Hoe kunnen we er samen voor zorgen dat er voldoende vakpersoneel is?

“We kampen met grote tekorten aan vakbekwaam personeel in een aantal belangrijke sectoren. De zorg, onderwijs en zeker ook in de techniek. Er is een zekere maatschappelijke urgentie om te voldoen aan de prangende vraag die er is vanuit de markt om invulling te geven aan de vele technische vacatures die er zijn. Dat betekent dat we erop moeten sturen dat er meer mensen gaan kiezen voor een opleiding in, in dit geval, de techniek. De vrijheid om een opleiding te kiezen die past bij jou, daar gaan we uiteraard niet aan tornen, het is belangrijk dat de opleidingen inhoudelijk aantrekkelijk zijn en daarnaast goed in de etalage worden gezet, zodat studenten ook weten wat er te kiezen valt. Een goede presentatie van aantrekkelijke technische studies is één, goed werkgeverschap is daarnaast minstens zo belangrijk. Uiteindelijk gaat het erover dat we samen laten zien hoeveel moois de techniek te bieden heeft.” Aan het woord is Adnan Tekin, voorzitter van de MBO-Raad, met heldere ideeën over hoe werkgever en opleidingsinstellingen samen kunnen optrekken om ervoor te zorgen dat de grote vraag aan technisch personeel aan te kunnen.

“De jeugd heeft een grote interesse in klimaat en de energietransitie, daar kunnen we op inspelen.”

“De jeugd van tegenwoordig heeft een overduidelijke interesse in klimaat en de energietransitie waar we als maatschappij voor staan. Juist deze generatie heeft er baat bij dat dit onderwerp op de agenda staat. De technische opleidingen staan in het teken van klimaatadaptatie. En ondanks dat er geen specifieke isolatie opleidingen zijn, is er, met oog op de klimaatdoelstellingen die we ons als maatschappij gesteld hebben, juist met isolatie veel te winnen.”

Blijf bij de tijd

“We moeten ervoor zorgen dat we bij de tijd blijven met de opleidingen die we aanbieden. Met boeiende opleidingen waarbinnen we studenten lineair begeleiden naar een zekere carrière in deze branche, maar er ook voor zorgen dat er in het leven afslagen gemaakt kunnen worden. Niet iedereen weet vanaf zijn adolescentie direct welke richting hem of haar het beste past. De MBO certificaten die we aanbieden, zijn een goed voorbeeld van hoe we pragmatisch om kunnen gaan met het opleiden van de jeugd, maar ook van diegene die wellicht op latere leeftijd nog een keuze willen maken voor een carrière in de techniek.”

Laat zien wat je doet

“In april was ik op het Skills event in de RAI in Amsterdam. Georganiseerd door WorldSkills Netherlands, de organisatie waar overigens ook de nieuwe secretaris van de VIB vandaan komt. Het was goed te zien dat ook de isolatiebranche daarbij aanwezig was. Ik heb die dag een aantal mensen in het vakgebied ontmoet. De isoleerders hadden alles uit de kast gehaald en hun stand heel mooi opgebouwd. Met de praktijkvoorbeelden die zij lieten zien hebben ze een goed inkijkje gegeven in wat werken in de isolatiebranche inhoudt. Ik vond het machtig interessant en zeer indrukwekkend. En dat is ook exact wat je zou moeten doen: laat zien hoe mooi het vak is dat je uitoefent. Dat is de meest effectieve manier om jongeren geïnteresseerd te krijgen in een carrière in de isolatie.”

Goed gevulde rugzak

“Als isoleerder ben je onderdeel van een hele keten. Dat maakt het interessant en uitdagend tegelijk. Het betekent dat je goed beslagen ten ijs moet komen en begeleid wordt naar het zo goed mogelijk uitvoeren van jouw vak. Kijken we naar de vakopleidingen van de ROC’s, dan ligt de focus uiteraard in eerste instantie op de jeugd. Daar ligt het grootste arbeidspotentieel. Toch is er ook nog wel wat te halen in het maatwerk met de certificaten die wij bieden aan zij-instromers bijvoorbeeld. Daar ligt een taak voor de overheid: zij zorgen ervoor dat degenen die klaar staan voor een nieuwe, of in sommige gevallen eerste, serieuze uitdaging, ook de middelen hebben om die uitdaging aan te gaan. Het rugzakje, zoals we dat noemen, moet gevuld zijn met opleidingsmogelijkheden en tegelijkertijd moeten de mensen die die nieuwe of eerste stappen op de arbeidsmarkt zetten, ook ondersteund worden in hoe zij uiteindelijk die functie vinden waar ondernemend Nederland zo om staat te springen. ”

“Laat zien wat je te bieden hebt.”

Waardering voor vakmanschap

“Interesse in de techniek zou al op het VO moeten worden gestimuleerd; die waardering voor vakmanschap die je bijvoorbeeld in ons buurland Duitsland wél heel duidelijk ziet ontbreekt in Nederland en dat is een gemiste kans. Uiteindelijk zijn het de vakkrachten waar we letterlijk op kunnen bouwen. En daar mag meer waardering voor komen. Uiteraard ook middels goed werkgeverschap. Ook daar mogen we niet aan voorbij gaan: zorg voor een prettig werkklimaat en goede verdiensten. Investeer in de mensen die je hebt. Wees zuinig op ze en zorg goed voor ze.”

BIO

Adnan Tekin is voorzitter van de MBO-raad en werkte eerder als strategisch beleidsadviseur voor de gemeente Amsterdamw en had als gedeputeerde bij de provincie Noord-Holland verschillende portefeuilles. Eerder was hij jarenlang stafsecretaris van burgemeester Cohen in Amsterdam.

Tekst: Chantal Fransen Fotografie: MBO-Raad

Klantenkring

“Klanten krijgen we vooral door ons netwerk, die we gezien onze langdurige ervaring hebben opgebouwd”, vertelt Rutger. “Maar ook veel via onze LinkedInpagina waarop we telkens foto’s zetten van projecten waarmee we bezig zijn of hebben uitgevoerd. Frank is in die zin meer van de koude acquisitie door bedrijven te bellen of langs te gaan. Daarnaast weten we al lang van tevoren welke projecten er gaan spelen bij de installateurs die voor ons een van de belangrijkste opdrachtgevers zijn.”

“Wat ons opviel in de markt dat veel isolatiebedrijven zich richten op alleen leidingisolatie of matrassen”, licht Frank toe. “Bij ons kunnen bedrijven met elk vraagstuk terecht. We zien dat klanten behoefte hebben aan een stukje expertise en full serviceconcept.” Het bedrijf werkt volgens de herkende maatregelen en regelgeving vanuit de overheid. Alle medewerkers van Insulsystems BV. hebben een VCA en hoogwerker certificaat en mogen hier dus mee werken. Insulsystems BV. is VCA* en ISO9001 gecertificeerd, een van de voorwaarden om in de industrie te mogen werken, en dit heeft ervoor gezorgd dat wij al meerdere mooie en grote klussen hebben mogen uitvoeren in de industrie!”

Projecten

Nu drie jaar verder heeft Insulsystems al veel projecten uitgevoerd en staan er nog een aantal in de planning zoals blijkt uit de vele tekeningen die aan de muur hangen en op het bureau liggen. “Wij hanteren voor onze opdrachten een vaste procedure”, legt Frank uit. “Om een voorbeeld te noemen: we hebben recent een Pyroclaaf oven van nieuwe isolatie voorzien, die gebruikt wordt om gasmengels te testen. Wij gaan dan met zo’n klant in gesprek en vragen wat zijn wensen zijn en binnen welk tijdsbestek het project gerealiseerd dient te worden. Omdat het verwijderen van de oude isolatie onderdeel was van het project, stelden we voor om eerst een inspectie uit te laten voeren of er bij de verwijdering geen schadelijke stoffen vrij zouden komen zoals asbest. Allemaal zaken die wij in het voortraject bespreken met de klant. Vervolgens hebben we een concept en een nieuw design opgesteld voor de uitvoering. In April hebben we de oven gesaneerd en zijn we in Juli gestart met de wederopbouw van de binnen isolatie. De opbouw is gedaan met Keramische vezelmodules van Fiberfrax 1400/128kg-25mm vezel voorzien van RX-2 ankers. Na de isolatie is de vezel bekleed met een Nextel weefsel tot 1370 gr. Celsius om zo de vezeldeeltjes in te kapselen.

Een project dat uiteindelijk vijf en een halve week heeft geduurd.

Project Distributiecentrum

“Op dit moment zijn we bezig met het isoleren van de leidingen van een distributiecentrum in Deventer”, vertelt Rutger. “Waar wij het leidingwerk van 3 km lang van de koel- en vriescellen isoleren met Armaflex. We zijn daar met twee man bezig. Van tevoren hebben we de tekeningen gekregen met de maatvoering en het bestek waarin stond aangegeven welk soort isolatiemateriaal is voorgeschreven. Daar kijken we altijd kritisch naar omdat je ook moet kijken naar de omgevingstemperatuur en de relatieve luchtvochtigheid dat van invloed kan zijn op de dikte van de isolatie. Wat wij eveneens vaak meemaken op andere projecten is dat de ruimte tussen de leidingen te krap is en we soms moeten schipperen met de isolatieoplossing. Vandaar dat wij terplekke alles inmeten en indien nodig opnieuw berekenen. Aan de hand daarvan bestellen wij de materialen bij onze vaste leveranciers en laten het meestal op locatie bezorgen. We hebben in de buurt een eigen magazijn met opslag, maar de productie van bijvoorbeeld beplating besteden we uit. Door heel Europa hebben we diverse productiefaciliteiten waarmee we samenwerken en waar we ook in geïnvesteerd hebben. We hoeven niet het wiel opnieuw uit te vinden. Er zijn genoeg toeleveranciers ons kunnen bedienen en waar we graag mee samenwerken”, aldus Frank.

Project isoleren appendages

Het isoleren van appendages is een van de core business van Insulsystems. “Steeds meer gemeentes & installatiebedrijven weten ons te vinden om bij hun panden/gebouwen die ze in beheer hebben alle technische installaties na te lopen en te bekijken of hier nog valt te besparen door middel van isolatie”, vertelt Rutger. “Daaronder vallen ketelhuizen en de technische installatieruimtes waar we leidingen isoleren en de appendages met ons eigen merk Insultras® energiebesparende isolatiematrassen.

De vraag naar isolatiematrassen met een sluiting met klittenband of banden/gespen wordt steeds groter omdat deze gemakkelijk te verwijderen zijn en weer aan te brengen zijn bij onderhoud.

“Isolatiematrassen gemakkelijk bij onderhoud.”

Dagelijks krijgen we aanvragen binnen. We gaan dan langs om de zaak in te meten. Dit gebeurt nog steeds handmatig omdat het veelal maatwerk is, wat niet te standaardiseren valt. Op basis van de gegevens maken we een offerte met een besparingsberekening binnen welke termijn de klant zijn investering terugverdient. Het maakt vaak onderdeel uit van de Energie Scan die wij ook kunnen uitvoeren, waarbij duidelijk wordt per deel van de installatie wat er bespaard kan worden aan energiekosten en wat de terugverdientijd is. Wij zien sowieso een enorme toename aan inventa rilitieaanvragen en opdrachten vanwege de stijgende energieprijzen en de EML/EED wetgeving. Bovendien is appendage- & leiding-isolatie een onderdeel van de erkende maatregelenlijst (EML), maatregel GD1, welke door de Overheid in het leven is geroepen en waar door omgevingsdiensten op wordt gecontroleerd (en beboet). Een investering in onze energiebesparende isolatiematerialen wordt zeker met de huidige energieprijzen nog sneller terugverdiend en leveren de ondernemers daarna behoorlijke besparingen op. We groeien ieder jaar met behoorlijke percentages en de organisatie is dusdanig groot aan het worden dat we bezig zijn met verdere uitbreiding op de huidige locatie of een nieuw pand elders.” De toekomst zien Rutger en Frank zonnig in.

Tekst: Loet van Bergen en Fotografie Insulsystems

Deze reactor voor de opslag van chemicaliën, is een van de 6 stuks equipment die geïnspecteerd gaan worden. Deze worden later als de isolatie is voltooid en goedgekeurd over de weg en het water vervoerd naar de Botlek om geplaats te worden bij een grote marktleider in het produceren van PVC.

Inspectie stapsgewijs

Aangekomen bij de werf van het constructiebedrijf, neemt Hein eerst de papieren door met het management, hij controleert de tekeningen en ontwerpen en bespreekt deze door met de isoleerder, de opdrachtgever en het ingenieursbureau.

Daarna begint de inspectie in de grote hal, waar het grote stuk equipment op hem ligt te wachten. Hein controleert eerst samen met de isoleerder alle materialen die zijn gebruikt voor zijn rapport, materiaal-datasheets, labels, dozen, verpakkingen etc. worden nagekeken en gedocumenteerd.

Belangrijk is vooral ook het type, dikte (120 mm steenwol) en de afgesproken densiteit van de isolatie die overeenkomt met CINI norm en de isolatie-specificatie van de klant. Tevens worden alle bevestigingsmaterialen, plaatwerk en banden meegenomen in de controle evenals de coating op de reactor voordat de isolatie wordt aangebracht. Wat ondertekend dient te worden door de opdrachtgever en geinspecteerd is door het ingenieursbureau. Op deze reactor is een drielaags coating aangebracht om corrosie onder de isolatie te voorkomen.

Daarna gaat Hein beginnen aan zijn ronde. Hij controleert alle aspecten die in de CINI norm en de afgesproken specificatie voorgeschreven staan en adviseert op een aantal locaties extra haken, of details die nagelopen moeten worden, deze ronde doet hij samen met de isoleerder, zodat details meteen aangepast kunnen worden of hij maakt de afspraak voor de her-controle week erop. Dit werkt heel fijn voor de klant en isoleerder omdat zij het meteen kunnen aanpakken en verbeteren zodat de aflevertijd van het component niet in het gedrang komt.

Met een daarvoor geschikte digitale camera legt hij alles vast voor het rapport.

CINI Norm is mede als basis genomen voor deze toren en nog wat extra voorgeschreven punten van de klant zijn doorgesproken.

Hein gaat verder met de inspectie van afwaterings-constructies ( geen inwater punten) expansie naden, overlappingen worden gecontroleerd en vastgelegd voordat de cladding erop zit, parkerafstanden, mangat afwerking etc.

De onderlinge afstanden van de stormbanden loopt hij na
(3 per strekkende meter), en hij adviseert de isoleerder eerst de rozetten af te werken en dan de stormbanden te plaatsen. Deze banden moeten strak zitten omdat anders het plaatwerk tijdens extreme windbelasting zou kunnen gaan zakken/losraken. De spanning is niet voorgeschreven. In principe zou ik mijn hand er niet tussen moeten krijgen.

Een volgend bezoek wordt gepland om de eindinspectie uit te voeren, dit gaat samen met de isoleerder, de opdrachtgever en een groot Amerikaans ingenieursbureau die ook de NACE-inspectie heeft gedaan voor dit project. Er zullen hierna nog twee torens geproduceerd en geïnspecteerd gaan worden voor dit project.

Samenwerking Klant – Opdrachtgever

Doordat bij dit project is gekozen door de klant om externe CINI inspecteur ( in dit geval Hein Tersteeg ) in te schakelen loopt het project goed op kwaliteit, samenwerking en coördinatie. Door hem op tijd in te schakelen fungeert Hein als tussenpersoon voor de klant, hierdoor kun je het plan van aanpak, de vereiste kwaliteit, veiligheid en planning op tijd aanpakken. Uiteraard alles in samenspraak met de klant en de opdrachtgever. In totaal heeft Hein 6 inspecties uitgevoerd waar hij zo’n 4 tot 5 uur per inspectie mee bezig is. Dit moet nauwkeurig gebeuren. Daarnaast moet alles nog gedocumenteerd en gerapporteerd worden aan de opdrachtgever.

Opleiding tot CINI Inspecteur

Er zijn op dit moment te weinig CINI Inspecteurs beschikbaar die kunnen en willen inspecteren. Vandaar dat Hein en een aantal andere CINI-inspecteurs voor de toekomstige nieuwe aanwas van inspecteurs in gesprek is met o.a. de Stichting OOI om een opleiding Internationaal Insulation Inspector in de breedste zin van het woord, op te zetten, zodat deze nieuwe inspecteurs opgeleid kunnen worden op internationaal niveau. Naast de CINI-richtlijn zullen ook diverse andere gebruikte internationale normen worden betrokken in deze opleiding met de input van internationale inspecteurs uit o.a. Australië, Nigeria, Italië enz. Deze opleiding zal ook langer duren en veel uitgebreider zijn dan de huidige CINI-opleiding en zal zeer waarschijnlijk ook internationaal erkend worden.

BIO

Hein is een van de ervaren internationale CINI-inspecteurs. Ooit in zijn jonge jaren begonnen als leerling bij zijn oom Willem van Meeteren. Eerst als tijdelijke overbrugging na zijn schooltijd voordat hij dienst moest. Het werd echter niet een tijdelijke periode maar een definitieve stap in de technische isolatiebranche. Met veel passie vertelt hij over deze periode. Vanaf zijn twaalfde ging hij mee met de isoleerders van Oom Willem en leerde zo de kneepjes van het mooie Technische Isolatie vak. Hein heeft na vele jaren isoleren in de industrie, waarin zijn laatste functie als hoofd-uitvoerder bij het toenmalige Corus (Hoogovens ) sinds 2007 een eigen bedrijf Asis-t voor advies, project-ondersteuning, asbest/isolatieprojecten en inspecties technische isolatie, waaronder ook second opinions. Sinds 2015 is hij International CINI Inspecteur. Hein ziet veel kansen in de markt voor de isolatiebranche. Zeker gezien de isolerende maatregelen die bedrijven moeten nemen betreffende de verplichte energiebesparing. Daarbij is het handig om te isoleren volgens de CINI-richtlijnen voor een optimale energiebesparing. Nu wordt er nog te veel gekeken naar isolatie als kosten, maar er dient niet alleen economisch gekeken te worden. Er spelen in de huidige plannen, met betrekking tot de komende energietransitie, meerdere factoren mee Zo van ” wat levert het ons op aan besparing en minder CO2 uitstoot.”

Tekst: Loet van Bergen en Fotografie: Hein Tersteeg

1. Is er in de afgelopen 50 jaar veel veranderd?

“Vakinhoudelijk is er helemaal niets veranderd. De materialen hebben weliswaar een hogere isolatiewaarde gekregen en er zijn productontwikkelingen te onderkennen, maar die zijn minimaal. In de kern blijft alles zoals het was en zijn de werkzaamheden nog altijd hetzelfde. En dat zal ook zo blijven. Isoleren is en blijft vakmanschap waar je je hele lijf voor inzet. Je komt voor uitdagingen te staan waar je ter plekke een oplossing voor moet vinden, daar is inzicht voor nodig, daarnaast werk je met je handen en de rest van je lichaam. Uiteindelijk zet je, als ambachtsman, alles van jezelf in om een mooi eindresultaat neer te zetten.”

2. Hoe heeft Installatiebedrijf van Staveren zich ontwikkeld?

“We zijn gestart in de industrie en de industriële isolatie voert nog altijd de boventoon, na de crisis van 2018 hebben we de utiliteit, die we daarvoor ook al wel deden, verder uitgebouwd. Daar zijn over de jaren steigerbouw, coating en tracing bij gekomen, maar de focus ligt bij industrie en utiliteit. We werken voor de bekende, gerenommeerde bedrijven hier in Rotterdam, door heel Nederland werken we met de grote installatiebedrijven. Het zijn twee verschillende werelden die naar mijn idee best dichter bij elkaar mogen komen.”

3. En de toekomst… zie je daar nog veranderingen aankomen?

“In de industrie zal er niks veranderen, daar blijft het voor de veiligheid van cruciaal belang dat we met dezelfde diktes en waarden blijven isoleren. Waar je wel grote veranderingen te verwachten hebt is in de utiliteit. Daar zie je dat er mogelijk steeds minder geïsoleerd kan gaan worden, doordat er andere systemen en materialen gebruikt gaan worden en er sprake is van andere temperaturen e.d. Ook zonnepanelen zullen de vraag naar isolatie doen verminderen, vanwege de opwekking van buitenaf. Maar al met al zijn er weinig noviteiten.”

“Isolatie is een compleet ambachtelijk vak en dat maakt het zo mooi.”

4. Als isoleerder zit je altijd aan het eind van de keten, hoe kijk jij daar tegen aan?

“We staan zeker altijd aan het eind, toch zie je wel dat er steeds vaker een beroep wordt gedaan op de kennis die we hebben. Heel concreet zie ik dat in de utiliteitswereld waar we in de heel grote projecten al meer betrokken worden in het voortraject. En ook in de luchtkanalen wereld zie je dat, vanwege de moeilijke materialen waarmee gewerkt wordt, er steeds vaker een beroep wordt gedaan op de kennis en ervaring die wij hebben.”

5. De grootste uitdaging waar we voor staan?

“De vergrijzing gaat hard, nieuw personeel is nauwelijks te vinden… dat zijn serieuze uitdagingen waar we voor staan. Het OOI is er al jaren mee bezig om een vakopleiding isolatie te realiseren in het MBO, helaas is er weinig animo om de opleiding die ontwikkeld is ook uit te rollen. Op dat vlak is er nog veel te winnen. Het begint uiteindelijk op school. Van tekening lezen tot prefab in de werkplaats: isolatie is een vak en verdient het om als volwaardige vakopleiding te worden aangeboden.”

Tekst en fotografie: Chantal Fransen