het zou ideaal zijn als een dun materiaal dezelfde RC-waarde kan bereiken als een dik isolatiepakket. Daarnaast zijn er ontwikkelingen op het gebied van biobased isolatiematerialen zoals hennep dat een lagere milieu-impact heeft, CO₂ opslaat en bij goed beheer circulair inzetbaar is en na gebruik hergebruikt kunnen worden zonder kwaliteitsverlies. Daar liggen kansen voor de branche. Hoppenbrouwers is actief bezig met het verkennen van deze biobased circulaire mogelijkheden en werkt samen met leveranciers die dergelijke oplossingen ontwikkelen.”

Hoe verloopt de samenwerking met isolatiebedrijven?

“Wij werken veel samen met partners, maar ik heb persoonlijk weinig direct contact met isolatiebedrijven. Dit gebeurt op projectniveau door onze projectleiders. Onze projectteams opereren als kleine bedrijven met tien tot twintig medewerkers. De samenwerking verloopt meestal goed, omdat we met vaste partners werken die precies weten wat wij verwachten. Vertrouwen en vakmanschap zijn hierbij belangrijk. Om de samenwerking te optimaliseren, organiseren we kennissessies waarin we met onze partners de nieuwste ontwikkelingen en best practices bespreken. Zo blijven we samengroeien en verbeteren we continu de kwaliteit van onze dienstverlening.”

Hoe zorgt Hoppenbrouwers voor een sterke bedrijfscultuur en samenwerking?

“We werken veel met vaste partners en hechten veel waarde aan langdurige relaties. Om de band met onze onderaannemers te versterken, organiseren we jaarlijks een barbecue waar zij van harte welkom zijn. Daarnaast vinden we het belangrijk om onze leveranciers en onderaannemers op tijd te betalen. Dat klinkt misschien vanzelfsprekend, maar in de praktijk gebeurt dit niet overal. Wij vinden dat als je werk en materialen geleverd krijgt, tijdige betaling daar net zo goed bij hoort. Daarnaast investeren we in teamontwikkeling en samenwerkingstrajecten. Door middel van trainingen en intervisies zorgen we ervoor dat onze medewerkers en partners zich blijven ontwikkelen en optimaal samenwerken.”

Hoe trekt en behoudt Hoppenbrouwers talent?

“We investeren veel in het opleiden van jong talent en zij-instromers. Onze teams werken heel zelfstandig en herkennen snel talent. In plaats van een top-down aanpak, laten we medewerkers groeien binnen hun teams. Dit is een van de redenen waarom we een systeem van zelfsturende teams hanteren, met teamleiders. Daarnaast hebben we een uitgebreid opleidingsprogramma en bieden we doorgroeimogelijkheden binnen ons bedrijf. Door een positieve en inspirerende werkomgeving te creëren, zorgen we ervoor dat medewerkers zich langdurig aan ons bedrijf verbinden.”

Hoe belangrijk is transparantie binnen Hoppenbrouwers?

“Transparantie is een van onze kernwaarden. Iedereen binnen het bedrijf weet hoe we ervoor staan, welke successen we hebben en welke uitdagingen er zijn. Dit zorgt voor meer betrokkenheid en verantwoordelijkheid. We organiseren periodieke bijeenkomsten waarin we de stand van zaken bespreken, zodat iedereen weet waar we als bedrijf naartoe werken. Dit creëert een cultuur van vertrouwen en samenwerking.”

“Voor isolatiebedrijven specifiek ligt er een kans om te investeren in slimme isolatie-oplossingen en nauwer samen te werken met bouwpartners, zodat isolatiematerialen direct in het ontwerpproces worden geïntegreerd.”

Welke innovaties spelen een rol in de toekomst van de branche?

“De toekomst ligt in digitalisering en automatisering. BIM, Revit en 3D-tekenen worden steeds belangrijker, en wij verwachten dat ook partners zoals isolatiebedrijven hierin mee zullen gaan. Daarnaast zien we grote ontwikkelingen op het gebied van smart buildings en circulair bouwen. We hebben onszelf als doel gesteld om in 2030 voor 50% circulair te zijn. Dit is een grote uitdaging, omdat de markt hier nog niet volledig op is ingericht. Er is nog veel werk te doen, maar we zien dat er steeds meer circulaire materialen en oplossingen komen. Ook zetten we in op IoT-technologieën en data-analyse om installaties efficiënter en duurzamer te maken.”

Hoe ziet u de toekomst van Hoppenbrouwers?

“Onze focus blijft liggen op groei, innovatie en verduurzaming. We blijven samenwerken met sterke partners, investeren in talent en zetten ons in voor een duurzame en circulaire toekomst. We geloven dat de kracht van ons bedrijf ligt in onze mensen, onze transparantie en onze langetermijnvisie. Dat zijn de pijlers waarmee we ook in de toekomst succesvol blijven. Daarnaast blijven we ons inzetten voor de energietransitie en zoeken we continu naar innovatieve oplossingen om onze impact op het milieu te minimaliseren. We willen ons blijven ontwikkelen als koploper binnen de sector en de uitdagingen in de markt zoals netcongestie aan te pakken met technische oplossingen.”

Welke tips heeft u voor de isolatiebranche?

“Blijf vooruitkijken. Stel jezelf de vraag: hoe ziet een isolatiebedrijf er over vijf tot tien jaar uit? Zorg dat je een goede partner bent in de keten en besteed aandacht aan afvalstromen, hergebruik en innovatie. Denk na over hoe je isolatiematerialen efficiënter en duurzamer kunt maken. Alleen door vooruit te denken, blijven bedrijven toekomstbestendig. Daarnaast is het belangrijk om te investeren in digitalisering en duurzaamheid. Door samen te werken met innovatieve partners en te investeren in opleidingen, kunnen bedrijven zich beter voorbereiden op toekomstige uitdagingen. Voor isolatiebedrijven specifiek ligt er een kans om te investeren in slimme isolatie-oplossingen en nauwer samen te werken met bouwpartners, zodat isolatiematerialen direct in het ontwerpproces worden geïntegreerd.”

Tekst: Loet van Bergen Foto’s: The Creators Hub

Wat is uw missie bij BAM?

“Mijn missie bij BAM Bouw en Techniek is het realiseren van een duurzame en inclusieve toekomst door middel van innovatieve bouw- en installatieoplossingen en het bevorderen van een inclusieve werkomgeving door middel van samenwerking en diversiteit binnen de organisatie. Ik heb bij BAM verschillende initiatieven geïntroduceerd om een inclusieve werkomgeving te creëren. Ik ben ervan overtuigd dat bouwen aan diversiteit blijvend aandacht nodig heeft. En ik maak me iedere dag hard voor alle vormen van diversiteit en dat iedereen zichzelf mag zijn.’

“Als we onze krachten bundelen in de bouwsector, kunnen we veel bereiken.”

Wat houdt die inclusieve werkomgeving bij BAM in?

“Het creëren van een inclusieve werkomgeving staat centraal in ons beleid. Diversiteit en inclusie is een van onze kernwaarden. Dit gaat niet alleen over diversiteit in teams, maar ook over hoe we leidinggevenden selecteren en trainen. We ondersteunen hen met coaching en assessments en hebben verander ambassadeurs opgeleid die helpen teams mee te nemen in duurzaam en inclusief werken. Dit omvat ook praktische zaken, zoals genderneutrale vacatureteksten en visuele representatie die aantrekkelijk is voor iedereen.”

Hoe pakt BAM de verduurzaming aan?

“Verduurzaming is al jaren een speerpunt bij BAM. Onze strategie, “Building a Sustainable Tomorrow,” richt zich op ambities voor 2030. Dit omvat duurzame materiaalkeuzes, circulariteit, energiezuinige processen en samenwerking in de hele keten. We betrekken opdrachtgevers vroeg in onze projecten, tonen de impact van keuzes via dashboards met duurzame KPI’s, en leggen particulieren uit welke verduurzamingsstappen we al zetten. Ons doel voor 2030 is ambitieus: een nul-uitstoot van onze eigen footprint (scope 1 en 2) en een 50% reductie van de ketenimpact (scope 3). Dit bereiken we met innovatieve materialen zoals duurzaam beton en hout en door energiezuinige gebouwen te realiseren. Om een voorbeeld te noemen: bij BAM hebben we het modulaire bouwconcept Flow ontwikkeld dat digitaal is ontworpen en geproduceerd wordt in een houtbouwfabriek. Hiermee staat een huis binnen één dag op locatie. Het eerste project in Cruquius is succesvol en wordt nu opgeschaald.”

Wat doet u persoonlijk aan duurzaamheid?

“Ik probeer mijn footprint zo klein mogelijk te houden door bijvoorbeeld biologische producten te kiezen, ons huis goed te isoleren en in een elektrische auto te rijden. Het gaat om bewuste keuzes maken en weten welke impact je hebt en ook iets minder vliegen.”

Wat doet BAM specifiek op het gebied van circulariteit.

“Circulariteit speelt een grote rol. We voeren pilots uit met klanten en proberen innovaties te schalen, zodat ze breed toepasbaar worden. Ook digitaliseren we onze processen, bijvoorbeeld door zoveel mogelijk prefab te werken, wat zorgt voor minder afval en snellere bouwtijden. Innovatie is daarbij cruciaal. We zijn continu op zoek naar schaalbare en duurzame oplossingen die breed toepasbaar zijn, maar ook op grote schaal inzetbaar zijn om echt impact te maken.”

BAM heeft al tal van circulaire projecten gerealiseerd, zoals de Marga Klompé Building van Tilburg University, het circulair centrum De HER in Rotterdam, Doorlaatpost 90 op luchthaven Schiphol en het tijdelijke paviljoen Circl aan het Gustav Mahlerplein in Amsterdam. Momenteel werkt BAM aan de herontwikkeling van het ABN AMRO kantoor aan de Foppingadreef in Amsterdam.

Wat doet BAM om meer vrouwen in de bouw te krijgen?

“Veel vrouwen zien de bouwsector niet als interessante optie, vaak door een verkeerd beeld van het werk. Ik wil dat veranderen, want de bouw is uitdagend en leuk. We werken eraan om vrouwen welkom te laten voelen in teams die traditioneel mannelijk zijn, met extra aandacht voor een inclusieve werkomgeving. Daarnaast coach ik vrouwen van diverse achtergronden en niveaus en verbind ik hen om van elkaar te leren. Het ontwikkelen van vrouwelijk leiderschap vind ik essentieel, zowel binnen als buiten BAM. Als ambassadeur van het BAM FEM-netwerk en lid van de Raad van Advies van RoundTable Topvrouwen zet ik me hiervoor in.”

Welke rol speelt isolatie bij BAM?

“Isolatie blijft een belangrijk onderwerp, zeker als we naar passief bouwen en energieneutrale gebouwen kijken. Het is cruciaal om goed geïsoleerde gebouwen te hebben voor de verduurzamingsopgave. De isolatiebranche speelt hierin een grote rol. Vandaar mijn oproep aan de isolatiebranche. Help ons met innovatie. De bouwer heeft een coördinerende rol, maar innovaties op het gebied van materialen komen van leveranciers van isolatie. Biobased, circulariteit en losmaakbaarheid zijn belangrijke aspecten. Als we hierin samenwerken, kunnen we meer bereiken.”

Hoe kijkt u naar de toekomst van de bouwsector?

“Ik ben hoopvol. Ondanks de uitdagingen denk ik dat de daadkracht binnen de bouwsector groot is. Als we onze krachten bundelen, kunnen we veel bereiken. Bij BAM werken we met een ecosysteem van partners en een leverancierspiramide. Deze partners delen onze ambities voor duurzaamheid, digitalisering, veiligheid en kwaliteit. We hebben structurele gesprekken om samen te investeren in toekomstbestendige oplossingen.”

Bouwen aan een sterker, mooier en duurzamer Nederland, dat is de ambitie van BAM in ons land. Als onderdeel van BAM Nederland richt BAM Bouw en Techniek zich op complexe bouwprojecten, duurzame renovaties en hoogwaardige beheer- en onderhoudsopdrachten. BAM Bouw en Techniek biedt tevens uitgebreide dienstverlening op het gebied van installatietechniek.

Tekst: Loet van Bergen Foto’s: BAM

Welke rol speelt de FESI in de Europese isolatiebranche?

“Als FESI vertegenwoordigen we 18 landen met ongeveer 1000 aannemersbedrijven op het gebied van thermische, akoestische en brandbeveiliging van luchtkanalen, leidingen, vaten, tanks, schepen, gebouwen en andere industriële apparatuur en spelen we een belangrijke rol in de isolatie-industrie in Europa. Als FESI vormen we het Informatieplatform voor nationale verenigingen en hun leden in alle kwesties van producten tot hulpmiddelen, training en toepassingen. Daarnaast bevorderen we innovaties op het gebied van technische en arbeidsnormen. En het ondersteunen van informatie-uitwisseling over opleidingsniveau, opleiding en kwalificatie evenals ondersteuning van netwerken en communicatie tussen de nationale verenigingen.”

‘De nieuwe norm EN-17956 die de EiiF onlangs gepubliceerd heeft zal de markt een flinke boost geven richting innovatie en duurzaamheid.’

Wat zijn de belangrijkste doelen van de FESI?

“Er zijn meerdere doelen. Een van de belangrijkste is het bevorderen van de kwaliteit en effectiviteit van thermische isolatie om energie-efficiëntie en duurzaamheid te verbeteren. In samenwerking met o.a. EiiF werken we aan het opstellen van normen en richtlijnen voor de Europese isolatie industrie. Ik verwacht veel van de nieuwe norm EN-17956 die de EiiF onlangs gepubliceerd heeft en de markt een flinke boost zal geven richting innovatie en duurzaamheid. Deze norm zal de concurrentie in de markt flink verhogen, aangezien alleen de meest efficiënte en duurzame oplossingen aan de verwachtingen zullen voldoen. Dit biedt kansen voor bedrijven die zich willen onderscheiden met hoogwaardige en milieuvriendelijke producten. Daarnaast werken we samen met bedrijven en organisaties om innovatieve, duurzame en energiezuinige isolatieoplossingen te ontwikkelen. Door deze samenwerkingen kunnen we bijdragen aan en profiteren van een gezamenlijk netwerk van leiders in de industrie die zich inzetten voor kwaliteit en duurzaamheid in isolatie.”

Welke veranderingen heeft u in de afgelopen 30 jaar voorbij zien komen?

“In de isolatie-industrie is een van de grootste verschuivingen de groeiende focus op energie-efficiëntie en duurzaamheid. In de jaren ’90 lag de nadruk vooral op het verbeteren van comfort in gebouwen. Echter, met de invoering van strengere energie-efficiëntienormen door de Europese Unie, zoals de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD), werd isolatie essentieel voor het verminderen van energieverbruik en CO2-uitstoot.

Daarnaast is er veel innovatie in isolatiematerialen. Waar vroeger minerale wol en EPS (geëxpandeerd polystyreen) de standaard waren, zijn er nu geavanceerde materialen zoals aerogels beschikbaar. Deze bieden betere thermische prestaties en ruimtebesparing, wat ze geschikt maakt voor zowel nieuwbouw als renovaties.

Prefabricatie en modulaire bouwmethoden zijn ook prominenter geworden. In de jaren ’90 werd er voornamelijk handmatig en op locatie gebouwd, maar tegenwoordig worden steeds meer elementen, inclusief isolatie, prefab in fabrieken geproduceerd en op de bouwplaats gemonteerd. Dit leidt tot efficiëntere bouwprocessen, minder bouwafval en betere isolatiekwaliteit, mede door strengere regelgeving en certificering. Certificeringen zoals CE-markering en ISO-normen hebben de kwaliteit van isolatieproducten en -installaties in heel Europa gestandaardiseerd.

Er is ook een duidelijke verschuiving naar milieuvriendelijke en circulaire isolatiematerialen, deels door de druk om de ecologische voetafdruk van de bouwsector te verkleinen. Gerecyclede wol, kurk en cellulose worden populairder, met meer aandacht voor de levenscyclus van isolatieproducten, van productie tot recycling.

Tot slot beïnvloeden digitalisering en technologie de isolatie-industrie aanzienlijk. Technieken zoals BIM (Building Information Modeling) maken nauwkeurige planning en integratie van isolatie en andere bouwmaterialen in de ontwerpfase mogelijk, wat leidt tot betere samenwerking en efficiëntere, beter geïsoleerde gebouwen.”

Wat zijn volgens u de belangrijkste uitdagingen in de isolatie-industrie in Europa?

“Er zijn verschillende uitdagingen waarmee FESI en de isolatie-industrie in Europa worden geconfronteerd zoals standaardisatie in de industrie. Dit omvat het opstellen van normen en richtlijnen voor de industrie, evenals het bevorderen van samenwerking, gezamenlijke aankopen en de logistiek en werkvoorbereiding. Isolatiebedrijven moeten leren hoe ze hun werk beter kunnen voorbereiden en hun logistiek verbeteren.”

Hoe wil de FESI de aantrekkelijkheid vergroten van banen in de isolatie-industrie?

“Dat is een belangrijke uitdaging en een van de speerpunten van de FESI. Om deze uitdaging het hoofd te bieden zal er o.a. meer geïnvesteerd moeten worden in technologische innovatie en opleiding. Als FESI zien we een groeiende behoefte aan innovatie in de isolatie-industrie, inclusief de ontwikkeling van nieuwe materialen en technieken. Deze uitdagingen vereisen een gecoördineerde inspanning van alle belanghebbenden in de industrie om effectieve oplossingen te ontwikkelen en te implementeren.”

Hoe ziet u de toekomst van de isolatiebranche?

“De toekomst van de isolatiebranche hangt sterk af van een verbeterd en gestructureerd opleidingssysteem. FESI zet zich in voor diverse strategieën om de opleidingen in de sector te versterken, waaronder een modulair opleidingssysteem dat flexibiliteit biedt aan zowel beginners als ervaren vakmensen. Dit systeem omvat trainingen van basisvaardigheden tot gespecialiseerde kennis in nieuwe technologieën en duurzame materialen, afgestemd op de behoeften van werknemers en bedrijven. We streven naar nauwere samenwerking tussen de isolatiebranche en technische scholen en opleidingscentra om curricula te ontwikkelen die aansluiten bij de huidige eisen van de industrie. Digitalisering en e-learning spelen hierbij een sleutelrol, doordat ze werknemers op een flexibele manier kunnen bijscholen zonder lange werkonderbrekingen. Om de kwaliteit van de opleidingen te waarborgen, streven we naar EU-brede certificeringsnormen om de uniformiteit van vaardigheden te garanderen en de mobiliteit van vakmensen te bevorderen. We richten ons ook op praktijkgerichte opleidingen, zoals stageplekken en on-the-job training, zodat vakmensen waardevolle praktijkervaring opdoen naast hun theoretische kennis. Deze initiatieven moderniseren zullen de isolatiebranche moderniseren en beter aansluiten op de veranderende marktbehoeften.”

Welke tips wilt u de lezer van Isolatier4all nog meegeven?

“De industrie in Europa heeft veranderingen nodig, maar als we allemaal openstaan en ons voorbereiden om onszelf de vraag te stellen, zal dat geen probleem zijn, maar gewoon een taak om te doen.”

Tekst: Loet van Bergen Foto’s: KAEFER Isoliertechnik

Klimaatdoelen

Sinds 2022 is Rob Jetten verantwoordelijk voor het klimaatbeleid in Nederland. Het belangrijkste doel op dit gebied vindt hij om Nederland te helpen de klimaatdoelen van Parijs te halen. “Dat betekent dat we in 2030 de CO2-uitstoot met 55% moeten verminderen ten opzichte van 1990, en in 2050 wil Nederland klimaatneutraal zijn. Dat is een enorme uitdaging, maar ook een kans om onze economie te verduurzamen en onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen te verminderen.”

‘Isolatie is een van de meest effectieve manieren om de energievraag van gebouwen te verlagen.’

Duurzame energieopwekking

Om de energietransitie te versnellen, zet het overheid in op een mix van maatregelen, die zowel gericht zijn op het stimuleren van duurzame energieopwekking als op het verminderen van de energievraag. Een van de belangrijkste instrumenten daarvoor is het Klimaatfonds, dat jaarlijks tussen de 4 en 5 miljard euro beschikbaar stelt voor investeringen in groene projecten. Jetten ondersteunt samen met de overheid de ontwikkeling van innovatieve technologieën, zoals waterstof, geothermie groene waterstof, wind en zonne-energie. Ook werkt de overheid samen met de verschillende sectoren, zoals de industrie, de landbouw en de mobiliteit, om hun CO2-uitstoot te verminderen.

Isolatie als onderdeel van de energietransitie

Een van de sectoren waar Jetten zich samen met de minister van Binnenlandse Zaken specifiek op richt, is de gebouwde omgeving. Waarbij isolatie een essentieel onderdeel is van de energietransitie. Volgens berekeningen is de gebouwde omgeving verantwoordelijk voor ongeveer een 15% kwart van de totale CO2-uitstoot in Nederland. Daar valt volgens Jetten dus veel winst te behalen. “Isolatie is een van de meest effectieve manieren om de energievraag van gebouwen te verlagen. Door beter te isoleren, kunnen we het gasverbruik verminderen en de warmtevraag verduurzamen. Bovendien levert isolatie ook andere voordelen op, zoals meer comfort, een betere luchtkwaliteit en een hogere waarde van de woning.”

Hoe is de aanpak om meer gebouwen in Nederland beter geïsoleerd te krijgen? “De overheid heeft verschillende maatregelen genomen om isolatie te bevorderen. Ten eerste hebben we de eisen voor de energieprestatie van gebouwen aangescherpt, zodat nieuwbouw en renovatie aan hogere isolatiestandaarden moeten voldoen. Ten tweede hebben we subsidies en leningen beschikbaar gesteld voor huiseigenaren en verhuurders die hun woningen willen isoleren. Ten derde hebben we een isolatieplicht ingevoerd voor de meest slecht geïsoleerde woningen, die voor 2030 moeten voldoen aan een minimale isolatiewaarde. Ten slotte hebben we ook ingezet op voorlichting en advies, om mensen bewust te maken van het belang en de mogelijkheden van isolatie. Isolatie draagt dus bij aan een lagere CO2-uitstoot, een hogere energie-efficiëntie en een beter binnenklimaat. Jetten vindt dat isolatie een van de slimste investeringen is die we kunnen doen voor onze woningen, onze portemonnee en onze planeet.”

Aanpak isolatie industrie en utiliteit

De industrie en de utiliteit zijn samen verantwoordelijk voor 15% van de totale CO2 uitstoot. Daar valt dus met isolatie veel winst te behalen. Om deze sectoren te stimuleren en te ondersteunen om hun gebouwen en processen te verduurzamen heeft Jetten samen met de overheid verschillende manieren bedacht. Ten eerste is er een CO2-heffing ingevoerd voor de industrie, die sinds 1 januari 2021 geldt. Deze heffing prikkelt bedrijven om minder CO2 uit te stoten bij hun productieproces. “Een van de manieren om dat te doen, is door beter te isoleren. Zo kunnen ze hun energieverbruik en hun heffingskosten verlagen. De opbrengst van de heffing wordt gebruikt om de industrie te helpen bij de verduurzaming.

“Samen maken we de energietransitie tot een succes.”

“Ten tweede zijn er subsidies en leningen beschikbaar gesteld voor de industrie en de utiliteit om te investeren in energiebesparing en duurzame energie. Denk bijvoorbeeld aan de Stimuleringsregeling Duurzame Energietransitie (SDE++), de Energie-investeringsaftrek (EIA) en de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing (ISDE). Met deze regelingen kunnen bedrijven en instellingen een deel van de kosten voor isolatie en andere maatregelen terugkrijgen.

Ten derde zijn de eisen voor de energieprestatie van gebouwen aangescherpt, zodat nieuwbouw en renovatie aan hogere isolatiestandaarden moeten voldoen. Dit geldt ook voor de industrie en de utiliteit. Zo willen we ervoor zorgen dat alle gebouwen in Nederland in 2050 bijna energieneutraal zijn. Om te erop toe te zien dat deze sectoren meewerken, is van belang dat we in gesprek blijven met alle betrokken partijen, zoals de brancheorganisaties, de vakbonden, de milieuorganisaties en de lokale overheden. Als overheid willen we dat de energietransitie voor iedereen haalbaar is. We willen geen one-size-fits-all aanpak, maar een aanpak die rekening houdt met de specifieke situatie en mogelijkheden van elke sector en elk bedrijf.”

Actieplan personeelstekorten

Personeel is een van de grootste uitdagingen voor de energietransitie erkent Jetten. Samen werkt hij met minister Adriaansens en andere partijen aan een Actieplan Groene en Digitale Banen, dat als doel heeft om de ruim 100.000 openstaande vacatures in de techniek en ICT substantieel terug te dringen. De minister benadrukt dat de oplossing voor het personeelstekort een gezamenlijke inspanning vergt van werkgevers, werknemers, onderwijsinstellingen en de overheid.

Wat is tenslotte uw boodschap aan de industrie en de utiliteit, die misschien nog twijfelen of isolatie wel de moeite waard is?

“Mijn boodschap is: isolatie loont. Wat niet alleen goed is voor het klimaat, maar ook voor uw eigen bedrijfsvoering. Door beter te isoleren, kunt u uw energiekosten verlagen, uw comfort en verhogen en uw maatschappelijke verantwoordelijkheid tonen. Bovendien kunt u profiteren van de vele financiële en fiscale voordelen die de overheid biedt. Ik nodig u dan ook van harte uit om de kansen die isolatie biedt, te benutten. Samen maken we de energietransitie tot een succes.”

Tekst: Loet van Bergen Foto’s: Ministerie voor Klimaat en Eenergie

Wat is uw visie op isolatie?

“Isolatie is een van de belangrijkste aspecten van duurzaam bouwen, omdat het veel energie kan besparen en het comfort en gezondheid kan verhogen. De maatschappij vraagt om betere isolatie, die nu vaak de helft van het volume van de bouwmaterialen uitmaakt. Dit geldt vooral voor bouwmethodes zoals houtskeletbouw. In veel woningen en gebouwen bestaat meer dan 50% van het volume in vloeren en daken uit isolatiemateriaal. Vijftig jaar geleden was dit nog vrijwel 0%. Isolatie is dus een van de belangrijkste innovaties uit de recente bouwgeschiedenis. Maar isolatie is niet alleen een kwestie van dikker en meer. Het gaat ook om slim en innovatief isoleren, met aandacht voor de hele bouwschil en de interactie met de installaties.”

‘Recent grote stappen gezet ter verbetering isolatiematerialen’

Wat zijn de ontwikkelingen op het gebied van isolatie?

“Er zijn recent grote stappen gezet op het gebied van de verbetering van isolatiematerialen. Er gebeurt veel op het gebied van lambdawaarden. Waar voorheen de meeste conventionele isolatiematerialen in de range van 0,035-0,040 W/mk lagen met uitschieters naar ca. 0,025 W/mk, schieten we nu met meerdere producten door de 0,020 W/mk grens. Dit betekent dat die materialen gelijkwaardig isoleren bij een aanzienlijk geringere dikte, wat leidt tot minder materiaalgebruik. Verder is er een trend om isolatiemateriaal ook te zien als constructiemateriaal. Bijvoorbeeld in sandwichpanelen of bouwblokken al dan niet met integratie van installatiecomponenten. Dit biedt kansen voor de branche maar vereist wel meer kennis en vraagt dus om samenwerking. Tenslotte is Aerogel een revolutionair materiaal dat recentelijk is ontdekt. Het heeft een zeer lage theoretische lambdawaarde van 0,011 W/mK, waardoor de isolatiedikte tot wel 75% van conventionele materialen kan worden geminimaliseerd.”

Hoe kunnen installateurs en isolatiebedrijven beter samenwerken op het gebied van isolatie?

“Op het gebied van isolatie is er ruimte voor verbeterde samenwerking tussen bouwbedrijven en isolatiebedrijven. De bouwsector is in beweging en er is een duidelijke trend naar meer samenwerking. En is nog steeds erg gefragmenteerd, met vaak verschillende kleinschalige partijen die onafhankelijk van elkaar werken. Dit leidt tot veel spanning en inefficiëntie.

Het is duidelijk dat er momenteel niet veel samenwerking is in deze sector. Echter, de toekomst van de bouw ligt in industrieel bouwen. Dit zal leiden tot een bijna gedwongen samenwerking tussen de verschillende partijen. Er zal een verschuiving plaatsvinden naar prefab oplossingen, wat isolatiebedrijven en installateurs en ook andere partijen dichter bij elkaar zal brengen. De markt vraagt om concurrerende oplossingen en meer efficiëntie op de bouwplaats. Dit vereist meer gecoördineerde oplossingen en een grotere mate van samenwerking tussen de verschillende partijen in de bouwsector.”

Hoe kijkt u aan tegen de prijspolitiek in de isolatiebranche?

“In de technische isolatiesector is aanbesteding gebruikelijk, waarbij de laagste prijs vaak de doorslag geeft. Dit beperkt de tijd en ruimte voor kritische evaluatie van ontwerp en materiaalkeuze. Echter, na het winnen van de opdracht, kan er nog steeds een dialoog met de opdrachtgever worden aangegaan om de oplossing opnieuw te evalueren. Het hoort bij maatschappelijk verantwoord ondernemen om je opdrachtgever te wijzen op beter keuzes. Jij bent immers de specialist. Dit kan leiden tot een andere materiaalkeuze, wat mogelijk hogere kosten met zich meebrengt. Maar deze kunnen economisch gerechtvaardigd zijn als ze leiden tot een vermindering van onderhoud of meer flexibiliteit, extra energiebesparing, kortere bouwtijd, etc. Ook een lager brandrisico wil ik, zeker nu isolatie 50% van het bouwvolume inneemt, uitdrukkelijk benoemen. Als voorzitter van een stichting die zich bezighoudt met de economie van brandveiligheid, bepleit ik dat het verlagen van risico of potentiële schade door keuzes in het ontwerp en bij de detaillering, een kwantificeerbaar economisch voorceel oplevert. Als leverancier kun je opdrachtgevers helpen om kans- en effectberekeningen te maken om zo je opdrachtgevers te helpen om betere keuzes te maken en op die basis meer te zijn dan alleen een eenmalige leverancier. Sommigen zullen wellicht moe worden bij de gedachte dat ik het vak wat ingewikkelder maak, maar het levert absoluut grote kansen op om betekenisvoller te zijn. Voor wie bereid is deze discussie aan te gaan kan voor hulp aankloppen bij de stichting. ”

Hoe ziet u de opkomst van biobased/circulair isolatiemateriaal in de bouw en industrie?

“Er is een groeiende interesse voor biobased materialen voor isolatie, omdat deze duurzamer zijn dan de traditionele isolatiematerialen die vooral gebaseerd zijn op fossiele grondstoffen of mineralen. Biobased materialen zijn gemaakt van natuurlijke of hernieuwbare bronnen, zoals hout, hennep, kurk, schapenwol of cellulose. Deze materialen hebben echter ook nadelen, zoals een lagere brandveiligheid, een hogere prijs of een minder goede isolatiewaarde. Daarom zijn er ook innovaties gaande bij de klassieke isolatiematerialen, zoals het gebruik van andere bindmiddelen of het toevoegen van biobased vezels. Tevens zie je steeds meer dat producenten afvalmateriaal terugnemen en bewerken als grondstof voor Virgin materiaal. Zo proberen de producenten van isolatiematerialen in te spelen op de veranderende marktvraag en de strengere milieueisen.”

Hoe kijkt u aan tegen de huidige regelgeving van isolatie en brandveiligheid?

Brandveiligheid is een cruciaal en vaak onderschat aspect van de bouwsector. Mijns inziens is de huidige regelgeving niet veel meer dan een absolute ondergrens en zijn er nog steeds verbeteringen mogelijk. Veel mensen denken dat een brand hen niet zal overkomen. Ik ben zelf ook hoogleraar geweest en heb veel kritiek geuit op de brandveiligheid. Er zijn veel zwakke punten in de regelgeving en de wijze waarop we testen. Leveranciers testen hun isolatiemateriaal maar één keer in een dure proef, die niet representatief is voor een echte brand. Zo kan een brandwerende wand van een uur in de praktijk veel korter meegaan. Dat ontdek je pas bij een brand en dus als het te laat is. Zie de recente brand van de flat in Valencia waar isolatiemateriaal een van de oorzaken van de brand was. Ik vind dat er veel verbeterd kan worden aan de brandveiligheid. We kunnen niet blind vertrouwen op de beproevingen.”

‘Groeiende interesse voor biobased materialen’

Wat doet u zelf aan duurzaamheid?

“Ik heb recent tweemaal voor onszelf een energieleverend huis in Sterksel resp. in het Limburgse Montfort gebouwd, met aandacht voor optimale isolatie. In 2014 waren we vooruitstrevend met 56 PV-panelen. Het huis scoorde goed in een GPR-gebouwanalyse. Om persoonlijke redenen zijn we drie jaar geleden verhuisd naar een nieuw huis, gebouwd volgens dezelfde principes maar met verbeteringen zoals een efficiëntere warmtepomp. We hebben wederom veel PV-panelen (nu 42, maar door het nu hogere rendement per paneel, met dezelfde opbrengst dan in Sterksel) op het dak en per saldo leveren we energie. We voorzien het huis van alle energie, laden onze auto op en hebben geen energiekosten. Sterker nog, de energieleverancier keert jaarlijks aan ons een bedrag uit. Dit is de toekomst van wonen.”

Welke tips wilt u de lezers van Isolatie4all meegeven?

“Ik zou de isolatiebranche aanraden om actief samenwerkingen en consortia te zoeken. Denk niet alleen in termen van het leveren van materiaal, maar focus op het vinden van oplossingen die vanuit het klantperspectief waardevol zijn. Dit zal waarschijnlijk de betrokkenheid van verschillende partijen uit de keten vereisen. Actieve samenwerking is cruciaal. En voor wie niet weet waar te beginnen is altijd welkom in Living Lab 040, waar we actief bezig zijn met waarde creatie, nieuwe verdienmodellen en matchmaking.”

Tekst: Loet van den Berg Fotografie: Rob Stork

Het VAP Ondernemersnetwerk is een netwerkclub voor aannemers en toeleveranciers in de petrochemische sector. De meer dan 100 leden zien elkaar met regelmaat in een informele setting, ze kennen elkaar en weten welke werkzaamheden worden uitgevoerd en waar zij voor staan. Dat zorgt voor sterke verbintenissen en duurzame samenwerkingen waarbinnen men elkaar bijstaat en actief verder helpt. Ik ga in gesprek met Linda de Boer, bestuurslid bij het VAP Ondernemersnetwerk, over hoe je elkaar kunt versterken bij de uitvoer van de eigen werkzaamheden in een gedeelde keten en gezamenlijke opdrachtgever.

“We werken allemaal voor dezelfde eindklant in de petrochemie. Het heeft daardoor zin om de krachten te bundelen.”

“Samen sta je sterker, het was de grondgedachte waarop het VAP, de Vereniging Aannemers Petrochemie, in 1978 is ontstaan,” vertelt Linda. “Waar we toen de krachten hebben gebundeld om een stakingskas te creëren, staan we ook nu nog klaar voor elkaar. Ieder van ons heeft zijn eigen werkzaamheden, maar werkt wel binnen dezelfde keten voor dezelfde eindklant. We zijn ons ervan bewust dat we allemaal een schakel zijn in een groter geheel, waar iedereen zijn eigen rol speelt, maar waar we alleen samen tot het door onze eindklant gewenste eindresultaat kunnen komen.”

Ieder zijn specialisme

“Om een voorbeeld te noemen: ik ben werkzaam bij Pro Rotating, dat o.a. het onderhoud van pompen verzorgt. Voordat wij ons werk kunnen doen, moeten de pompen worden uitgepakt, de isolatie verwijderd, en als wij klaar zijn door de isoleerders ook weer worden ingepakt. De isoleerder heeft op verschillende momenten in elke keten een duidelijke rol te vervullen. Dat geldt voor de isoleerder, maar evengoed voor de steigerbouwer, de specialist in leidingsystemen en veiligheidsexperts, om er maar een paar te noemen. Er is een hele reeks aan specialismen aan het werk binnen elk project. Je staat krachtiger als je je beseft dat de eindklant elke schakel in de keten nodig heeft.”

Elkaar verder helpen

“Isoleerders als WIKO en de Belgische EIB Insulation Group hebben zich bij ons aangesloten. Industriële isoleerders met aanvullende specialismen in o.a. tracing, rope access en steigerbouw. Bedrijven met een vergelijkbare expertise die gezien hun specifieke focus prima in hetzelfde netwerk kunnen samengaan. Neemt niet weg dat we streven naar een zo divers mogelijke samenstelling van de groep. We laten maar een paar afgevaardigden toe uit een bepaalde beroepsgroep. Zo behouden we een mate van exclusiviteit en borgen we ieders toegevoegde waarde. Door elkaar regelmatig te zien tijdens de maandelijkse netwerkbijeenkomsten leer je elkaar goed kennen en weet je wat de ander doet. De bedrijfsbezoeken die een aantal keer per jaar worden georganiseerd dragen daar ook toe bij. Dit keer waren we te gast bij Interdam, die een specialisatie heeft in explosie- en brandwerende deuren en cladding-insulation en leerden we meer over hoe hun product mens en materialen veilig houdt. Zo leren we van elkaar en snappen we ook wat de ander doet. Met die kennis kun je elkaar ook aan werk helpen. Krijg ik op een opdracht van Pro Rotating de kans om bijvoorbeeld een isoleerder te introduceren, dan zal ik dat ook zeker doen. Weten we dat er een tender uit gaat komen, dan lichten we de leden in die hier hun voordeel mee kunnen doen. Zo help je elkaar actief verder.”

Gezamenlijke presentatie

“Alle leden zijn terug te vinden op de website en in de VAP Business Guide, het ledenboek dat we in corona tijd hebben uitgebracht. Dat vergroot de zichtbaarheid van de individuele leden. In dat kader trekken we ook samen op tijdens evenementen als de Maintenance Next beurs bijvoorbeeld, de vakbeurs voor iedereen die ertoe doet op het gebied van industrieel onderhoud. Leden kunnen tegen een gereduceerd tarief aansluiten bij het plein dat we op de beurs inrichten. Het is een mooi netwerkevent waar er veel kennis wordt gedeeld en waar je de bedrijven kunt ontmoeten waar je wellicht een samenwerking mee aan kan gaan. In 2025 is er weer een Maintenance NEXT. Ik nodig alle lezers, isoleerders, van harte uit om daarbij aanwezig te zijn.”

Meer over het VAP Ondernemersnetwerk: www.vapondernemersnetwerk.nl

De vakbeurs Maintenance NEXT, dé vakbeurs voor bedrijven die zich bezighouden met industrieel onderhoud, is eveneens een netwerkplatform waar kennis wordt gedeeld. Een belangrijke doelstelling is om van elkaar te leren. Er is weer een Maintenance NEXT in 2025. Voor aanmelden en meer informatie ga je naar: www.maintenancenext.nl

Tekst: Chantal Fransen Fotografie: Suzan Alberts

Hoe kunnen we er samen voor zorgen dat er voldoende vakpersoneel is?

“We kampen met grote tekorten aan vakbekwaam personeel in een aantal belangrijke sectoren. De zorg, onderwijs en zeker ook in de techniek. Er is een zekere maatschappelijke urgentie om te voldoen aan de prangende vraag die er is vanuit de markt om invulling te geven aan de vele technische vacatures die er zijn. Dat betekent dat we erop moeten sturen dat er meer mensen gaan kiezen voor een opleiding in, in dit geval, de techniek. De vrijheid om een opleiding te kiezen die past bij jou, daar gaan we uiteraard niet aan tornen, het is belangrijk dat de opleidingen inhoudelijk aantrekkelijk zijn en daarnaast goed in de etalage worden gezet, zodat studenten ook weten wat er te kiezen valt. Een goede presentatie van aantrekkelijke technische studies is één, goed werkgeverschap is daarnaast minstens zo belangrijk. Uiteindelijk gaat het erover dat we samen laten zien hoeveel moois de techniek te bieden heeft.” Aan het woord is Adnan Tekin, voorzitter van de MBO-Raad, met heldere ideeën over hoe werkgever en opleidingsinstellingen samen kunnen optrekken om ervoor te zorgen dat de grote vraag aan technisch personeel aan te kunnen.

“De jeugd heeft een grote interesse in klimaat en de energietransitie, daar kunnen we op inspelen.”

“De jeugd van tegenwoordig heeft een overduidelijke interesse in klimaat en de energietransitie waar we als maatschappij voor staan. Juist deze generatie heeft er baat bij dat dit onderwerp op de agenda staat. De technische opleidingen staan in het teken van klimaatadaptatie. En ondanks dat er geen specifieke isolatie opleidingen zijn, is er, met oog op de klimaatdoelstellingen die we ons als maatschappij gesteld hebben, juist met isolatie veel te winnen.”

Blijf bij de tijd

“We moeten ervoor zorgen dat we bij de tijd blijven met de opleidingen die we aanbieden. Met boeiende opleidingen waarbinnen we studenten lineair begeleiden naar een zekere carrière in deze branche, maar er ook voor zorgen dat er in het leven afslagen gemaakt kunnen worden. Niet iedereen weet vanaf zijn adolescentie direct welke richting hem of haar het beste past. De MBO certificaten die we aanbieden, zijn een goed voorbeeld van hoe we pragmatisch om kunnen gaan met het opleiden van de jeugd, maar ook van diegene die wellicht op latere leeftijd nog een keuze willen maken voor een carrière in de techniek.”

Laat zien wat je doet

“In april was ik op het Skills event in de RAI in Amsterdam. Georganiseerd door WorldSkills Netherlands, de organisatie waar overigens ook de nieuwe secretaris van de VIB vandaan komt. Het was goed te zien dat ook de isolatiebranche daarbij aanwezig was. Ik heb die dag een aantal mensen in het vakgebied ontmoet. De isoleerders hadden alles uit de kast gehaald en hun stand heel mooi opgebouwd. Met de praktijkvoorbeelden die zij lieten zien hebben ze een goed inkijkje gegeven in wat werken in de isolatiebranche inhoudt. Ik vond het machtig interessant en zeer indrukwekkend. En dat is ook exact wat je zou moeten doen: laat zien hoe mooi het vak is dat je uitoefent. Dat is de meest effectieve manier om jongeren geïnteresseerd te krijgen in een carrière in de isolatie.”

Goed gevulde rugzak

“Als isoleerder ben je onderdeel van een hele keten. Dat maakt het interessant en uitdagend tegelijk. Het betekent dat je goed beslagen ten ijs moet komen en begeleid wordt naar het zo goed mogelijk uitvoeren van jouw vak. Kijken we naar de vakopleidingen van de ROC’s, dan ligt de focus uiteraard in eerste instantie op de jeugd. Daar ligt het grootste arbeidspotentieel. Toch is er ook nog wel wat te halen in het maatwerk met de certificaten die wij bieden aan zij-instromers bijvoorbeeld. Daar ligt een taak voor de overheid: zij zorgen ervoor dat degenen die klaar staan voor een nieuwe, of in sommige gevallen eerste, serieuze uitdaging, ook de middelen hebben om die uitdaging aan te gaan. Het rugzakje, zoals we dat noemen, moet gevuld zijn met opleidingsmogelijkheden en tegelijkertijd moeten de mensen die die nieuwe of eerste stappen op de arbeidsmarkt zetten, ook ondersteund worden in hoe zij uiteindelijk die functie vinden waar ondernemend Nederland zo om staat te springen. ”

“Laat zien wat je te bieden hebt.”

Waardering voor vakmanschap

“Interesse in de techniek zou al op het VO moeten worden gestimuleerd; die waardering voor vakmanschap die je bijvoorbeeld in ons buurland Duitsland wél heel duidelijk ziet ontbreekt in Nederland en dat is een gemiste kans. Uiteindelijk zijn het de vakkrachten waar we letterlijk op kunnen bouwen. En daar mag meer waardering voor komen. Uiteraard ook middels goed werkgeverschap. Ook daar mogen we niet aan voorbij gaan: zorg voor een prettig werkklimaat en goede verdiensten. Investeer in de mensen die je hebt. Wees zuinig op ze en zorg goed voor ze.”

BIO

Adnan Tekin is voorzitter van de MBO-raad en werkte eerder als strategisch beleidsadviseur voor de gemeente Amsterdamw en had als gedeputeerde bij de provincie Noord-Holland verschillende portefeuilles. Eerder was hij jarenlang stafsecretaris van burgemeester Cohen in Amsterdam.

Tekst: Chantal Fransen Fotografie: MBO-Raad