Wat is uw visie op isolatie in de industrie, utiliteit en scheepsbouw?

“Een van de grote pijlers onder het Klimaatbeleid van Nederland en Europa is energiebesparing. Deze energiebesparing moet voor een deel plaatsvinden in al die miljoenen Europese woningen, utiliteitsgebouwen en industrie om de CO2 uitstoot te verminderen. Deze uitstoot kan worden verminderd niet alleen door isolatie, maar ook door overstappen op duurzame energiebronnen zoals zonnepanelen, windmolens en waterstof.”

Welke rol speelt isolatie in het duurzaamheidstraject met het oog op energie- en kostenbesparingen? 

“Een zeer belangrijke rol. Willen we grote hoeveelheden bestaande gebouwen isoleren, dan hebben we concepten nodig die we kunnen industrialiseren. De bouw heeft hier een uitdaging in om met nieuwe innovatieve concepten te komen. In 2019 was ik voorzitter van De Isolatie Uitdaging, een challenge uitgeschreven door grote woningbouwverenigingen waar interessante technische opties op het gebied van isoleren uit voortkwamen zoals een isolerende verf. Op dit gebied moet inventiviteit en creativiteit meer gestimuleerd worden.”

Welke positie neemt isolatie in het Europese Green Deal programma?

Bij het visualiseren van de Europese ‘Green Deal’ ziet iedereen misschien in de eerste plaats windmolens en elektrische auto’s voor zich. Maar er ligt grote klimaatwinst– letterlijk – veel dichter bij huis: betere woningisolatie, minder energieverbruik. “Onderdeel van het Green Deal programma is de Renovation Wave. Dit ambitieuze programma wil 35 miljoen Europese gebouwen isoleren tot aan 2030. Het gaat niet alleen om isolatie, maar ook bijvoorbeeld over het plaatsen van zonnepanelen en het aanbrengen van dubbelglas. Op dit moment gaat de woningverbetering met een tempo van 1 procent renovaties per jaar. Dit gaat niet snel genoeg. Ook met het oog op de te winnen werkgelegenheid willen we dit renovatietempo verdubbelen de komende tien jaar. Deze inspanningen moeten 160.000 groene banen gaan opleveren en dat is goed voor de werkgelegenheid. Vooral in het midden- en kleinbedrijf. Zeker nu de EU economisch gezien in zwaar weer zit. Dus het heeft veel voordelen, niet alleen voor het klimaat, maar ook voor de economie.”

Hoe kan Nederland de programmapunten uit de Renovation Wave vertalen naar de markt?

“Renovation Wave gaat verder dan energie- en CO2-besparing. Het focust zich ook op hernieuwbare warmte- en koeling, verbetering van publieke gebouwen.” Innovatie moet volgens de Renovation Wave centraal komen te staan bij dit soort samenwerkingen. Denk hierbij aan slimmere isolatietechnieken, lokale opwek en netflexibiliteit en prefabricage. De Europese regels voor energieprestatie van gebouwen (EPBD) worden aangescherpt, en er komen waarschijnlijk minimale eisen, om zo de bestaande gebouwen op een bepaald niveau te krijgen.”

Wie gaat de rekening betalen voor dit programma?

“De renovatie van gebouwen is een van de sectoren met de grootste investeringsachterstand in de EU. Om de voorgestelde klimaatdoelstelling van 55% Co2-reductie/ minder Co2-uitstoot tegen 2030 te halen, is jaarlijks ongeveer 300 miljard euro aan extra investeringen in de renovatie van gebouwen nodig, waarvan een deel door Brussel wordt gefinancierd en deels privaat wordt geleverd.  Ook zijn veel banken en private financiers volgens geïnteresseerd om hier geld in te steken, omdat het om relatief veilige investeringen gaat. Het Europees Covid Herstelfonds wordt ook een belangrijke bron. In de voorstellen worden daarvoor tal van EU-fondsen ingezet, zoals het in aanbouw zijnde corona-herstelfonds van 750 miljard euro. De afspraak is dat minstens 37 procent van dat geld in klimaat-gerelateerde projecten moet worden gestoken. Nederland zal zo’n 5,6 miljard euro uit dat fonds ontvangen. Daarnaast biedt de overheid en gemeenten allerlei subsidiemogelijkheden en groene leningen aan tegen lage rente om verduurzaming van de woningmarkt een boost te geven. Een investering die zich terugverdient via de lagere energierekening en ook interessant is voor de utiliteitsbouw en industrie. Door renovatie is dan ook veel winst te behalen. Als bijvoorbeeld alle woningen met isolatiemaatregelen naar tenminste label B gebracht zouden worden, is een besparing van 23 procent op het aardgasverbruik voor verwarming mogelijk.”

Welke tips hebt u voor ondernemers?

“Ik heb er twee. Ten eerste, beschouw je eigen stukje van het verduurzamen van een gebouw niet als alleenstaand. Eigenaren van gebouwen, grote kantoren, fabrieken of woonhuizen, zitten te wachten op één oplossing voor de vraag ‘hoe kan ik hier duurzamer en met een lagere energierekening mee verder?’. Daarnaast zou de isolatiebranche met de bouw en financiers moeten samenwerken. Ik geef een voorbeeld: we verkopen in Nederland auto’s van 40.000-50.000 euro aan mensen met een heel gewoon salaris, door het te financieren. Daar is een goede samenwerking ontstaan tussen de branche en financiers, waardoor je mensen mee kunt nemen in de aanschaf van iets dat ze graag willen hebben, maar niet in één keer kunnen betalen. Dat is hetzelfde voor het verduurzamen van een woning of een bedrijf. Dus als je kunt binnenkomen en je zegt, ‘ik kan uw huis verduurzamen en we betalen het terug via de lagere energierekening’, dan heb je een heel ander aanbod als installatiebranche. Elon Musk doet dit al met zonnepanelen. Als de Nederlandse isolatiebranche en bouw op die manier in gesprek gaat met de financiële sector, dan kan er veel veranderen. Dat is precies wat we ook in de Renovation Wave mogelijk willen maken. Verduurzamen is kostbaar, maar het is de enige verb ouwing die zichzelf terugverdient – probeer dat maar eens met een keuken.”

15 jaar werkzaam in de isolatie, sinds 1 januari 2021 bij Wiko Isolatietechniek & Steigerbouw

Hoe ben je in de isolatiebranche terecht gekomen?

Ik ben 15 jaar geleden begonnen in de vuurvast & hittebestendige isolatie. Hierin heb ik mijzelf kunnen ontwikkelen en zo ben ik eigenlijk gegroeid naar de technische isolatie & steigerbouw. Ik heb voornamelijk commerciële rollen vervuld, maar ik heb ook als projectmanager een paar gave projecten succesvol mogen uitvoeren.

Ben je in dit vak een vrouw in een mannenwereld en, zo ja, hoe is dat?

Als ‘isolatie & steigerbouw vrouw’ in de door mannen gedomineerde industrie, ben ik gewend dat mijn kennis, inzichten en ervaringen niet altijd voor zich spreken. Toch zijn het de vrouwen die mij, veel meer dan mannen, het gevoel geven dat ik als vrouw in deze mannenwereld een uitzondering ben.  

Wat zijn jouw huidige taken?

Alle voorkomende salesactiviteiten voor onze vestigingen Rotterdam & Amsterdam. Het bouwen en onderhouden van prettige en langdurige relaties. Het begrijpen van de klantbehoefte en dit omzetten in een oplossing.

Wat vind je het mooie aan jouw vak?

De industrie vind ik prachtig al vanaf jongs af aan. Hoe het eruit ziet, wat er gemaakt word en wat daarvoor nodig is. Het is geweldig hier een deel van te mogen zijn. Ook de diversiteit aan mensen die je leert kennen vind ik erg leuk.

Welke ambities heb je voor de toekomst?

In mijn functie verder doorgroeien en mijzelf nog verder ontwikkelen. Ik vind het vooral belangrijk gelukkig te zijn in wat ik doe.

“Het begrijpen van de klant en dit omzetten in een oplossing.”

Heb je nog tips voor mensen die in de isolatie willen werken?

Doen! Het is een vak wat vaak vergeten wordt, maar nooit zal verdwijnen. Onderaan beginnen het vak leren, steeds meer ervaring opdoen en groeien naar de positie waar je je prettig bij voelt. 

Dyan Schuffelen

Werkzaam bij SIG Technische Isolatiespecialist als Category Manager Technische Isolati

oe ben je in de isolatiebranche terecht gekomen?

Voorheen werkte ik als accountmanager binnen de DHZ branche. Bij de switch naar een nieuw baan ben ik van verkoop naar category management gegaan, binnen dezelfde branche. In die nieuwe rol was ik o.a. verantwoordelijk voor bouwisolatie. Toen ik wederom van baan wisselde en bij SIG terecht kwam, werd ik volledig verantwoordelijk voor technische isolatie. 

Ben je in dit vak een vrouw in een mannenwereld en, zo ja, hoe is dat?

Absoluut, zeker binnen de technische isolatie. Zowel vrouwelijke collega’s als vrouwen in andere rollen binnen deze branche zijn dun gezaaid. Maar ik ben niet anders gewend, gezien mijn achtergrond in containerscheepvaart en DHZ. Werken in een mannenwereld vind ik prettig, maar tegelijkertijd sta ik er niet dagelijks bij stil omdat ik al jaren niet anders doe.

“Zorg voor een goede basis en informeer jezelf continue.”

Wat zijn jouw huidige taken?

In mijn rol ben ik verantwoordelijk voor het assortiment technische isolatie in de breedste zin van het woord. Ik heb contact met leveranciers, over marktontwikkelingen, de ontwikkeling van ons bedrijf maar ook over innovaties en nieuwe producten. Daarnaast spreek ik intern veel collega’s van sales en inkoop om continue af te stemmen waar behoefte aan is en of alles goed loopt.

Wat vind je het mooie aan jouw vak?

De diversiteit van de taken en het feit dat ik contact heb met veel verschillende mensen, zowel intern als extern.

Welke ambities heb je voor de toekomst?

Op dit moment vinden er veel positieve veranderingen plaats binnen SIG. Ik hoop ervoor te kunnen zorgen, samen met mijn andere collega’s binnen technische isolatie, dat we onze solide basis verder kunnen verstevigen en uitbouwen richting de toekomst.

Heb je nog tips voor mensen die in de isolatie willen werken?

Zorg voor een goede basis. Haal informatie op bij fabrikanten, klanten of collega’s (afhankelijk van je rol) maar verdiep je in de structuur van de markt, de segmenten (industrie en HVAC in het geval van SIG) en de producten. Hier heb je je verder loopbaan in de isolatie veel plezier van.

Paul Roodenburg (65) heeft als projectiedeskundige bij een grote Engelse fabrikant uitgebreide expertise en ervaring opgedaan op het gebied van brandveiligheid. Met deze ervaring heeft hij zijn bedrijf o.a. mede ontwikkeld tot een specialist op het gebied van Flexible Passive Fire Protection JetBlack. 

Van Waas heeft de volgende Normering gebruikt bij de productontwikkeling 

• De onafhankelijke API 2218 waarin adviezen zijn opgenomen om tot een juiste keuze te komen m.b.t. het beschermen van constructies in plants tegen een snelle stijging van temperatuur met een hoge temperatuur Flux , zoals dit meestal geschiedt bij een hydroncarbon (Pool Fire) brand

• De JET FIRE  ISO 22899-1:2007, omschrijft de testen welke nodig zijn om PFP systeem Jet fire toe te passen

Door Van Waas gebruikte test bureaus zijn Effectis  DNV-GL. De testen worden geaccrediteerd door Bureau Veritas , Det Norske Veritas. en LLoyds. 

Vereisten voor Isolatiematerialen

De regelgeving vereist onder meer een bepaalde tijdseenheid, waarbinnen een systeem wordt beschermd, zo nodig ook voor explosiegevaar. 

Bij de brandgevoeligheid van isolatiematerialen moet je allereerst kijken naar de instandhouding van de installatie. Het materiaal moet de inwendige temperatuur zo laag mogelijk kunnen houden. Zodat de shutdown van de plant uitgevoerd kan worden Daarnaast moet uitgebreide aandacht worden besteed aan afschalen van de brand en het bestrijden daarvan. Daarom is ook het plaatsen van PFP op de juiste componenten zoals stuurkabels , ESD valves, flenzen, leidingen, supports etc. van belang om een juiste plantbescherming te krijgen bij gevolgen van een brand.

Vorm van isolatieproducten

Ook de vorm van PFP producten is belangrijk. Zo hebben wij een passief flexibel brandbeschermingssysteem ontwikkeld, voor ESDV en actuators, flenzen en pijpdoorvoeringen bijv. bij tankdijken, elektrische stuurkasten, kabelgoten, etc. Deze PFP is door de operator zelf te demonteren en te monteren. Een controle door gespecialiseerde medewerkers zal de juiste plaatsing en de werking tegen brand moeten continueren. 

Innovatie

Innoveren is in de industriële brandwerendheid echt noodzaak. De jarenlange ontwikkeling heeft geleid tot sterk geteste, beproefde en gecertificeerde systemen. Voordat die producten de certificeringsfase bereiken worden ze door ons producent al vele malen getest. Onze kwaliteit wordt gewaarborgd door ons Iso 9001 systeem en de producten worden jaarlijks gecontroleerd op productie en gebruik van de juiste materialen.

Vakkennis

Kennis met betrekking tot brandwerende systemen is zeer specialistisch. Zelf halen wij die uit het vakgebied, uit eigen ervaring en uit Research & Development. Bij de ontwikkeling van producten en systemen bepaalt de markt de vraag en daarbij kijk je naar de oorzaak, het verloop en de gevolgen van branden. Certificeringsbureaus als Lloyds, DNV en Veritas bepalen uiteindelijk of een product op de markt kan komen. Daarbij zijn de test resultaten van onder andere testbureaus als DNV en Effectis leidend.

Graag willen wij u e.e.a. in een persoonlijk gesprek toelichten. www.econtras.nl

The Valley aan de Amsterdamse Zuidas combineert wonen, werken en recreëren in een gezamenlijk gebouw met drie torens van 97, 76 en 66 meter. Onder het gebouw bevindt zich een drielaagse parkeerkelder, inclusief fietsenstalling. De begane grond tot en met de 7e verdieping zijn bestemd voor kantoren, cultuur, retail en horeca. Daarboven bevinden zich in totaal 196 woningen. Het complex van in totaal 75.000 m² is ontworpen door MVRDV, dat hoog heeft ingezet op architectuur, innovatie en duurzaamheid. 

BREEAM Excellent

De ontwerpers hebben zowel letterlijk als figuurlijk gekozen voor een groen gebouw. Opvallend in het ontwerp van The Valley is het geïntegreerde groen en de natuurstenen afwerking. Samen zorgen die voor het beeld van een groene vallei. Een binnentuin op de onderste lagen, aan elkaar verbonden met trappen, versterkt dit gevoel. Het groene karakter komt ook tot uiting in de duurzaamheidsambitie: een certificering conform BREEAM-NL Excellent (4 sterren) voor de bouwdelen kantoor, winkel en bijeenkomstfunctie.

Duurzame installatie

Bij deze ambitie past een duurzame installatie, waarbij voor de kantoren gekozen is voor klimaatplafonds. De warmte wordt aangevoerd met een temperatuur van 40 °C. De koeling heeft een toevoer van 15 °C en een retour van 18 °C. Aanvullend zijn er luchtbehandelingskasten geplaatst, die voor koeling werken met 6 en 12 °C, vertelt projectmanager Jan de Wit van totaalinstallateur Bosman Bedrijven uit Amersfoort.

Voor de isolatie van de koude- en warmteleidingen heeft Bosman Bedrijven in overleg met Domstad Isolatietechniek B.V. gekozen voor een tweetal oplossingen van ROCKWOOL®: ROCKWOOL 810 isolatieschalen en het ROCKWOOL TECLIT® systeem. Ook de koudwaterleidingen en de afvoerleidingen zijn geïsoleerd.

Het complex is aangesloten op stadsverwarming en stadskoeling. De woningen zijn voorzien van vloerverwarming en –koeling, waarbij nutsbedrijf NUON de warmte en koude tot in de woningen brengt. 

Groot project met het ROCKWOOL TECLIT systeem

Verwerker Domstad Isolatietechniek werkt voor leidingisolatie vrijwel altijd met ROCKWOOL-producten, zo vertelt mede-eigenaar Stef van Beurden. Voor warmteleidingen is dat meestal ROCKWOOL 810. Voor koudeleidingen werkte het bedrijf één keer eerder met ROCKWOOL TECLIT. The Valley is voor Domstad Isolatietechniek het eerste grote project met TECLIT. “Met zo veel kilometer aan leidingen is dit gelijk ook heel groot. We werken continu op dit project met een ploeg van drie mensen, twee mannen en een vrouw. Dat is vanaf begin 2020 tot voorjaar 2021.”

Gebruikservaring

Van Beurden gaf zelf bij Bosman Bedrijven aan de voorkeur te geven aan TECLIT. Zijn gebruikerservaringen zijn positief. “Het is een nieuwe manier van werken waar je even aan moet wennen, maar als je er aan gewend bent gaat het vlot.” Bij de start van het project is ROCKWOOL intensief betrokken geweest om de aandachtspunten voor de praktijk door te nemen. “De verwerking is vergelijkbaar met die van ROCKWOOL 810 pijpschalen, met dien verstande dat de aandachtspunten bij de dampdichte afwerking liggen, zoals bij appendages en afsluiters. Anders dan bij ROCKWOOL 810 worden bij ROCKWOOL TECLIT geen draden gebruikt aan de buitenzijde van de stootvaste sterk dampremmende folie.”

Waar nodig is iemand van ROCKWOOL op de bouw aanwezig voor nadere begeleiding en ondersteuning, zo geeft Van Beurden aan. “Ze staan er als het nodig is.”

Hoge isolatiewaarde

TECLIT is een steenwolsysteem van ROCKWOOL en is sinds een aantal jaren op de markt. Het systeem is speciaal ontwikkeld voor het isoleren van koudeleidingen van technische installaties en is geschikt voor drinkwater-, koelwater- en koudeluchtleidingen. Het kan echter ook bij temperaturen tot 250 °C worden gebruikt. De mantel van de met glasvezel versterkte aluminiumfolie zorgt er voor dat er geen condens in de isolatie binnendringt. Het materiaal voorkomt niet alleen condensatie maar zorgt ook voor een forse beperking van de energieverliezen. Koelinstallaties kunnen daardoor veel efficiënter functioneren, wat financieel en milieutechnisch winst oplevert.

Snelle verwerking

“De installatietijd is aanzienlijk korter ten opzichte van conventionele isolatiematerialen. Met name op rechte leidingen is de verwerkingssnelheid zeer hoog. Het is dan een kwestie van de schaal om de leiding klappen en vastzetten met de zelfklevende aluminium overlap, de kopse kanten goed tegen elkaar plaatsen en de schalen vervolgens afwerken met aluminium tape”, vertelt Paco Ariza Lora, Account Manager HVAC & Fire Protection NL bij ROCKWOOL. “Doordat de TECLIT pijpschalen niet hoeven te worden verlijmd, is het systeem eenvoudig en snel te verwerken.”

Onderdeel van het TECLIT-systeem zijn speciale hangers waaraan de leidingen kunnen worden bevestigd. De hangers hebben een robuuste, drukvaste kern van steenwol, die zorgt voor een koudebrugvrije ophanging van de leidingen en een optimale lastverdeling. Voor een diffusiedichte aansluiting op de leidingisolatie is ook deze TECLIT Hanger omwikkeld met een glasvezelversterkte aluminiumlaag en voorzien van een overlappende zelfklevende strook. De installateur plaatst de hangers bij het aanbrengen van de leidingen; de isoleerder komt er later achteraan om de pijpschalen aan te brengen. In The Valley monteert Bosman Bedrijven circa 4.500 TECLIT Hangers.

Brandveiligheid

Gebruik van het TECLIT-systeem is zich in Nederland inmiddels aan het verspreiden als een olievlek, zo constateert Paco Ariza Lora. Dat komt door de uitstekende isolatiewaarde, maar ook door de hoge brandveiligheid. TECLIT, en ook ROCKWOOL 810, voldoen met Euro-brandklasse A2_L-s1,d0 ruimschoots aan de eisen die het Bouwbesluit stelt, zelfs voor extra beschermde vluchtroutes. In extra beschermde vluchtroutes eist het Bouwbesluit minimaal Euro-brandklasse B. Daarnaast eist het Bouwbesluit in extra beschermde vluchtroutes rookklasse s1 en in overige ruimten rookklasse s2. Dit geldt dus ook voor gangen en dergelijke. Steeds meer gebouweigenaren zijn echter bewust bezig met het thema brandveiligheid en kiezen ook hier vaker voor brandveilige steenwoloplossingen. De duurzaamheid en circulariteit van ROCKWOOL steenwol speelt daarbij ook een belangrijke rol.

Projectgegevens

The Valley, Beethovenstraat, Zuidas Amsterdam

Opdrachtgever: RJB Groep

Ontwerp: MVRDV

Uitvoering: Bouwcombinatie Valley Amsterdam

(Boele & Van Eesteren en G&S Bouw)

Installatie: Bosman Bedrijven

Technische isolatie: ROCKWOOL B.V.

Uitvoering: Domstad Isolatietechniek B.V.

Bouwperiode: augustus 2017 – medio 2021