Henny Vollenbroek

“Nederland wil zo veel mogelijk hoogwaardige energie (elektrische energie) produceren.”, vertelt Vollenbroek. “Dat vraagt om steeds hoger rendement van de energy centrales en geen ongeplande stops. De vele wisselingen in het start/stop in het bedrijf vraagt andere oplossingen. Deze moeten zorgen veel meer rendement bij verbranding van biomassa en afval. Isolatie maakt daar een belangrijk onderdeel uit, want het energieverlies in de industrie kan sterk verminderd worden door het toepassen van isolatie. Volgens een recente studie naar het energie- en CO2-besparingspotentieel van isolatie in de industrie van de EU-272 kan op dit moment 3-4% van het energiegebruik in de industrie bespaard worden door het isoleren van niet geïsoleerde oppervlakken en het repareren van beschadigde isolatie. Daarbij levert goed onderhoud en consequente isolatie minder uitstoot van CO₂ en verhoogt isolatie bovendien de veiligheid, maar dan moet het wel op een goede verantwoorde manier gebeuren wat kennis vereist van de verschillen van de temperaturen in de ketel die het uitzettingsgedrag bepalen”, aldus Vollenbroek.

Grootste bedreigingen 

“Dit vormt een enorme uitdaging voor de engineering van ketels, kanalen, piping en isolatie. Deze bewegingen moeten namelijk zo worden opgevangen in de systemen dat zij geen onbedoelde spanningen en schade veroorzaken. Immers, een installatie bestaat nu eenmaal uit meerdere apparaten die met elkaar verbonden zijn door rookgaskanalen en leidingen. Het opvangen van die bewegingen is een specialisme. Volgens Vollenbroek gaat er op dit gebied heel veel mis. “Er zijn weinig engineers en bedrijven die deze tak van sport werkelijk beheersen. Zowel nieuwkomers als gerenommeerde bedrijven gaan de fout in. Daarbij is in de loop der jaren steeds minder aandacht en dus een terugloop in expertise gekomen voor deze problematieken. Zeker in Nederland, omdat er nauwelijks meer bedrijven zijn die deze rol kunnen en mogen vervullen. Onderhoud en modificaties aan de installaties worden veelal door contractors uitgevoerd die niet altijd de kennis en kunde in huis hebben om de veranderingen en risico’s te herkennen en technisch te managen.”

Ervaring 

“De vakkennis om mee te denken in de totaaloplossing en de ervaring is er bijna niet meer”, vindt Vollenbroek. “In feite kun je pas meepraten wanneer je ervaring hebt met isolatie, bemetseling, flex overgangen en bedrijfsvoering van de installaties. In de loop van de jaren is er veel is veranderd in het huidige beleid ten aanzien van start/stop procedures in bedrijven”, merkt hij op. “Wat veel problemen met zich meebrengt in het uitzettingsgedrag dat meestal op te lossen door het toepassen van de juiste isolatiematerialen zodat de rookgaskanalen en ketels uitzetten zoals het oorspronkelijk bedoeld is. Met het ontwerpen en aansluiten van een stoomleidingensystemen moet dus expansie van materialen in acht worden genomen Daarnaast is het belangrijk om ook appendages en flenzen te isoleren.”

Multidisplinaire aanpak

Vollenbroek pleit voor een multidisplinaire aanpak. Want zegt hij: “de problemen zitten niet alleen in het mechanische deel van de installatie, maar ook in de isolatie. Dat vergt een benadering waarbij de ketelbouwer, het onderhoudsbedrijf en de isoleerder betrokken worden.“ Hij doet zelf regelmatig inspecties en ziet vaak ter plekke hoe het opgelost moet worden. In de meeste gevallen gaat het om een scheur in bijvoorbeeld het rookgaskanaal met alle gevolgen van dien. “Dan maak ik eerst een inventarisatie betreffende de bedrijfsvoering van de ketel, hoe snel wordt die opgestart, het aantal stops, de conditie van het materiaal, hotspots, uitzettingsverschillen en/of isolatie inwendig of uitwendig is. Vaak zie je dat de inwendige isolatie deels is weggeblazen door scheurvorming. Vervolgens gaan we kijken wat de mechanische oplossingen zijn en welke isolatie we gaan toepassen: inwendig of uitwendig of een combinatie hiervan. Door mijn ervaring weet ik wat er te doen staat en kan ik de klant voorzien van een goed advies. Mijn ervaring in isolatie is gebaseerd op: Goed luisteren naar klanten en meedenken in oplossingen. Ik heb mijzelf laten voorlichten bij leveranciers en fabrikanten van isolatiemateriaal en verdiept in het productieproces van de isolatie en het aanbrengen daarvan. Door goed te luisteren komen we verder in dit verhaal. Isolatie is heel belangrijk voor het schadeverhaal op het patroon van de mechanica van de ketels. We praten over ketels met hoge temperaturen dat een speciale manier van isoleren vereist. Het zijn ketels van wel 100 meter (kolencentrales) hoog.  

Bij HRSG-installaties wordt de binnenkant van de rookgaskanalen met speciale isolatie voorzien die tegen hogere temperaturen bestand zijn. De materiaalkeus voor leidingen hangt af van de toepassing en gewenste temperatuur. Veel gebruikte isolatiematerialen zijn o.a. de veilige keramische wol (Superwol en Insulfrax) of pyro bloc dat zijn blokken van 300 x 300 mm die veel worden toegepast in de petrochemie en thermische isolatie-oplossingen (inwendig) in warmtestralingssecties en HRSG-kanalen. Verder worden ook isolatiematrassen of isolatiedekens die bestand zijn tegen temperaturen tot 1400 graden Celcius toegepast die in meerdere lagen worden aangebracht tot wel een dikte van 250 mm en vervolgens worden afgedekt met een rvs-plaat. Wat een goede isolatie geeft bij ketels van 900 graden (inwendig) en waarbij de buitenwand maar 50 graden warm wordt. Met deze kennis en ervaring van meer dan 40 jaar kan ik de klanten een juiste oplossing aanbieden. 

Ervaring en kennis blijven opdoen

“Deze ervaringen wil ik graag delen zolang ik nog actief kan blijven in deze markt. Gelukkig wordt er meer aandacht aanbesteed. Het NCTI gaat zelfs trainingen geven over technische isolatiematerialen, van -200°C tot 2000 °C.

Een goede zaak”, merkt Vollenbroek tot slot op.

Altrad Services Benelux is een van de actieve contractors in de Rotterdamse Botlek en levert een uitgebreid assortiment aan producten en diensten aan verschillende opdrachtgevers op het gebied van isolatie, asbestverwijdering, tracing, rope access en hieraan gerelateerde services. Als voorbeeld sturen projectleider Martin Dekker en projectmanager Wesley Okker bij ExxonMobil  zo’n 40 medewerkers, waarvan 10 vaste collega’s, aan op de werkvloer

Onderhoud

“Het merendeel van de tijd zijn we bezig met onderhoudswerkzaamheden aan de isolatie zoals het inspecteren, maar ook het vervangen van isolatie”, vertelt Martin. “Dat is een continu proces. Daarbij horen ook brandwerende doorvoeringen, asbestverwijdering, steigerbouw en ope access dat een belangrijk deel van onze dienstverlening is.” “Wat er precies moet gebeuren, gaat in nauw overleg met onze opdrachtgever en ons team ter plaatsen vult Wesley aan. “Zij komen met een bepaalde vraag en dan kijken wij hoe we daar als Altrad Services Benelux op in kunnen spelen. Daarnaast zijn we ook betrokken bij nieuwbouw of grote onderhoudsprojecten, waarbij een gedeelte van de fabriek soms ook in een Turn Around gaat.” 

Turn Around 

Bij grote gas- en olieraffinaderijen is een Turn Around een ingrijpende en complexe operatie, waarvoor de fabriek doorgaans enkele weken wordt stilgelegd. “In hoog tempo wordt de fabriek dan grondig gereinigd, geïnspecteerd, gerepareerd en waar mogelijk verduurzaamd”, licht Martin toe. “Aspecten als tijd, scope, materialen en geld komen terug en staan onder druk, omdat de fabrieken gedurende de Turn Around stilstaan en geen productie draaien. We willen de Turn Around dan ook geen dag te lang laten duren en zorgen ervoor met een plan van aanpak dat de isolatie volgens schema gebeurt volgens de voorgeschreven richtlijnen en veiligheid”, aldus Martin

“We werken altijd volgens de CINI norm”

Veiligheid

“Wij werken hier altijd volgens de CINI-norm”, zegt Wesley. “Een goed isolatieschema heeft alles met veiligheid te maken. Het gaat daarnaast ook om de persoonlijke veiligheid. Veiligheid gaat boven alles en wij willen ervoor zorgen dat onze mensen op het eind van de dag veilig naar huis gaan. Want binnen de hekken van onze opdrachtgevers zijn er allerlei risico’s. Zo staan veel leidingen onder druk, worden er steigers gebouwd en zijn hijskranen in de weer. Om de veiligheid te waarborgen, hebben al onze medewerkers een vakgerichte veiligheidsopleiding en interne HSEQ-trainingen gevolgd dat is gecontroleerd en goedgekeurd conform de (inter)nationale standaarden. Daarnaast zijn we nog gehouden aan  het veiligheidssysteem van de opdrachtgevers.Als voorbeeld qua veiligheidsprestatie hebben wij bij de Turn Around 2021 bij een van onze grotere opdrachtgevers 8 gouden sterren op rij behaald, hetgeen betekent dat we continu (ver) boven verwachting presteerden. Daar zijn we als team bijzonder trots op.”

Om alle procedures goed te verrichten, is soms best lastig”, bekend Martin. “We hebben binnen ons team met zoveel culturen te maken waarbij de uitvoerder en het projectmanagement een belangrijke rol in spelen om de standaard die we als Altrad hanteren hoog te houden. Daarbij hebben we ook te maken met de wensen van de klant die soms afwijkt van de interne procedures. Onze visie is dat we geen concessies doen op het gebied van veiligheid. Om de kwaliteit hoog te heeft Altrad een eigen testcentrum opgericht waar zowel kwaliteit als veilig werken een belangrijk onderdeel van uitmaken.  Ons doel is om met deze school onze medewerkers naar een hoger plan te krijgen en ze ook toekomst perspectief willen bieden. Voor het verbeteren van de kwaliteit en plan van aanpak maken we ook gebruik van  coördinatoren van de opdrachtgevers zoals SIC Hein Tersteeg  (Steigerbouw en Isolatie Coördinator) bij ExxonMobil die als tussenpersoon fungeert voor de klant en ervoor zorgt dat alles goed verloopt. Hij kijkt ook naar de aanvragen en helpt ons dat de juiste informatie verstrekt wordt. Daarbij inspecteert hij ook de isolaties op kwaliteit en plan van aanpak waardoor we in het voorstadium kunnen afstemmen wat de beste en efficiëntste methode van isoleren is.” 

Isoleren

 “Bij onze opdrachtgevers werken we met verschillende opties aan isolatiematerialen welke worden voorgeschreven door CINI”, vertelt Wesley. “Bijvoorbeeld bij koude isolatie kun je zowel foamglas gebruiken, maar ook PIR. Bij de keuze is de klant uiteraard wel bepalend, maar wij adviseren daar wel in wat ook afhangt van bijvoorbeeld budgettering en gebruik..” Daarbij moet je volgens Wesley ook kijken naar de langere termijn en kiezen voor isolatiemateriaal dat langer meegaat. “Wat dat betreft is Altrad daar wel sterk in”, vult Martin aan. “We staan achter een bepaalde kwaliteit en dat willen we waarborgen. Vandaar dat we de ontwikkelingen op het gebied van innovatieve materialen in de markt nauwlettend in de gaten houden. Waar we bij onze opdrachtgevers veel te maken hebben, is CUI. We zijn voortdurend in gesprek met fabrikanten om te kijken hoe je CUI kunt voorkomen. Binnen ons team hebben we een afdeling Rope Access die niet alleen CUI-inspecties op hoogte uitvoert, maar ook kunnen isoleren en mechanische werkzaamheden verrichten. Wat bovendien enorm scheelt in de kosten. Regelmatige controle op CUI is voor een industriële onderneming een strategische maatregel om toekomstige grote kosten te vermijden. Dat alles gebeurt door speciaal getrainde medewerkers onder strenge veiligheidseisen. Zij maken onderdeel uit van ons trotse team van medewerkers die er dag in en dag uit voor zorgen dat bij onze opdrachtgevers alles verloopt op rolletjes.”

Hoe ben je in de isolatiebranche terechtgekomen?

Via Rob. Ik ben van huis uit timmerman, maar zat in de crisistijd zonder werk. Rob kende ik van de voetbal. Hij stelde voor om eens bij hem op de zaak te komen kijken. Ik ben toen als leerling bij Rob begonnen en ben toen stap voor stap doorgegroeid naar een zelfstandige functie. Ik heb nu mijn eigen bus en begeleid nu zelf ook een leerling. Ik ben dus van nul naar leermeester gegaan.

Wat vind je zo mooi aan dit vak?

De variatie van het werk. Ik werk aan warmtepompen, pak leidingen in en doe het plaatwerk. Dat doe ik nu op wel tien verschillende klussen. Ik rij daarvoor door heel Nederland en elke klus is anders. Dat spreekt me aan. Voorheen heb ik grote klussen gedaan. Paleis den Bosch en de tijdelijke 2e Kamer onder andere. Dat is natuurlijk ook super. Maar, ik heb wel gemerkt dat ik niet iemand ben die lang op dezelfde klus moet zitten. Ik hou ervan om steeds weer iets anders op te pakken. Met de klussen waar ik nu op zit is mijn werk veel gevarieerder en dat bevalt me heel goed.

Hoe is de werkgelegenheid in de isolatiebranche?

Er is heel veel werk, maar het is moeilijk om aan goed gekwalificeerd personeel te komen. We werken nu met 50/60 man vast plus nog eens 60 inleners. Met die dik 100 man kunnen we het werk nu nog goed aan, maar het houdt niet over. We zijn dan ook altijd op zoek naar nieuwe mensen. Maar goed personeel is schaars. De jongen die ik nu begeleid doet het heel goed. Hij leert stapsgewijs het vak nu van mij, zoals ik dat ooit leerde van Rob. Dat is denk ik ook de manier om aan goeie mensen te komen. Feitelijk kan iedereen die een beetje handig is het vak leren. Het is ook leuk om die jongens zo in hun werk te zien groeien. 

Hoe zie jij de toekomst in onze branche?

Ik voorzie wel problemen als er niet meer mensen bijkomen. Er ligt veel werk en dat zal ook wel zo blijven. In elk gebouw zitten koel- en warmteleidingen die geïsoleerd moeten worden. En daarbij, zullen ze ook vervangen moeten worden na een jaar of 15/16. Kortom, het werk blijft en daar hebben we mensen bij nodig.

Als er iemand geïnteresseerd is in het isolatievak, wat zou je hem of haar dan willen zeggen?

Solliciteer!

Het is een mooi vak dat nooit verveeld. Ik heb zelf elke dag het gevoel dat ik aan het knutselen ben, zoals vroeger op school bij handvaardigheid. Dat vond ik toen al leuk. Helemaal leuk dat ik daar nu mijn geld mee kan verdienen.

Paul Steen ziet circulariteit dan ook niet als iets wat van buitenaf wordt opgelegd, maar omarmt de doelstelling van een circulaire bouweconomie. “Circulariteit komt het milieu ten goede, maar ook de klant en het bedrijf. Circulair bouwen hoeft ook niet duur te zijn. Integendeel. Het kan een win-winsituatie zijn als je producten en productieprocessen verbetert.”

Minder grondstoffen

ROCKWOOL heeft wereldwijd ambitieuze doelstellingen voor verduurzaming geformuleerd, onder meer voor beperking van de CO₂-uitstoot. Waar Steen vooral enthousiast van wordt zijn de stappen die op productniveau worden gezet. “Door een nieuwe productietechnologie hebben we bijvoorbeeld een spouwproduct ontwikkeld met 20% minder grondstoffen, maar met dezelfde prestaties. Minder grondstoffen betekent een lagere milieu-impact. Bovendien is het product hierdoor ook lichter geworden en dat vergemakkelijkt de verwerkbaarheid. 

Uitputting voorkomen

Steen constateert dat de discussie over duurzaamheid tegenwoordig heel snel neigt naar een te smalle focus, alleen op vermindering van CO₂-uitstoot. “Dat is zeker belangrijk, maar dat zijn het voorkomen van uitputting van grondstoffen en het landgebruik ook. Je moet dit in zijn totaliteit bekijken. Bij circulariteit ligt het accent vaak ook op recycling. Wij maken gebruik van een onuitputtelijke grondstof. De natuur maakt per jaar 38.000 keer meer basalt dan wij voor onze producten gebruiken. Wij zijn in staat om nieuwe steenwolproducten tot 50% van gerecyclede grondstoffen te maken die een lange levensduur hebben en de bovendien de laagste milieu-impact hebben. Milieutechnisch heeft steenwol grote voordelen. Het heeft bijvoorbeeld de laagste milieu-impact van de gebruikelijke materialen voor spouwisolatie. Dat komt onder andere door het gebruik van de grondstof basalt. Daarbij is steenwolisolatie belangrijk voor het besparen van energie en het behalen van duurzaamheidsdoelen.

ROCKWOOL steenwolisolatie bespaart over de gehele levensduur 100x het energieverbruik én CO₂ uitstoot t.o.v. de productie.”

Verbeterde verpakking

Andere aspecten die ROCKWOOL inmiddels verbeterd heeft, betreffen onder meer de verpakking van haar producten. “Op klantverzoek hebben we de bedrukking teruggebracht naar maximaal 10% omdat het plastic dan op gelijkblijvend kwaliteitsniveau gerecycled kan worden.” 

Op dit moment vraagt ROCKWOOL in het bijzonder aandacht voor haar pallets. “Het blijkt dat slechts een beperkt deel retour komt. Daarom voeren we nu campagne voor onze Pallet Retour Service. Niet omdat het goedkoper is, maar ook hier willen we zuinig zijn met grondstoffen.” 

Marktontwikkelingen

Steen vervolgt: “De vooruitzichten voor de gebouwde omgeving en dus ook voor technische installaties zien er goed uit. Er liggen veel investeringsplannen vanuit de overheid klaar voor het verder verduurzamen van de gebouwde omgeving. We zien de nabije toekomst dan ook met vertrouwen tegemoet. Verduurzamen doe je niet alleen, daarin trek je samen op met partners. Zo zijn we lid van de Programmaraad Circulariteit van DGBC en praten we op projectniveau met aannemers die verduurzaming in hun bedrijfsvoering een belangrijke plaats hebben gegeven.

Daarnaast bieden we voor klanten gedegen technisch advies, van calculatie tot verwerking en delen we onze kennis over de toepassing en het belang van isolatie in technische installaties. De opleiding van technische isoleerders is een heel belangrijk aspect voor het borgen van langdurig goede prestaties van het product. Daarom leiden we in samenwerking met het OOI isoleerders op.

Daarnaast is ons HVAC team ook vaak op projecten aanwezig om ter plekke de eventuele vraagstukken op te lossen in de juiste fase van de uitvoering.

Naar de toekomst toe blijft zowel in productie, product maar ook in het vermarkten het vraagstuk circulariteit iets dat voortdurend onze aandacht heeft. Daarom hebben wij als ROCKWOOL Group ook in het Global Sustainability Report uitgebreid beschreven wat wij op dat vlak al bereikt hebben, momenteel doen, en welke ambities er nog zijn. Juist om degenen die hier meer over willen weten goed te informeren. Het is onderdeel van onze bedrijfsvoering”.

Meer informatie over ROCKWOOL en circulariteit is te vinden op: 

rockwool.nl/vannaturecirculair 

ROCKWOOL B.V. maakt deel uit van de ROCKWOOL Group. Als Benelux organisatie met 1 fabriek en 1.200 medewerkers leveren wij geavanceerde isolatiesystemen voor gebouwen.

Bij de ROCKWOOL Group willen wij het leven van iedereen die met onze oplossingen in aanraking komt verrijken. Door onze expertise zijn we in staat een groot aantal belangrijke hedendaagse uitdagingen op het gebied van duurzaamheid en ontwikkeling aan te gaan – van reductie van energieverbruik en geluidsoverlast tot bescherming tegen brand, waterschaarste en overstromingen.  

Ons productaanbod weerspiegelt de diversiteit van wereldwijde behoeften en helpt onze partners tegelijkertijd bij het verkleinen van hun CO₂-voetafdruk.

Steenwol is een veelzijdig materiaal en vormt de basis van al onze bedrijven. Met ongeveer 11.700 enthousiaste collega’s in meer dan 39 landen zijn wij wereldmarktleider op het gebied van steenwoloplossingen – van bouwisolatie tot akoestische plafonds, van externe gevelbekledingssystemen tot oplossingen voor glastuinbouw, van speciaal geëngineerde vezels voor industrieel gebruik tot isolatie voor de procesindustrie, scheepvaart en offshore.